Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Pobierz materiał do EPUB Pobierz materiał do MOBI Zaloguj się aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby udostępnić materiał Dodaj całą stronę do teczki
R1EY1j1vQtC8f1

Zagadki biograficzne

Źródło: online-skills, licencja: CC0.

Ważne daty

1525‑1594 – Giovanni Pierluigi da Palestrina

1567‑1643 – Claudio Monteverdi

1685‑1750 – Jan Sebastian Bach

1685‑1759 – Georg Friedrich Händel

1714‑1787 – Christoph Willibald Gluck

1732‑1809 – Józef Haydn

1756‑1791 – Wolfgang Amadeusz Mozart

1770‑1827 – Ludwig van Beethoven

1782‑1840 – Niccolò Paganini

1792‑1868 – Gioacchino Rossini

1797‑1828 – Franciszek Schubert

1809‑1847 – Felix Mendelssohn‑Bartholdy

1810‑1849 – Fryderyk Chopin

1810‑1856 – Robert Schumann

1811‑1886 – Franciszek Liszt

1813‑1883 – Ryszard Wagner

1813‑1901 – Giuseppe Verdi

1819–1872 – Stanisław Moniuszko

1824‑1896 – Anton Bruckner

1833‑1897 – Johannes Brahms

1839‑1881 – Modest Musorgski

1840‑1893 – Piotr Czajkowski

1841‑1904 – Antonin Dvořák

1844‑1908 – Mikołaj Rimski‑Korsakow

1860‑1911 – Gustav Mahler

1860‑1941 – Ignacy Jan Paderewski

1862‑1918 – Claude Debussy

1864‑1949 – Richard Strauss

1865‑1957 – Jan Sibelius

1872‑1915 – Aleksander Skriabin

1873‑1943 – Sergiusz Rachmaninow

1874‑1951 – Arnold Schönberg

1875‑1937 – Maurice Ravel

1876‑1909 – Mieczysław Karłowicz

1881‑1945 – Béla Bartók

1882‑1937 – Karol Szymanowski

1882‑1971 – Igor Strawiński

1883‑1945 – Anton Webern

1912‑1992 – John Cage

1913‑1994 – Lutosławski Witold

1933‑2020 – Krzysztof Penderecki

m8421976ce12815e8_0000000000065
1

Scenariusz lekcji dla nauczyciela.

R1UWYwn76EjB81
Scenariusz zajęć do pobrania.
Źródło: online-skills, licencja: CC0.

II. Analiza i interpretacja dzieł muzycznych. Uczeń:
1. zna podstawowe terminy i pojęcia właściwe dla opisu i zrozumienia wybranych dzieł muzycznych;
3. zna konteksty kulturowe i naukowe powstawania muzyki.
III. Tworzenie wypowiedzi związanych z historią i kulturą muzyczną. Uczeń:
1. wypowiada się w formie ustnej (np. dyskusja, prezentacja, debata) i/lub pisemnej (np. esej, referat) o dziełach muzycznych w oparciu o podstawową terminologię;
3. interpretuje i odczytuje w kontekście dokonań epoki wybrane dzieła muzyczne;
4. formułuje logiczną wypowiedź na temat dzieł, form, gatunków, stylów, technik i twórców muzycznych, uwzględniając zależności między nimi w kontekście: genezy, przeobrażeń, porównań.

Nauczysz się

przedstawiać chronologię życia kompozytorów;

przyporządkowywać przynależności kompozytorów do epok;

przedstawiać informacje z życia kompozytorów;

definiować pojęcia: pieśń zwrotkowaPieśń zwrotkowapieśń zwrotkowa, przygrywka chorałowaPrzygrywka chorałowaprzygrywka chorałowa, pieśń przekomponowanaPieśń przekomponowanapieśń przekomponowana.

