Tekst źródłowy "Czarne złoto"
CZARNE ZŁOTO w Beskidzie Niskim
Ropa naftowa – czarne złoto – znana była już w starożytności. Olej skalny wykorzystywany był przez ludzi do różnorakich celów. Jednak na skalę przemysłową ropę zaczętego wydobywać po raz pierwszy w Polsce w XIX w. – właśnie w Beskidzie Niskim. Warto odwiedzić miejsca, które przypominają tę – nie aż tak zamierzchłą – historię oraz jej twórców.
W pewnym oddaleniu od zabudowy wsi Bóbrka znajduje się Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza. To właśnie tutaj w XIX w. rozpoczęła się kariera ropy naftowej. Tu narodził się przemysł będący dziś jednym z ważniejszych w świecie. W 1854 r., dzięki współpracy Karola Klobassy Zrenckiego, Tytusa Trzecieskiego i Ignacego Łukasiewicza w lesie bóbrzeckim rozpoczęto prace górnicze i założono pierwsze kopalnie czarnego złota.
Wiele lat później, w celu podkreślenia znaczenia bóbrzeckiej kopalni, która przez wiele lat była wzorcem dla podobnych przedsiębiorstw, powstała placówka muzealna, chroniąca zabytkowe budowle, urządzenia i narzędzia, dbająca
o pamięć o tym, jak ważna jest rola Polaków w kształtowaniu historii światowego przemysłu naftowego.
W 2018 r. teren kopalni w Bóbrce – miejsce nieprzerwanego wydobycia ropy naftowej w celach przemysłowych od 1854 r. – został uznany za Pomnik Historii i wszedł do kanonu najważniejszych polskich zabytków. Najcenniejszymi, a zarazem najbardziej niezwykłymi zabytkami Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego są XIX‑wieczne kopanki ropne: „Franek”
i „Janina”. Studnie te, pomimo upływu wielu lat, nadal są aktywne, a zaglądając
do ich wnętrza, możemy zobaczyć wzburzone lustro ropy. W Bóbrce możemy zapoznać się z metodami wydobycia ropy naftowej oraz zobaczyć, poczuć,
a nawet dotknąć prawdziwego czarnego złota – ropy naftowej.
Zainspirowanym historią przemysłu naftowego turystom polecamy wędrówkę śladami Ignacego Łukasiewicza. Chociaż po dawnej rafinerii w Chorkówce, którą przez wiele lat prowadził i gdzie trafiała do oczyszczenia ropa naftowa z kopalni w Bóbrce, pozostał jedynie ślad w postaci tablicy pamiątkowej, chociaż nie ma już także dworku Łukasiewiczów w Chorkówce, gdzie toczyło się gwarnie życie ziemiańskie i rozprawy o najistotniejszych kwestiach związanych z przemysłem naftowym – w miejscowościach Beskidu Niskiego wiele jest pamiątek po wynalazcy lampy naftowej. W Krośnie, w pobliżu urzędu miejskiego, stoi pomnik twórcy przemysłu naftowego, a w wśród wystaw Muzeum Podkarpackiego, czołowe miejsce zajmuje ekspozycja historii oświetlenia z przepiękną kolekcją lamp naftowych.
Źródło: [na podstawie:] CZARNE ZŁOTO w Beskidzie Niskim, https://podkarpackie.travel/top-beskidu-niskiego/czarne-zloto-w-beskidzie-niskim [dostęp 25.09.2025]. Tekst skrócony i zmodyfikowany.
