KRAKÓW - Collegium Maius - krużganki na dziedzińcu

Szczegóły:

Tytuł

KRAKÓW - Collegium Maius - krużganki na dziedzińcu

Data powstania

[między 1900-1939]

Miejsce powstania

Warszawa

Technika

druk (proces)

Materiał

papier

Właściciel obiektu

Muzeum Narodowe w Krakowie

Opis

Zdjęcie sprzed wybuchu II wojny światowej, fragmentu dziedzińca wewnętrznego Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, firmowane jest przez „Photo-Plat”. W tamtym czasie budynek ten stanowił jeszcze siedzibę Biblioteki Jagiellońskiej, której księgozbiór przetransportowano do nowego gmachu przy Alejach Mickiewicza w początkowym okresie okupacji hitlerowskiej.

Ujęcie obejmuje północno-wschodni narożnik skrzydeł gmachu usytuowanych wzdłuż ulic św. Anny i Jagiellońskiej. Jest to najstarszy fragment siedziby uczelni założonej 12 maja 1364 r. przez Kazimierza Wielkiego, w ramach której Władysław Jagiełło ustanowił tutaj Collegium Almae Universitatis Studii Cracoviensi 22 lipca 1400 r. Cztery dni później odbyły się w tej części budynku uroczystości w związku z odnowieniem UJ, z udziałem króla i dostojników, podczas których rektor Stanisław ze Skalbmierza powiedział m.in.: „Ten dom mądrość całego świata ma zawrzeć. Ucz się więc Polaku gdzie mądrość, gdzie roztropność”.

Siedzibę uczelnianą urządzono w nowo zakupionej kamienicy „lapidea magna” należącej uprzednio do Pęcherzów i zbudowanej około 1300 r. W ciągu XV w. na cele uniwersytetu wykupywano kolejne budynki, scalając je w zwartą formę czterech skrzydeł ujmujących dziedziniec wewnętrzny, czyli Collegium Maius.

W 1 połowie XIX w. stan budynku nie był w najlepszej kondycji. W latach 1839-1958 prace restauratorskie prowadził tutaj Karol Kremer, który założenia prac ujął tym słowem: „…chciano jednak zachowując styl, całość uczynić bogatszą i zdobniejszą”. W trakcie tych prac ujednolicono dachy pokrywając je blachą, elewacje ceglane otynkowano, nad krużgankami wprowadzono drewniane podpory dachu zapuszczone czarnym pokostem – nazywane „mieczami”. Natomiast murowana balustrada krużganków powstała z licznych maswerkowych segmentów. W elewację wmurowano m.in. prostokątną płycinę z herbami Jagiellonów, Habsburgów, Łubieńskich i Litwy, które zlokalizowane były pomiędzy pseudogotyckimi służkami zaopatrzonymi w posążki. Niniejsze zdjęcie dobrze ilustruje wygląd z uzupełnieniami z XIX w. Zostały one zlikwidowane podczas prac kierowanych w latach 1945-1964 przez Karola jun. Estreichera.

 

Rafał Róg

Numer inwentarzowy

MNK XX-b-62/31

Prawa autorskie

Domena publiczna

Link do skanu

https://zbiory.mnk.pl/pl/katalog/6193

Link do obiektu

https://zbiory.mnk.pl/pl/katalog/6193

Instytucja

Muzeum Narodowe w Krakowie