Najważniejsi kompozytorzy

Zdobyliście sporo informacji o kompozytorach różnych epok. Znacie ich dokonania i najważniejsze fakty związane z ich życiem. Możecie teraz sprawdzić swoją wiedzę. Zanim jednak przejdziecie do realizacji zadań, spójrzcie na datownik i przeczytajcie kilka informacji, ujmujących wybrane informacje biograficzne z nieco innej perspektywy.

Datownik, choć podaje obszerną listę nazwisk, to stanowi oczywiście zestawienie niepełne. Uwzględnia bowiem jedynie pewien wybór wśród najważniejszych kompozytorów.

Wymienieni muzycy uporządkowani zostali według kolejności wyznaczonej przez rok urodzenia. Chronologia ta nie zawsze jest jednak jednoznaczna z przynależnością do przemian w rozwoju historii muzyki. Na przykład Jean Sibelius (1865) i Siergiej Rachmaninow (1873), choć urodzili się później niż Gustav Mahler (1860), Claude Debussy (1862), czy Ryszard Strauss (1864), to reprezentują zdecydowanie mniej nowoczesny język muzyczny, nawiązujący bardziej do kompozytorów nieco wcześniejszych dekad XIX w.

W datowniku pojawiają się też nazwiska dwuczłonowe. Jest to sytuacja stosunkowo rzadka i na naszej liście dotyczy zaledwie dwóch kompozytorów. Są to: Feliks Mendelssohn‑Bartholdy oraz Mikołaj Rimski‑Korsakow. U pierwszego z nich, drugie nazwisko – Bartholdy pojawiło się w momencie zmiany wyznania, kiedy to żydowska rodzina Mendelssohnów przeszła na wiarę chrześcijańską (protestantyzm).

R1cVkXnVBVIqS1
Friedrich Jentzen, „Felix Mendelssohn Bartholdy” - litografia, 1837, Niemiecka gazeta muzyczna, nr 39, wikimedia.org, domena publiczna

W przypadku drugiego z kompozytorów, dwuczęściowe nazwisko pojawiło się w wyniku podróży jednego z jego przodków do Rzymu. Nazwał on swą rodzinę Rzymskimi Korsakowami, by odróżnić ją w ten sposób od innych Korsakowów.

RdhzYxIbrBkUw1
Walentin Serov, Portret Nikołaja Rimskiego-Korsakowa, 1898, Galeria Treytakov, Moskwa, Rosja, wikimedia.org, domena publiczna

Zdarzało się niekiedy, że kompozytorzy mieli dwie pisownie nazwiska (Händel lub Haendel) lub używali innego imienia, niż wynikałoby to z metryki. Zwykle wiązało się to z wyborem drugiego bądź nawet trzeciego z serii imion otrzymanych na chrzcie. Oto przykłady oryginalnych i właściwych imion niektórych z kompozytorów:

  • Joannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart,

  • Franz Joseph Haydn,

  • Jakob Ludwig Felix Mendelssohn‑Bartholdy,

  • Louis Hector Berlioz,

  • Johan Julius Christian Sibelius,

  • Domenico Gaetano Maria Donizetti,

  • Wilhelm Richard Wagner,

  • Joseph Maurice Ravel.

RHTeZttpfHA7x1
Bettmann Archive, „Fotoportret Maurice'a Ravela”, ok. 1915, pinterest.com, CC BY 3.0

Artyści, którzy umarli młodo

Często artyści umierali jako młodzi ludzie. Śmierć zabierała ich w najbardziej aktywnej i twórczej fazie życia, uniemożliwiając dalszy, pełny rozwój talentu. Mimo to zdążyli często wznieść się na najwyższy poziom artystyczny i stanąć w rzędzie największych twórców. Co zadziwiające, byli też autorami zaskakująco rozbudowanego pod względem liczbowym dorobku twórczego. Do przedwcześnie zmarłych kompozytorów zaliczyć należy choćby:

  • Fryderyka Chopina (39 lat),

  • Feliksa Mendelssohna (38 lat),

  • Wolfganga Amadeusza Mozarta (35 lat),

  • Vincenza Belliniego (33 lata),

  • Mieczysława Karłowicza (33 lata),

  • czy Franciszka Schuberta (31 lat!).

