W kierunku dojrzałości filozoficznej
Część egzaminu maturalnego z filozofii 2021,
Formuła 2015
Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.
Traktat o BoguWidzimy [...], że niektóre byty pozbawione poznania, mianowicie ciała naturalne, działają ze względu na cel. Widać to z tego, że […] bardzo często działają w taki sam sposób, by osiągnąć to, co najlepsze. Stąd jest jasne, że osiągają cel nie z przypadku, ale z zamierzenia. Te byty nieposiadające poznania nie zmierzają do celu inaczej jak tylko kierowane przez kogoś poznającego i rozumującego, jak strzała przez łucznika. Istnieje zatem coś poznającego umysłowo, co prowadzi wszystkie rzeczy naturalne do celu, i to nazywamy Bogiem.
Źródło: św. Tomasz z Akwinu, Traktat o Bogu, Kraków 1999.
Na podstawie fragmentu tekstu św. Tomasza z Akwinu oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz Prawda, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo Fałsz – jeżeli jest fałszywe.
W powyższym fragmencie tekstu św. Tomasz z Akwinu przedstawia jedną z tzw. pięciu dróg, nazywaną drogą z celowości. Pięć dróg to seria argumentów na rzecz określonego stanowiska w sporze o istnienie Boga. Podaj nazwę tego stanowiska i jego tezę.
Przedstaw dowolną z pięciu dróg, inną niż droga z celowości. Określ punkt wyjścia wybranej drogi, jej zasadniczą treść oraz punkt dojścia (wniosek).
W przytoczonym tekście św. Tomasz z Akwinu określa Boga jako: coś poznającego umysłowo, co prowadzi wszystkie rzeczy naturalne do celu.
Przytocz określenie Boga podane przez Anzelma z Canterbury w jego dowodzie ontologicznym.