R1CnKIvcVPdUO
Obraz przedstawia barwną tropikalną dżunglę. Widać kolorowe kwiaty, różne kształty liści.

Szczęśliwy dzień

Henri Rousseau [czyt. Ąri Ruso] Dżungla równikowa
Źródło: Henri Rousseau [czyt. Ąri Ruso], Dżungla równikowa, 1909, domena publiczna.
1
Polecenie 1

Opracuj mapę myśli do słowa raj.

  • Do głównego hasła dodaj  słowa‑klucze, czyli tematy, które kojarzą ci się ze słowem raj, np. biblijny ogród; piękne i urocze miejsce; miejsce, gdzie według niektórych religii trafia się po śmierci.

  • Do każdego słowa‑klucza możesz dodać bardziej szczegółowe informacje.

RnmjDeYeKEnM8
Zadanie polegające na dopisywaniu skojarzeń do mapy myśli.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Polecenie 1

Wypisz jak najwięcej skojarzeń do słowa raj. Możesz skorzystać z podpowiedzi, np. raj – biblijny ogród; piękne i urocze miejsce; miejsce, gdzie wg niektórych religii trafia się po śmierci.

RQRwHwFci7OYx
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Ćwiczenie 1
RQ6FDsBvymEFc
Zadanie interaktywne polegające na dopasowaniu wyrazów do odpowiednich grup.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Przeczytaj poniższy tekst Anny Kamieńskiej o stworzeniu pierwszych ludzi i wykonaj związane z nim ćwiczenia.

Pierwsi ludzie w rajuAnna Kamieńska
Anna Kamieńska Pierwsi ludzie w raju

Wziął tedy Pan Bóg człowieka i posadził go w Raju rozkoszy.
Genesis II, 15

Garncarz z gliny lepi garnki i dzbany. Bóg jak wielki garncarz ulepił z mułu ziemi pierwszego człowieka. Tchnął w jego usta oddech i dał mu imię Adam, czyli człowiek.

Pokochał Bóg człowieka. Dlatego osadził go we wspaniałym ogrodzie pełnym pięknych drzew dających smaczne owoce. W rajskim ogrodzie. Na samym środku raju zasadził drzewo wiadomości dobrego i złego. W tym jednym drzewie krążyły soki dobra i zła. Raj przecinała wielka rzeka rozdzielająca się na cztery tak samo potężne odnogi. Wody tych rzek toczyły płytki złota i drogie kamienie. Ukazał Bóg człowiekowi piękno raju i rzekł:

– Strzeż tego ogrodu. Z każdego drzewa możesz jeść owoce, tylko z jednego drzewa, z drzewa wiadomości dobrego i złego, nie jedz, bo jeśli zjesz jego owoc, umrzesz.

Żył Adam w raju. Przechadzał się między wspaniałymi drzewami i zrywał z nich owoce. Był jednak smutny. Nie umiał się śmiać.

Zobaczył to Pan Bóg i pomyślał, że człowiek jest samotny. Dlatego jest mu smutno. Nikt nie lubi być sam. A może by tak napełnić raj zwierzętami i ptactwem? Patrząc na nie, Adam się rozweseli.

I przyprowadził Bóg do Adama zwierzęta. Prowadził je po kolei, wszystkie, jakie żyły na ziemi. Tyle było tam głów, łap, rogów, pazurów, skrzydeł, piór, ogonów i dziobów, ile pomysłów miał Pan Bóg, kiedy je stwarzał. Wszystkie podchodziły, podpełzały, podpływały, podfruwały do Adama, a on nadawał im imiona. Bo cóż z tego, że były, jeżeli nie wiadomo było, jak je nazywać? Dopiero imię sprawia, że coś istnieje naprawdę.

Wielka to była robota. Adam był bardzo zajęty i nie miał czasu na nic innego.

Trzeba stworzyć mu kogoś do pomocy – pomyślał Pan Bóg.

Pewnego dnia, kiedy zmęczony Adam położył się w miękkiej trawie na ziemi, Pan Bóg spuścił na niego mocny sen.

Gdy Adam spał twardo, Bóg wyjął z jego ciała jedno żebro i zasklepił ciałem miejsce po nim. A z żebra Adamowego uczynił kobietę.

Adam zbudził się i zobaczył przed sobą kogoś podobnego do siebie, zobaczył kobietę. Dotknął ręką miejsca, które Bóg otworzył, aby wyjąć żebro. Zrozumiał, że niewiasta powstała z jego kości.

Jest częścią mojego ciała – pomyślał. – Jest kością z mojej kości. Jest moją żoną. Jesteśmy mężem i żoną. Stanowimy jedno, chociaż mamy dwa ciała. Odtąd będziemy żyć razem.