RmhwDk910OKnG1
Josef Kriehuber, „Portret Franza Schuberta” - litografia, 1846, wikimedia.org, domena publiczna

Artyści żyjący długie lata

Są oczywiście również i tacy artyści, którym udało się dożyć prawdziwie sędziwych lat. Tu wymienić można następujących kompozytorów:

  • John Cage (80 lat),

  • Witold Lutosławski (81 lat),

  • Jean‑Baptiste Rameau (81 lat),

  • Ignacy Jan Paderewski (81 lat),

  • Władysław Żeleński (84 lata),

  • Richard Strauss (85 lat),

  • Giuseppe Verdi (88 lat),

  • Igor Strawiński (89 lat),

  • i rekordzista – Jean Sibelius (92 lata!).

Długość życia nie zawsze była jednak jednoznaczna z liczbą dzieł, zwłaszcza w sytuacji, kiedy kompozytor w pełni sił twórczych zaprzestaje dotychczasowej aktywności. Ta zaskakująca sytuacja przydarzyła się Rossiniemu i Sibeliusowi. Gioacchino Rossini – jeden z najwybitniejszych twórców opery żył stosunkowo długo, bo 76 lat. Jednakże swoje ostatnie dzieło sceniczne –Wilhelm Tell napisał w 1829 roku, a więc w 38 roku życia. I choć przed nim pozostało następnych 38 lat, to kompozytor nie stworzył już żadnej opery. Żartobliwie mówił: Wszyscy pracują dla trzech rzeczy: sławy, złota i przyjemności. Sławę już mam, złota mi nie trzeba, a przyjemności już dawno mnie znudziły....

RdHu3VVQb8EqS1
Étienne Carjat, „Fotoportret Gioacchino Rossiniego”, 1865, Internetowe muzeum Harvardt - harvardtmuseums.org, wikimedia.org, domena publiczna

Podobna sytuacja dotyczy również Jeana Sibeliusa. Z niewiadomych do końca przyczyn kompozytor milknie twórczo na niemalże trzydzieści ostatnich lat życia.

RAvup5A1N8Fqj1
Daniel Nyblin, „Fotoportret Jeana Sibeliusa”, 1913, reprodukcja za: What We Hear in Music autorstwa Anne S. Faulkner, Victor Talking Machine Co. 1913 r., wikimedia.org, domena publiczna

Życiorysy kompozytorów

Życiorysy kompozytorów są oczywiście bardzo różne. Wśród muzyków byli przecież księża (np. Antonio Vivaldi, Grzegorz Gerwazy Gorczycki), naukowcy (np. Aleksander Borodin), filantropi (np. Ferenc Liszt), pionierzy taternictwa (Mieczysław Karłowicz), rektorzy (np. Karol Szymanowski, Krzysztof Penderecki), ale też chorzy psychicznie (np. Bedřich Smetana), samobójcy (np. Robert Schumann), alkoholicy (np. Modest Musorgski), a nawet mordercy (Gesualdo da Venosa).

R1QEvrJfBzIYF1
Autor nieznany, „Portret Carlo Gesualdo”, XVI w., wikimedia.org, domena publiczna

Czasami zdarzały się historie życia szare i smutne, nieraz zaś – kolorowe i radosne. Życiorysy bowiem zawsze prezentowały złożony i wielobarwny kalejdoskop faktów, zjawisk, emocji i sytuacji. Niektórzy z kompozytorów cieszyli się uznaniem już za życia, inni zostali zauważeni dopiero po śmierci. Byli artyści tworzący w zaciszu domowej pracowni, ale byli też muzycy‑wirtuozi, ulubieńcy sal koncertowych, żyjący wśród tłumów wielbicieli. Tworzyli osamotnieni lub wiedli szczęśliwe życie rodzinne. Każdy z artystów wypełniał swoją własną, indywidualną historię. W tych rozmaitych życiorysach pojawiał się jednak często element dla nich wspólny – kobiety – żony, muzy bądź też adresatki nieszczęśliwie ulokowanych uczuć. Często to one właśnie stawały się inspiracją do powstania najwspanialszych dzieł w dorobku kompozytorów.

