Możliwe odpowiedzi: 1. Wiele tlenków jest otrzymywanych w wyniku prażenia rud, czyli minerałów zawierających związki metali oraz niemetali, 2. Prażenie jest to ogrzewanie substancji stałych w wysokiej temperaturze, niższej od ich temperatury topnienia, 3. Przykładem prażenia minerałów jest prażenie pirytu w wyniku którego powstaje tlenek siarki (IV) oraz tlenki żelaza., 4. Wiele tlenków jest otrzymywanych w wyniku prażenia rud, czyli minerałów zawierających związki metali., 5. Prażenie jest to ogrzewanie substancji stałych w wysokiej temperaturze, wyższej od ich temperatury topnienia
Rozkład termiczny tlenków „wyższych” prowadzi do powstania tlenków „niższych”. Zwróć uwagę na stopnie utlenienia podanych tlenków.
11
Ćwiczenie 3
Zapisz w zeszycie równanie reakcji tlenku krzemu() z magnezem, prowadzące do powstania czystego niemetalu. Następnie wskaż reduktor, utleniacz, proces utlenienia oraz redukcji.
RWTW23Ys1WSh2
(Uzupełnij).
RgsIZVsSqppXL
(Uzupełnij).
Reduktor zwiększa, a utleniacz zmniejsza swój stopień utlenienia podczas utlenienia i redukcji.
R19BdXv5wCP1Y
Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji tlenku krzemu(<math aria‑label="cztery">IV) z magnezem. Cząsteczka dodać dwa atomy magnezu . Strzałka w prawo, za strzałką dwie cząsteczki tlenku magnezu dodać atom krzemu . Tlenek krzemu pełni rolę utleniacza i ulega reakcji redukcji do krzemu, magnez to reduktor i ulega utlenieniu do tlenku magnezu.
Odpowiedź do zadania
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
111
Ćwiczenie 4
Wpisz wzory reagentów w równaniu reakcji rozkładu termicznego siarczanu() amonu, jeżeli wiesz, że w reakcji:
wydziela się gaz, który stanowi około zawartości powietrza;
powstają cząsteczki, które stanowią około masy ludzkiego organizmu;
wydziela się gaz o charakterystycznym zapachu, a uniwersalny papierek wskaźnikowy, po zanurzeniu w wodnym roztworze, powstałym przez wprowadzenie tego gazu do wody, przyjmuje niebieskie zabarwienie;
wydziela się gaz o nieprzyjemnym, ostrym i duszącym zapachu, a uniwersalny papierek wskaźnikowy, po zanurzeniu w wodnym roztworze, powstałym przez wprowadzenie tego gazu do wody, przyjmuje czerwone zabarwienie.
Rumr6FiC1ChVX
Ilustracja przedstawiająca nieuzupełniony schemat równania rozkładu termicznego siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI) amonu, w którym podano współczynniki stechiometryczne. Po lewej stronie równania trzy cząsteczki substratu. Strzałka w prawo, nad strzałką temperatura, za strzałką po prawej stronie równania cztery cząsteczki pierwszego produktu, dodać cząsteczka drugiego produktu, dodać trzy cząsteczki trzeciego produktu, dodać sześć cząsteczek czwartego produktu. Schemat należy uzupełnić o odpowiednie wzory sumaryczne produktów oraz substratu.
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RgQZu2ZOXeklk
Odpowiedź zapisz w zeszycie do lekcji chemii, zrób zdjęcie, a następnie umieść je w wyznaczonym polu.
R1exxQrZluBlo
(Uzupełnij).
Jednym z produktów jest m.in. tlenek siarki().
R1D4yFq08kq6B
Ilustracja przedstawiająca schemat równania rozkładu termicznego siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI) amonu. Po lewej stronie równania trzy cząsteczki siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI) amonu . Strzałka w prawo, nad strzałką temperatura, za strzałką po prawej stronie równania cztery cząsteczki amoniaku , dodać cząsteczka azotu , dodać trzy cząsteczki , dodać sześć cząsteczek wody .
Odpowiedź do zadania
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.
111
Ćwiczenie 5
Podczas rozkładu termicznego azotanu() baru w zamkniętym naczyniu, otrzymano: tlenek baru, tlenek azotu(), tlenek azotu() oraz tlen. Oblicz procentowy skład objętościowy otrzymanych gazów, jeżeli wiesz, że reakcja zachodzi w warunkach normalnych ze wydajnością. Czy można podać wynik bez dokonania obliczeń?
