Zadania z egzaminu maturalnego z 2021.

Na podstawie tekstów i własnej wiedzy wykonaj polecenia. Tekst do zadań 1.–7. Dawid Hume Traktat o naturze ludzkiej Wobec tego, że każda idea wywodzi się z jakiejś uprzedniej impresji, to jeśli mamy jakąś ideę substancji naszych umysłów, to musimy również mieć jakąś impresję tej substancji, co bardzo trudno pojąć, jeśli w ogóle pojąć można. Jakże bowiem może impresja reprezentować substancję inaczej niż przez to, że jest do niej podobna? I jakże może impresja być podobna do substancji, skoro zgodnie z tą koncepcją filozoficzną nie jest ona substancją i nie posiada żadnej z własności swoistych i charakterystycznych substancji? Lecz porzucimy pytanie, co może być, a co być nie może, dla pytania, co jest rzeczywiście. Otóż chciałbym, iżby ci filozofowie, którzy mniemają, że posiadamy ideę substancji naszych umysłów, iżby ci filozofowie wskazali impresję, która wytwarza tę ideę, i żeby powiedzieli wyraźnie, w jaki sposób impresja ta działa i od jakiego przedmiotu się wywodzi. Czy jest to impresja zmysłowa czy refleksyjna? Czy jest przyjemna, przykra, czy też obojętna? Czy towarzyszy nam w każdej chwili, czy też powraca tylko w pewnych odstępach czasu? Jeśli powraca w odstępach czasu, to kiedy powraca głównie i jakie przyczyny ją wywołują. Gdyby, zamiast odpowiadać na te pytania, ktoś chciał wymknąć się przed tą trudnością, mówiąc, że definicja substancji jest taka, iż jest to coś, co może istnieć samo przez się, i że ta definicja winna nas zadowalać, to wówczas trzeba by powiedzieć, wtrąciłbym, iż ta definicja odpowiada wszelkiej rzeczy, jaką sobie tylko można pomyśleć, i że nigdy nie posłuży ona do tego, iżby odróżnić substancję od accidensu, a duszę od jej percepcji. Tak oto bowiem rozumuję. Cokolwiek jest pomyślane jasno, to może istnieć; i cokolwiek jasno jest pomyślane w jakiś określony sposób, może istnieć właśnie w ten sposób. [...] Dalej, każda rzecz, która jest różna od innej, da się od innej odróżnić, a każda rzecz, która da się od innej odróżnić, da się też oddzielić w wyobraźni. To jest druga zasada. Oto moja konkluzja z obu tych zasad: skoro wszystkie nasze percepcje są różne od siebie i od wszelkich innych rzeczy we wszechświecie, to są one również odróżnialne; skoro dadzą się oddzielić, można je rozważać jako istniejące z osobna i można przyjąć, iż mogą one istnieć z osobna i nie potrzebują żadnej innej rzeczy, która by była oparciem dla ich istnienia. A zatem są substancjami, o ile powyższa definicja wyjaśnia, co to jest substancja. Tak więc, ani rozważając pierwsze źródło idej, ani definiując substancję, nie jesteśmy zdolni dojść do zadowalającego pojęcia substancji […]. Dawid Hume, Traktat o naturze ludzkiej, Warszawa 2005.

Tekst do zadań 7.–9. David Hume Badania dotyczące rozumu ludzkiego Przyjmuje się powszechnie, że materia jest we wszystkich działaniach aktywowana przez działającą z konieczności siłę i że każdy naturalny skutek jest tak dokładnie określony przez energię swej przyczyny, że w danych okolicznościach żaden inny skutek nie mógłby z niej wyniknąć. David Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Kraków 2004. Zadanie 7. (0–1) Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A, B albo C i jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. W powyższym fragmencie tekstu Davida Hume’a zawarta jest teza z zakresu A. ontologii, zgodnie z którą

1. związek przyczynowy jest związkiem niekoniecznym. B. epistemologii, 2. każdy skutek ma swoją przyczynę. C. logiki, 3. w świecie przyrody obowiązuje zasada zachowania energii. Wypełnia egzaminator Nr zadania 3. 4. 5. 6. 7. Maks. liczba pkt 2 2 1 3 1 Uzyskana liczba pkt Strona 6 z 15 MFI_1R Zadanie 8. (0–1) Czy opinia zawarta w przytoczonym fragmencie tekstu jest zgodna z założeniami filozofii Davida Hume’a? Uzasadnij swoją odpowiedź.

Zadania z egzaminu maturalnego z 2017.

Temat wypracowania z egzaminu maturalnego z 2024 w formule 2023

Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie.

• W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie.

• Sformułuj tezę odniesioną do tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie.

• W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz zajętego przez Ciebie stanowiska, przedstaw co najmniej jeden zarzut (kontrargument lub kontrargumenty) oraz sformułuj odpowiedź na przedstawiony przez Ciebie zarzut (zarzuty).

• W wypracowaniu odwołaj się do stosownego fragmentu przynajmniej jednego tekstu filozoficznego wymienionego w podstawie programowej lub zaprezentuj myśl filozoficzną przynajmniej jednego z filozofów wymienionych w podstawie programowej.

• W wypracowaniu odwołaj się do kontekstu pozafilozoficznego, np. do wybranego tekstu kultury.

• Twoja praca powinna liczyć co najmniej 300 wyrazów.

Temat 1. Zwróćmy naszą uwagę tak intensywnie, jak tylko możliwe, na świat będący poza nami, dotrzyjmy wyobraźnią aż do nieba, albo aż do ostatnich kresów wszechświata, to przecież nie wyjdziemy ani na krok poza siebie samych. David Hume Rozważ wybrane poglądy w sporze o stosunek rzeczy do umysłu i zajmij własne stanowisko w tym sporze.

Temat wypracowania z egzaminu maturalnego z 2024 w formule 2015

Temat 2. Nasze obserwacje zwrócone ku zmysłowym rzeczom zewnętrznym czy też ku wewnętrznym czynnościom duchowym, które postrzegamy i które są przedmiotem naszej refleksji – oto, co zaopatruje umysł w cały materiał myślenia. Takie są dwa źródła poznania, z których pochodzą wszystkie idee, jakie mamy lub możemy mieć naturalnym sposobem. John Locke W przywołanym cytacie John Locke zajmuje stanowisko w sporze epistemologicznym o źródła poznania. Wyjaśnij jego pogląd, a następnie przedstaw i uzasadnij własne stanowisko w tym sporze