Kobiety w życiu kompozytorów

R19sdqwFRmcal1
Ilustracja interaktywna przedstawia francuską pisarkę epoki romantyzmu George Sand. Kobieta o bladej cerze, ubrana w czarną suknie. Na szyi zawieszony ma biały krzyżyk. We włosach ma wpięte białe i czerwone żywe kwiaty. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: Amantine Aurore Lucile Dupin- francuska pisarka, autorka wielu powieści, nowel, dramatów scenicznych. George Sand to jej pseudonim artystyczny. Zasłynęła z ekstrawaganckiego, niekiedy wręcz skandalizującego stylu życia. Jedyna kobieta, z którą na dłużej związał się Fryderyk Chopin. Stanowili parę w latach 1838-1847. Mieszkali zwykle w Paryżu lub w letniej posiadłości George Sand w Nohant.
Auguste Charpentier, „George Sand”, 1838, Musée de la Vie Romantique, Paryż, Francja, wikimedia.org, domena publiczna
RbUl8hLKMX1TV1
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie Alma Mahler – żona kompozytora i dyrygenta Gustava Mahlera, później architekta Waltera Gropiusa, a następnie pisarza Franza Werfela. Kobieta w czarnej sukni, lekko uśmiechnięta. Włosy ma gęste, ciemne, spięte w kok. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: Alma Maria Mahler-Werfel z domu Schindler. Niezwykła kobieta, muza wielu artystów – kompozytorów, malarzy, architektów i poetów, między innymi Gustava Klimta i Oskara Kokoschki. W latach 1902 -1911 (do śmierci kompozytora) - była żoną i wielką miłością Gustava Mahlera.
Alma Mahler, nuvomagazine.com, CC BY 3.0
R1JT9J3kKkihk1
Ilustracja interaktywna przedstawia Konstancję Weber. Kobieta w białej sukni siedzi na krześle, okryta czerwonym kocem. Twarz ma delikatną, wyraz twarzy spokojny. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: Konstancja Mozart, z domu Weber. Żona Wolfganga Amadeusza, przy tym siostra pierwszej miłości kompozytora – Alojzy Weber. Byli małżeństwem od 1782 roku. Konstancja była austriacką śpiewaczką, sopranem. Po śmierci Mozarta jej mężem został Georg Nissen – autor biografii kompozytora.
Joseph Lange, „Konstancja Weber”, 1782, Hunterian Museum and Art Gallery, Glasgow, Wielka Brytania, wikimedia.org, domena publiczna
R1cOjxFXEZHbJ1
Ilustracja interaktywna przedstawia kobietę o bladej skórze - Mathilde Wesendonck. Jest bardzo delikatna, ubrana w jasna suknię zgodną z epoką oraz z czarną koronkę, którą ma przepasaną w pasie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: Żona Ottona Wesendoncka – przemysłowca i promotora Ryszarda Wagnera. Nieszczęśliwa miłość kompozytora do Matyldy Wesendonck i olbrzymie emocje związane z tym uczuciem, znalazły odbicie w niezwykłym, najbardziej osobistym dziele Wagnera - Tristanie i Izoldzie.
Karl Ferdinand Sohn, „Mathilde Wesendonck”, 1850, Stadtmuseum, Bonn, Niemcy, wikimedia.org, domena publiczna
Rs28tIr2hd3im1
Ilustracja interaktywna przedstawia Clarę Wieck – niemiecka pianistka i kompozytorka romantyczna. Żona Roberta Schumanna. Kobieta siedzi przy pianinie. Ma jasną karnację. Ubrana jest w jasną sukienkę z falbanami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: Niezwykle ceniona pianistka, a także kompozytorka. Była córką słynnego nauczyciela fortepianu - Friedricha Wieck’a, u którego uczył się również przyszły mąż Clary - Robert Schumann. Zakochana para - wbrew woli despotycznego ojca bierze ślub, a ich romantycznej miłości kibicuje cała Europa.
Clara Wieck, wikimedia.org, domena publiczna

