Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki
R1AApqy7hFtDA1
Dzwon Zygmunt Dzwon Zygmunt Źródło: Barbara Maliszewska, licencja: CC BY-SA 3.0.
Dzwon Zygmunt
Barbara Maliszewska, licencja: CC BY-SA 3.0
Ćwiczenie 1

Jak wygląda dzwon? Gdzie znajduje się jego serce? Zapisz odpowiedź tutaj lub w zeszycie.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 2

Znajdź w internecie i posłuchaj nagrania bijącego dzwonu Zygmunt. Określ przymiotnikami jego ton. Kto wymyśli najwięcej pasujących przymiotników, wygrywa.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 3

Wyjaśnij przenośnię – napis umieszczany niegdyś na miejskich dzwonach: Żywych zwołuję, martwych opłakuję, gromy kruszę. Zapisz wyjaśnienie tutaj lub w zeszycie.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 4

Zorganizujcie pracę według następującej instrukcji.
Zadaniem grup jest opracowanie zestawu pytań do tekstu.
Łączna liczba pytań do czterech tekstów powinna być równa liczbie uczniów w klasie.
Każda grupa otrzymuje jeden z czterech tekstów na temat dzwonu Zygmunt.
Po opracowaniu pytań wymieńcie się materiałem między grupami.
Każdy członek grupy odpowiada na inne pytanie do tekstu, które otrzyma po wymianie.

  • Grupa I
    Najsłynniejszy polski dzwon to dzwon Zygmunt. Znajduje się w katedrze wawelskiej, został ufundowany przez Zygmunta Starego, a wykonany w krakowskiej ludwisarni przez ludwisarza Hansa Behama z Norymbergi. Dzwon umieszczono na wieży w 1521 roku.

  • Grupa II
    Dzwon Zygmunta uruchamiany jest ręcznie, przez zespół liczący od 8 do 12 ludzi, rozhuśtanie go wymaga sporo siły i czasu. Przywilej bicia w ten dzwon ma 35 dzwonników.

  • Grupa III
    Bicie w dzwon wymaga dużej siły fizycznej i jest niebezpieczne. W latach 20. XX wieku nowy dzwonnik nie puścił liny i został wyrzucony przez okno dzwonnicy. Na szczęście nadal trzymał się liny, więc powracający dzwon wciągnął go przez to samo okno z powrotem na wieżę. Dzwonnikowi nic się nie stało.

  • Grupa IV
    Bicie w dzwon Zygmunt oznajmia tylko święta i uroczystości kościelne i państwowe oraz najważniejsze wydarzenia w życiu Polski lub Kościoła katolickiego. Bił np. wieczorem 2 kwietnia 2005 roku, po ogłoszeniu śmierci papieża Jana Pawła II (a 27 lat wcześniej po wyborze Karola Wojtyły na papieża), poprzednio zaś – 30 kwietnia 2004 roku, po mszy świętej odprawionej z okazji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

RJr3VlW4EBxUy1
Zawieszenie dzwonu Zygmunta
Jan Matejko, Zawieszenie dzwonu Zygmunta, 1874, olej na desce, Muzeum Narodowe w Warszawie, domena publiczna
Ćwiczenie 5

Jaki historyczny moment ukazuje Jan Matejko na obrazie pt. „Zawieszenie dzwonu Zygmunta”?

uzupełnij treść
Ćwiczenie 6

Opisz dwie duże grupy ludzi, które zostały przedstawione na obrazie pt. „Zawieszenie dzwonu Zygmunta”. Uwzględnij:

  • ich usytuowanie na obrazie,

  • wygląd,

  • wyraz twarzy,

  • postawę,

  • ubiór,

  • działania.

Ćwiczenie 7

Wskaż na reprodukcji obrazu Jana Matejki podane niżej postacie i powiedz, gdzie one się znajdują.
Jakie elementy stroju pomogły ci zidentyfikować postaci?
Wybierz jedną z postaci i opisz jej wygląd.

  • król Zygmunt Stary,

  • królowa Bona,

  • biskup,

  • Stańczyk,

  • paź z psami,

  • ludwisarz.

Ćwiczenie 8

Jak zachowuje się błazen królewski, Stańczyk, znajdujący się między pracującymi a dworem? Opisz jego wygląd i zachowanie.

uzupełnij treść
Ćwiczenie 9

Poszukaj w dostępnych źródłach i wyjaśnij, jakie wydarzenie historyczne oznajmiał dzwon Zygmunt w roku: 1525, 1683, 1918.

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida