Muzyka, która porusza świat
Odkrywając muzyczne światy
Funkcje muzyki we współczesnym społeczeństwie według Alana Parkhursta Merriama (czyt. Alana Parkhursta Meriema)
Współcześnie muzyka także odgrywa bardzo istotną rolę, zarówno w życiu całego społeczeństwa, jak i jednostki. Towarzyszy ona publicznym uroczystościom, zarówno świeckim jak, i religijnym, nadając im podniosły charakter. Wspólne wykonywanie muzyki przyczynia się także do budowania wspólnoty. Poza oficjalnymi obchodami świąt państwowych, czy kościelnych, muzyka rozbrzmiewa podczas licznych koncertów, festynów, zabaw plenerowych itd., pełniąc wówczas funkcję rozrywkową.
W życiu prywatnym obcujemy z muzyką na co dzień. Wpływa ona na nasz nastrój, pobudza lub uspokaja, motywuje do działania lub skłania do relaksu. Towarzyszy chwilom uroczystym w naszym życiu – ślub, pogrzeb, urodziny itp., a także jest obecna w dni powszednie, sprawiając nam przyjemność. Niestety, we współczesnym świecie muzyka stała się także towarem, który przynosi olbrzymie zyski. Bez naszej zgody jesteśmy nią wprost „bombardowani” ze wszystkich stron, w różnych miejscach. Wybrzmiewa nawet w windach, toaletach. O umiar w publicznym prezentowaniu muzyki apelował jeden z najwybitniejszych kompozytorów XX w. – Witold Lutosławski. Podkreślał on prawo każdego człowieka do spokoju i ciszy.
Żyjący w XX w. amerykański etnomuzykolog, Alan Parkhurst Merriam w swojej pracy The Anthropology of Music (czyt. antropolodżi of mjuzik) (1964 r.) wskazał na liczne funkcje muzyki, takie jak:
a. emocjonalna ekspresja,
b. estetyczna przyjemność,
c. funkcja rozrywkowa,
d. narzędzie komunikacyjne,
e. symboliczna reprezentacja,
f. wzbudzanie fizycznej reakcji organizmu na muzykę,
g. wzmacnianie zgodności z normami społecznymi,
h. utwierdzanie społecznych instytucji i rytuałów religijnych,
i. wzmaganie stabilności i kontynuacji kultury,
j. integracja społeczna.
Powyższa lista uświadamia, jak rozległe funkcje pełni muzyka i jak znaczącą rolę odgrywa w społeczeństwie. Ma m. in. zdolność symbolicznie reprezentować określone myśli i idee, utrwalać porządek społeczny poprzez przekazywane treści, integrować wspólnotę, komunikować. Funkcje muzyki dotyczą także jej oddziaływania na określoną jednostkę. Muzyka m. in. oddziałuje na ciało człowieka, przyczyniając się do zmniejszenia poczucia zmęczenia, ułatwienia koordynacji ruchów, czy regulacji pracy serca. Jej uprawianie jest sposobem wyrażenia emocji, a obcowanie z nią pozwala doznać przyjemności.