Zadania

RNtj2VXEaXy90
Ćwiczenie 1
RExGH5GMxwqR01
Ćwiczenie 2
Wyjaśnij pojęcie ballada.
R2NphT7Uj4ycd
Ćwiczenie 3
Przyporządkuj nazwiska kompozytorów do ich narodowości. Jean Sibelius Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Edvard Grieg. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria Modest Musorgski Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Béla Bartók. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria Antonio Vivaldi Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Manuel de Falla. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Hector Berlioz. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. John Cage. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Franz Schubert. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria. Henry Purcell. Możliwe odpowiedzi: 1. Hiszpania, 2. Anglia, 3. Węgry, 4. Włochy, 5. Francja, 6. USA, 7. Rosja, 8. Norwegia, 9. Finlandia, 10. Austria.
RGh3RW3nRP6T7
Ćwiczenie 4
RuPR4Vuyvi153
Ćwiczenie 5
Stwórz listę kompozytorów polskiego renesansu. Mikołaj. Możliwe odpowiedzi: 1. z Szamotuł, 2. z Krakowa, 3. Klabon, 4. z Felsztyna, 5. Leopolita. Wacław. Możliwe odpowiedzi: 1. z Szamotuł, 2. z Krakowa, 3. Klabon, 4. z Felsztyna, 5. Leopolita. Marcin. Możliwe odpowiedzi: 1. z Szamotuł, 2. z Krakowa, 3. Klabon, 4. z Felsztyna, 5. Leopolita. Sebastian. Możliwe odpowiedzi: 1. z Szamotuł, 2. z Krakowa, 3. Klabon, 4. z Felsztyna, 5. Leopolita. Krzysztof. Możliwe odpowiedzi: 1. z Szamotuł, 2. z Krakowa, 3. Klabon, 4. z Felsztyna, 5. Leopolita.
RLitv9Fb2Kfig
Ćwiczenie 6
Uporządkuj chronologicznie podane – wybrane miasta związane z życiem i działalnością Johanna Sebastiana Bacha. Elementy do uszeregowania: 1. Köthen, 2. Mühlhausen, 3. Lipsk, 4. Eisenach, 5. Arnstadt
Rys2icwR6AQMF
Ćwiczenie 7
Połącz w pary nazwiska klasyków wiedeńskich z hasłami nawiązującymi do wydarzeń z ich życia. J. Haydn Możliwe odpowiedzi: 1. Rzym - Miserere Allegri, 2. testament heiligenstadzki, 3. tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Oksfordzie. W.A. Mozart. Możliwe odpowiedzi: 1. Rzym - Miserere Allegri, 2. testament heiligenstadzki, 3. tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Oksfordzie. L. van Beethoven. Możliwe odpowiedzi: 1. Rzym - Miserere Allegri, 2. testament heiligenstadzki, 3. tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Oksfordzie.

Polecenia do wykonania

Polecenie 1
Wyjaśnij pojęcie pieśń zwrotkowa.
Wyjaśnij pojęcie pieśń zwrotkowa.
Polecenie 2
Wyjaśnij pojęcie pieśń zwrotkowo- wariacyjna.
Wyjaśnij pojęcie pieśń zwrotkowo- wariacyjna.

