Strategia działania
1. Spotkania grupowe z rodzicami
Pierwszy etap przygotowania do cyklu spotkań adaptacyjnych poprzez: spotkanie grupowe dla rodziców z wychowawcą oraz psychologiem. Omówienie rozwoju psychoruchowego 2-, 3‑latka, znaczenia adaptacji i możliwych trudności w jej przebiegu. Określenie uwarunkowań i sposobów wspierania procesu adaptacji przez rodziców.
2. Indywidualne konsultacje z rodzicami
Drugi etap przygotowania do cyklu spotkań adaptacyjnych poprzez: indywidualne konsultacje z rodzicami, przekazanie Przewodnika adaptacyjnegoPrzewodnika adaptacyjnegoIndeks górny 11Indeks górny 11, zawierającego broszury informacyjne dotyczące organizacji pracy i zasad obowiązujących w przedszkolu, organizacji spotkań w formie dni adaptacyjnych lub grupy przygotowawczej, szczegółowych wytycznych dotyczących wyprawki oraz ankietę dotyczącą dziecka.
3. Spotkania adaptacyjne dla nowych przedszkolaków
Część właściwa interwencji to cykl 5 spotkań adaptacyjnychIndeks górny 22Indeks górny 22 dla nowych przedszkolaków i ich rodziców z wychowawcami/nauczycielami wychowania przedszkolnego. Spotkania w formie zajęć adaptacyjnych mogą się odbywać codziennie przez okres tygodnia lub raz w tygodniu przez okres 5 tygodni. Zaangażowanie rodziców w zajęcia stopniowo się zmniejsza – od udziału do obecności, od wspólnej zabawy, intensywnego kontaktu wzrokowego i pomocy do samej obecności w sali bez udziału w zabawach, bez nawiązywania kontaktu wzrokowego i bezpośredniego angażowania się. W sytuacji, gdy dziecko potrzebuje pomocy, rodzic powinien skierować je do nauczyciela, ucząc w ten sposób, że to do nauczyciela należy się zwracać w przedszkolu z różnymi sprawami.
4. Podsumowanie zajęć adaptacyjnych z rodzicami
Indywidualne spotkanie z rodzicami podsumowujące spotkania adaptacyjne i pierwsze dni w przedszkolu po upływie 2–3 tygodni od rozpoczęcia regularnego uczęszczania dziecka do placówki.
Czas trwania:
Zaproponowane działanie zaplanowano w formie 5 jednogodzinnych spotkań adaptacyjnych w formule zależnej od organizacji przedszkola, tj. 1 tydzień ze spotkaniami codziennymi lub 5 tygodni ze spotkaniami raz w tygodniu. Czas koncentracji uwagi i zaangażowania dzieci 2,5- oraz 3‑letnich jest krótki, zatem nauczyciel powinien elastycznie regulować czas trwania poszczególnych części konkretnych zajęć – np. skracać część zadaniową (zaaranżowaną) i/lub wydłużać czas przeznaczony na swobodną zabawę lub eksplorację.
Monitorowanie i ewaluacja skuteczności:
obserwacja bieżąca dziecka podczas zajęć;
rozmowa z rodzicami;
arkusz obowiązkowej obserwacji przedszkolnej (wyd. PWN, WSiP, Nowa Era) lub Rozwojowa Skala Obserwacyjna autorstwa A. Bodziony, K. Jabłońskiej, A. Jankiewicza, M. Madej, E. Pysz‑Sagan (Piszczek, 2015);
ankieta dla nauczyciela opracowana na podstawie Kwestionariusza strategii adaptacji (KSA) autorstwa N. Ożadowicz (ZałącznikZałącznik).
Zagrożenia w realizacji
zbyt duży udział, nadmierne zaangażowanie i aktywność rodziców podczas spotkań adaptacyjnych, utrudniające nawiązanie kontaktu oraz relację pomiędzy dzieckiem a nauczycielem;
nadopiekuńcza postawa rodzica i brak umiejętności ograniczenia kontaktu z dzieckiem, aby nakierować uwagę dziecka na nauczyciela;
absencja dzieci podczas pełnego cyklu spotkań ze względu na infekcje i choroby;
czynniki indywidualne dziecka obejmujące m.in.: wcześniejsze trudne doświadczenia dziecka związane z rozstaniem z rodzicami powodujące lęk, bunt, płacz, agresję;
brak dojrzałości przedszkolnej utrudniający przystosowanie się do nowego środowiska przedszkolnego i nowej roli przedszkolaka.