RU7BHJVAPG56C
Zdjęcie przedstawia duży dworek. Na ganku znajdują się cztery kolumny podpierające taras na piętrze. Przed dworkiem rosną drzewa.

Polska wieś w Pieśni Panny XII Jana Kochanowskiego i Żywocie człowieka poczciwego Mikołaja Reja 

Muzeum Mikołaja Reja w Nagłowicach
Źródło: Anniolek, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.

Czy na świecie istnieje Arkadia? Oczywiście – to jedna z krain Grecji, leżąca na Półwyspie Peloponeskim nad Morzem Egejskim, licząca niemal 5 tys. kmIndeks górny 2 i zamieszkana przez ponad 100 tys. ludzi. Czy trzeba właśnie tam pojechać, by znaleźć się w Arkadii? Nie, bo tak nazwać można każde miejsce, gdzie otoczeni przyjazną naturą poczujemy się szczęśliwi i spokojni. Jednak trzeba wtedy pamiętać, że Arkadię łatwo stracić...

Często można usłyszeć powiedzenie, że dobrze jest tam, gdzie nas nie ma... Zazwyczaj szczęście znajduje się nie tu i nie teraz. Raj, niebo, Arkadia – to tylko niektóre krainy szczęśliwości pojawiające się w mitach, religiach, dziełach literackich. Rzadko zdarzało się natomiast, by nie narzekano na to, co dał los, i mówiono 'Tu czuję się dobrze!'. A tak właśnie można streścić wiele utworów należących do tzw. literatury ziemiańskiej. Tworzyli ją w XVI i XVII wieku przedstawiciele średniozamożnej szlachty, gospodarujący na polskiej wsi i widzący w niej swój prawdziwy raj. Z czego wynikało to przekonanie?

W XVI wieku szlachta stała się dominującą siłą w państwie, tylko ona korzystała z przywileju posiadania ziemi. Gospodarowała w swoich majątkach, a liczne wioski przynosiły spore dochody. Folwark pańszczyźniany opierał się na przymusowej i darmowej pracy chłopa na rzecz właściciela ziemi. Przeciętny szlachcic‑ziemianin żył zgodnie z rytmem natury, który wyznaczały zmiany pór roku. Drugą sferą obowiązków szlacheckich był udział w życiu politycznym kraju. Szlachcic miał prawo do wybierania króla i kandydowania do Sejmu, ponadto mógł piastować urzędy państwowe i zajmować się sądownictwem.

Twoje cele
  • Poznasz wzorzec osobowy szlachcica ziemianina.

  • Zapoznasz się z toposem miejsc szczęśliwych i miejsc strasznych.

  • Porównasz sposoby spędzania czasu przez szlachciców opisanych w Pieśni Panny XII Jana Kochanowskiego i Żywocie człowieka poczciwego Mikołaja Reja.

  • Wskażesz w Pieśni Panny XII Jana Kochanowskiego walory życia na wsi.

  • Określisz postawę człowieka wobec natury.