Wykonywanie zadań

R1JNkr6k5zLTt
Ćwiczenie 8
RijqHMts86tsx1
Ćwiczenie 9
Wyjaśnij pojęcie pieśń przekomponowana.
RFyUPm0Op0ZXI
Ćwiczenie 10
Przyporządkuj odpowiednim kompozytorom nazwiska osób, mających wpływ na ich życie lub twórczość. Ryszard Wagner Możliwe odpowiedzi: 1. król Ludwig II Bawarski, 2. książę Mikołaj Józef Esterházy, 3. Siergiej Diagilew, 4. Nadieżda von Meck Józef Haydn Możliwe odpowiedzi: 1. król Ludwig II Bawarski, 2. książę Mikołaj Józef Esterházy, 3. Siergiej Diagilew, 4. Nadieżda von Meck Igor Strawiński Możliwe odpowiedzi: 1. król Ludwig II Bawarski, 2. książę Mikołaj Józef Esterházy, 3. Siergiej Diagilew, 4. Nadieżda von Meck Piotr Czajkowski Możliwe odpowiedzi: 1. król Ludwig II Bawarski, 2. książę Mikołaj Józef Esterházy, 3. Siergiej Diagilew, 4. Nadieżda von Meck
RADJrlBPeJA7c
Ćwiczenie 11
REGxElXT4NKhQ
Ćwiczenie 12
Połącz w pary nazwisko kompozytora z odpowiednim faktem. Ryszard Wagner Możliwe odpowiedzi: 1. Chemik, będący tzw. kompozytorem niedzielnym, a więc tworzącym jedynie w wolnych od pracy chwilach, 2. Zięć Franciszka Liszta, 3. Pochodził z rodziny żydowskiej, która przyjęła chrześcijaństwo, 4. Choć nie został przyjęty do konserwatorium w Mediolanie, to dzisiaj uczelnia ta nosi jego imię Aleksander Borodin Możliwe odpowiedzi: 1. Chemik, będący tzw. kompozytorem niedzielnym, a więc tworzącym jedynie w wolnych od pracy chwilach, 2. Zięć Franciszka Liszta, 3. Pochodził z rodziny żydowskiej, która przyjęła chrześcijaństwo, 4. Choć nie został przyjęty do konserwatorium w Mediolanie, to dzisiaj uczelnia ta nosi jego imię Giuseppe Verdi Możliwe odpowiedzi: 1. Chemik, będący tzw. kompozytorem niedzielnym, a więc tworzącym jedynie w wolnych od pracy chwilach, 2. Zięć Franciszka Liszta, 3. Pochodził z rodziny żydowskiej, która przyjęła chrześcijaństwo, 4. Choć nie został przyjęty do konserwatorium w Mediolanie, to dzisiaj uczelnia ta nosi jego imię Feliks Mendelssohn Możliwe odpowiedzi: 1. Chemik, będący tzw. kompozytorem niedzielnym, a więc tworzącym jedynie w wolnych od pracy chwilach, 2. Zięć Franciszka Liszta, 3. Pochodził z rodziny żydowskiej, która przyjęła chrześcijaństwo, 4. Choć nie został przyjęty do konserwatorium w Mediolanie, to dzisiaj uczelnia ta nosi jego imię
RZ6mStBho30cT
Ćwiczenie 13
R7c5Dhj7JBmQE
Ćwiczenie 14
Połącz w pary kompozytora z właściwymi datami życia. Claudio Monteverdi Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Jan Sebastian Bach. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849 Wolfgang. Amadeusz Mozart. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Ludwig van Beethoven. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Franciszek Schubert. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Fryderyk Chopin. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Stanisław Moniuszko. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Ignacy Jan Paderewski. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849 Karol Szymanowski. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849. Witold Lutosławski. Możliwe odpowiedzi: 1. 1756-1791, 2. 1567-1643, 3. 1685-1750, 4. 1770-1827, 5. 1819-1872, 6. 1913-1994, 7. 1860-1941, 8. 1797-1828, 9. 1882-1937, 10. 1810-1849.
Polecenie 3
Gdzie miała miejsce premiera Strasznego Dworu?
Gdzie miała miejsce premiera Strasznego Dworu?
R46xZxIWFYIkg
Ćwiczenie 15
RNPxkxAWg4LZq
Ćwiczenie 16
RH1qGnCs8IGXH
Ćwiczenie 17
Niekiedy artyści w bardzo dramatyczny sposób kończyli swoje życie. Połącz kompozytora z przyczyną śmierci. Mieczysław Karłowicz Możliwe odpowiedzi: 1. Zasypany lawiną pod Małym Kościelcem., 2. Przypadkowo postrzelony przez amerykańskiego żołnierza, już po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 roku., 3. W czasie I wojny światowej statek, którym płynął, został storpedowany przez Niemców., 4. Po nieudanej próbie samobójczej, umiera w zakładzie zamkniętym dla umysłowo chorych. Anton Webern Możliwe odpowiedzi: 1. Zasypany lawiną pod Małym Kościelcem., 2. Przypadkowo postrzelony przez amerykańskiego żołnierza, już po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 roku., 3. W czasie I wojny światowej statek, którym płynął, został storpedowany przez Niemców., 4. Po nieudanej próbie samobójczej, umiera w zakładzie zamkniętym dla umysłowo chorych. Robert Schumann Możliwe odpowiedzi: 1. Zasypany lawiną pod Małym Kościelcem., 2. Przypadkowo postrzelony przez amerykańskiego żołnierza, już po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 roku., 3. W czasie I wojny światowej statek, którym płynął, został storpedowany przez Niemców., 4. Po nieudanej próbie samobójczej, umiera w zakładzie zamkniętym dla umysłowo chorych. Enrique Granados Możliwe odpowiedzi: 1. Zasypany lawiną pod Małym Kościelcem., 2. Przypadkowo postrzelony przez amerykańskiego żołnierza, już po zakończeniu wojny, we wrześniu 1945 roku., 3. W czasie I wojny światowej statek, którym płynął, został storpedowany przez Niemców., 4. Po nieudanej próbie samobójczej, umiera w zakładzie zamkniętym dla umysłowo chorych.
R7JeEItypRZmG
Ćwiczenie 18
R1NmOnjg1eAId
Ćwiczenie 19
Przyporządkuj odpowiednim kompozytorom miasta, w których się urodzili: Georg Friedrich Händel Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Ludwig van Beethoven Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Niccolò Paganini Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Wolfgang Amadeusz Mozart Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Józef Haydn Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Fryderyk Chopin Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn Henryk Wieniawski Możliwe odpowiedzi: 1. Salzburg, 2. Genua, 3. Żelazowa Wola, 4. Lublin, 5. Rohrau, 6. Halle, 7. Bonn

