R1AQV6QH3USZE
Ilustracja przedstawia artystyczną wizję świata, w którym muzyka przenika kontynenty i łączy ludzi ponad granicami. Kolorowa mapa globu została namalowana w dynamiczny, ekspresyjny sposób – barwy intensywnie się przenikają, tworząc mieszankę ciepłych i zimnych odcieni, od głębokich błękitów i zieleni po ogniste czerwienie i złote refleksy. Na pierwszym planie wiją się złote, falujące linie przypominające pięciolinię, po której rozsypane są nuty i inne symbole muzyczne. Klucz wiolinowy oraz różne wartości nut wydają się unosić w powietrzu, jakby melodia płynęła przez świat i otulała go swoim rytmem. Całość sprawia wrażenie ruchu – muzyka dosłownie ożywia mapę, pokazując, że jest uniwersalnym językiem, który rozumie każdy, niezależnie od miejsca na Ziemi. Intensywne, malarskie tło dodaje głębi, a złote elementy muzyczne nadają całości harmonijny, pełen energii charakter.

Muzyka, która porusza świat

Ilustracja przedstawiająca artystyczną wizję świata.
Źródło: Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia Canva., domena publiczna.

Zatrzymaj się na chwilę

Zastanów się, jak Twoim zdaniem powstała muzyka? Posiłkując się zdobytą dotąd wiedzą uzupełnij mapę myśli.

R19LR14PS1MRO
Ilustracja przedstawia mapę myśli. W środkowej części znajduje się pytanie: Jak powstała muzyka? Odchodzą od niego trzy dymki, do samodzielnego wpisania odpowiedzi przez ucznia.
Mapa myśli: Jak powstała muzyka?

Zastanów się, jak Twoim zdaniem powstała muzyka? Posiłkując się zdobytą dotąd wiedzą zapisz swoje przemyślenia.

R148FMX16UA7Q
Wpisz odpowiedź w polu niżej.

Teorie powstania muzyki

Wielu myślicieli próbowało dotrzeć do tego, w jaki sposób powstała muzyka. Od XVIII wieku tworzono różne teorie na ten temat. Według niemieckiego filozofa, pastora i pisarza, Johanna Gottfrieda Herdera (czyt. Johana Gotfrida Herdera), jej źródłem jest język, a muzyka wywodzi się z ekspresyjnego śpiewu i mowy emocjonalnej. Brytyjski geolog i przyrodnik, Karol Darwin (XIX w.) twierdził natomiast, że wykształciła się jeszcze przed ewolucyjnym powstaniem mowy, a śpiew ludzki – podobnie jak odgłosy godowe zwierząt – miał służyć do znalezienia partnera.

Carl Stumpf (czyt. Karl Sztumpf), XIX wieczny niemiecki muzykolog i psycholog, wskazuje na rolę nieartykułowanych zawołań, co miało kluczowe znaczenie w kształtowaniu pierwotnych form dźwiękowych. Natomiast Herbert Spencer określa początki muzyki w emocjonalnych okrzykach, co przede wszystkim  miało miejsce w czasach pierwotnych. Muzyka od najdawniejszych czasów należała więc do obszaru kultowego. Jej brzmienie służyło zaklinaniu tego, co niewidzialne, zarówno w przyrodzie, jak i w człowieku. Według ludowych mitów, muzyka pochodzi od bogów.

Nauczysz się

Rozpoznawać i opisywać różne teorie dotyczące powstania muzyki.

Wyjaśniać, w jaki sposób muzyka oddziałuje na człowieka.

Wymieniać i charakteryzować funkcje muzyki.

Rozróżniać podstawowe rodzaje muzyki.

Analizować, jak muzyka filmowa wpływa na odbiór dzieła i jakie pełni funkcje.

Interpretować, utwory znanych kompozytorów, takich jak Bach, Chopin czy Beethoven, oraz wyjaśniać, jakie emocje i przekaz w nich zawarli.