Cieszyli się oboje. Adam nie był już smutny. Żywili się owocami rajskich drzew. Kładli się spać w ich cieniu. Byli nadzy. Nie nosili ubrań, bo było ciepło. A wokół nich żyły w zgodzie zwierzęta. Owieczka leżała obok lwa. Jagnię nie bało się leoparda. Żadne zwierzę nie bało się drugiego. W raju nie było strachu. Nikt nikogo nie zjadał. Wszystko, co żyło, karmiło się owocami i trawą. Dlatego właśnie raj nazywał się RAJEM.

j0000008HLB5v22_00000_BIB_001 Źródło: Anna Kamieńska, Pierwsi ludzie w raju, [w:] tejże, Książka nad książkami, Warszawa 1988, s. 16.
1
Ćwiczenie 2

Wyjaśnij, jak Biblia tłumaczy powstanie pierwszych ludzi.

uzupełnij treść
1
Ćwiczenie 3

Ustal, do kogo został porównany Bóg stwarzający człowieka. Wyszukaj w tekście odpowiedni cytat i go zapisz.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 4

Zapisz w tabeli:

  • przywołane po kolei w tekście odczucia, stany i emocje, takie jak: zdziwienie, radość, miłość, smutek, troska, szczęście, zmęczenie;

  • kto doświadcza tych odczuć, stanów i emocji;

  • dlaczego dana postać tego doświadcza.

RgeMqJR4aQ5yD
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij znaczenie słowa raj w podanych zdaniach.

  • Bóg stworzył dla pierwszego człowieka raj.

  • Te wyspy to prawdziwy raj na ziemi.

R1VwrvMifTDyD
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Ćwiczenie 6
RVPm4X6p1FEXQ
Zadanie interaktywne polegające na dopasowaniu do siebie okrśleń.
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 7

Rozwiąż krzyżówkę.

R1ZKl4WpdWk9z
Zadanie interaktywne polegające na rozwiązaniu krzyżówki.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ciekawostka

Ogród rozkoszy ziemskich to jeden z najsłynniejszych obrazów Hieronima Boscha.BoschBoscha. Dzieło jest tryptykiem, czyli składa się z trzech części. Na lewym skrzydle tryptyku ukazano raj, w środkowej  części – ogród rozkoszy ziemskich, a na prawym skrzydle – piekło. Malarstwo Boscha jest nasycone skomplikowaną symboliką, która do tej pory w dużej mierze nie została objaśniona. W lewym skrzydle tryptyku widoczne jest stworzenie Ewy i przedstawienie jej Adamowi, lecz ta znana z Biblii scena rozgrywa się w zaskakującym otoczeniu. Uwagę przykuwa przedziwna różowa budowla wzniesiona na wodzie – być może jest to wyobrażenie źródła życia, ale może być to także drzewo wiadomości dobrego i złego, o którym mowa w Biblii. W raju żyją nie tylko istniejące w rzeczywistości  zwierzęta, ale i fantastyczne stwory. Ptaki przelatują przez zagadkową budowlę, a szczyty górskie z pewnością nie przypominają tych, które znamy. Jakby tego było mało, w sadzawce u stóp Ewy pływa pochłonięty lekturą książki dziwny stwór o kaczym dziobie, rybim ogonie i ludzkich rękach, ubrany w przykrótką czarną pelerynkę.

1
Ćwiczenie 8

Zapoznaj się dokładnie z wizją raju ukazaną na obrazie Hieronima Boscha lub z jej opisem i wskaż elementy niezgodne z przekazem biblijnym.

uzupełnij treść
Bosch
Rud2SbuAmXR3s
Ćwiczenie 9
Zadanie interaktywne polegające na dopasowaniu podpisów do poszczególnych elementów obrazu.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY-SA 4.0.
Polecenie 2

Napisz, czy twoje wyobrażenie na temat raju jest zgodne z obrazem Hieronima Boscha.

Rd60ZMjq9siBJ
(Uzupełnij).
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 10

Porównaj wizję raju przedstawioną na poniższym obrazie współczesnego malarza Raphaëla ToussaintaRaphaël Toussaint Raphaëla Toussainta i tę ukazaną na średniowiecznym obrazie Hieronima Boscha.

R1617gQC87nET
Raphaël Toussaint Ziemski raj
Źródło: Raphaël Toussaint Ziemski raj, 1979, licencja: CC BY 4.0.
RD0KDhr6Y77YN
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Raphaël Toussaint 
Polecenie 2

Zredaguj kartkę z pamiętnika Adama, w której będzie można znaleźć odpowiedzi na pytania:

  • Dlaczego Adam nie był szczęśliwy w raju?

  • W jaki sposób Pan Bóg dbał o pierwszego mężczyznę?

  • Jak zachowywały się rajskie zwierzęta?

  • Jakiego zakazu Adam musiał przestrzegać w raju?

R5GOrmw6mVrkg
Miejsce na odpowiedź ucznia.
1
Polecenie 3

Wyobraź sobie, że przenosisz się na jeden dzień do raju ukazanego na obrazie Hieronima Boscha. Napisz krótkie opowiadanie na ten temat.

uzupełnij treść