Słownik pojęć

Ballada
Ballada

pieśń o charakterze epickim, narracyjnym. Ma budowę swobodną, dopasowaną do rozwoju treści słownej.

Pieśń zwrotkowa
Pieśń zwrotkowa

forma pieśni, w której kolejne zwrotki tekstu mają to samo opracowanie muzyczne.

Pieśń zwrotkowo- wariacyjna
Pieśń zwrotkowo- wariacyjna

forma pieśni, w której kolejne zwrotki tekstu mają to samo opracowanie muzyczne, ale z drobnymi zmianami.

Pieśń przekomponowana
Pieśń przekomponowana

forma pieśni, w której kolejne zwrotki tekstu mają inne opracowanie muzyczne.

Przygrywka chorałowa
Przygrywka chorałowa

inaczej preludium chorałowe. Utwór organowy, wykorzystujący w dowolny sposób melodię chorału, zwykle protestanckiego.

Źródło:

Encyklopedia PWN

Biblioteka muzyczna

Galeria dzieł sztuki

Bibliografia

http://www.muzykotekaszkolna.pl/wiedza/kompozytorzy/rimski‑korsakow‑mikolaj‑1844‑1908

https://pl.wikiquote.org/wiki/Gioacchino_Rossini

Aplikacje dostępne w
Pobierz aplikację ZPE - Zintegrowana Platforma Edukacyjna na androida