R1Tirid48Z5fE
(Uzupełnij).
RrpBVTpfFBVMH
(Uzupełnij).
gazu w warunkach normalnych zajmuje objętość równą .
Zapisanie równania reakcji:
Interpretacja masowo‑objętościowa równania reakcji chemicznej i ułożenie proporcji:
Można podać wyniki bez dokonania obliczeń, ponieważ stosunek molowy oraz objętościowy jest równy , więc wartości , , również są sobie równe.
Bez względu na masę substratu, skład objętościowy gazów w tej reakcji jest taki sam: , oraz .
R1TaTw5Of6ihF2
Ćwiczenie 6
Połącz w pary rodzaj reakcji chemicznej z jej przykładem. Bezpośrednia synteza pierwiastków z tlenem Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Redukcja tlenków wyższych do tlenków niższych za pomocą węgla Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O2 katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Rozkład termiczny wodorotlenków Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Rozkład termiczny niektórych soli Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O Utlenianie tlenków niższych do wyższych Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego
Połącz w pary rodzaj reakcji chemicznej z jej przykładem. Bezpośrednia synteza pierwiastków z tlenem Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Redukcja tlenków wyższych do tlenków niższych za pomocą węgla Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O2 katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Rozkład termiczny wodorotlenków Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego Rozkład termiczny niektórych soli Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O Utlenianie tlenków niższych do wyższych Możliwe odpowiedzi: 1. C, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 2. dwa F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, C, strzałka w prawo, cztery F e O, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, 3. C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, C u O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 4. dwa F e nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, F e indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, trzy H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, 5. dwa S O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, katalizator powyżej, strzałka w prawo, dwa S O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego
21
Ćwiczenie 7
Zapisz w zeszycie równania reakcji rozkładu termicznego nadtlenku potasu oraz nadtlenku strontu.
R1C5uKHJpOGWu
(Uzupełnij).
R1MTs5diMwgGQ
(Uzupełnij).
W reakcjach powstaje odpowiedni tlenek oraz wydziela się tlen.
21
Ćwiczenie 8
Jednym ze sposobów otrzymywania metalicznego ołowiu jest prażenie siarczku ołowiu() przy dużym dostępie do tlenu. Obok tlenku siarki(IV), powstaje wówczas tlenek ołowiu(), który poddawany jest redukcji tlenkiem węgla(). Zapisz równania reakcji, o których mowa w informacji.
R1a64XtN4Vt7g
(Uzupełnij).
R7SlyGXcSlnjJ
(Uzupełnij).
Pamiętaj, że tlenek węgla() jest reduktorem w drugiej reakcji. Sam więc musi się utlenić.
31
Ćwiczenie 9
Na podstawie poniższych równań reakcji oblicz objętość w reakcji dwutlenku węgla (w przeliczeniu na warunki normalne) jeżeli wiesz, że do prażenia użyto zanieczyszczonego w siarczku ołowiu(), zakładając wydajność pierwszego etapu, równą , a drugiego – . Wynik podaj z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku.
RfXtvZHdFjVdV
(Uzupełnij).
R11N7SnvWnnW7
(Uzupełnij).
gazu w warunkach normalnych zajmuje objętość . Pamiętaj, że zanieczyszczenia nie ulegają reakcji.
Obliczenie masy siarczku ołowiu() bez zanieczyszczeń:
W reakcji zostało użyte:
Obliczenie liczby moli, powstałej w pierwszym etapie , przy założeniu wydajności:
Obliczenie objętości tlenku węgla(), przy założeniu wydajności drugiego procesu:
Wydzielony w reakcji tlenek węgla() zajmuje objętość .
31
Ćwiczenie 10
Jedną z reakcji otrzymywania tlenków jest również spalanie związków organicznych. W wyniku spalania węglowodorów, przy dużym dostępie tlenu (spalanie całkowite), otrzymuje się tlenek węgla(), a przy jego częściowym dostępie (spalanie niecałkowite) – tlenek węgla() lub węgiel. Zapisz reakcje spalania całkowitego i niecałkowitego acetylenu o wzorze sumarycznym , prowadzące do otrzymania odpowiednio i .