Ponoć najtrudniej jest odpowiedzieć na najprostsze pytania. Czy zatem zastanawialiście się kiedyś jak odpowiedzielibyście na pytanie o to czym jest wartość? A przecież czasem mówi się o wartości pieniądza, wartościach wyższych, albo, że coś jest bezwartościowe.

W Encyklopedii możemy znaleźć prostą, ogólną, ale jakże wymowną definicje wartości:

Indeks dolny Źródło: Encyklopedia PWN; https://encyklopedia.pwn.pl Indeks dolny koniec_{Źródło: Encyklopedia PWN; https://encyklopedia.pwn.pl}

Zdarza się, że pewna wartość nadaje kierunek wysiłkom wielu ludzi, jakkolwiek wspólna dla wszystkich okazuje się nazwa wartości, a radykalnie odmienne bywa jej rozumienie. Niezależnie od tych różnic i poważnych niekiedy rozbieżności ludzi łączy pewne poczucie podniosłości im towarzyszące, przekonanie że dotyczą spraw naprawdę ważnych, o które warto kruszyć kopie. W indywidualnym doświadczeniu moralnym jednostkowe przeżycia, emocje i uczucia spotykają się z uznaniem aksjologicznegoaksjologiaaksjologicznego zobowiązania.

Problematyka etyczna w rozważaniach filozoficznych pojawia się od czasów Sokratesa. Moralność, która jest przedmiotem etyki, istniała na długo przed Sokratesem. Już wcześniej ludzie kierowali się przecież normami postępowania i nakazami moralnymi. Cóż więc znaczy, że Sokrates był pierwszym etykiem? Najkrócej mówiąc, był pierwszym, który uczynił z moralności problem filozoficzny. Wartości moralne nie były dla niego jasne ani oczywiste – dopiero filozofia dawała nadzieję, że uda się ustalić ich znaczenie. Był to niezbędny krok, jeśli chciało się dać odpowiedź na praktyczne pytanie, dotyczące tego, jak człowiek powinien postępować, aby czynić dobrze.

Głównym celem, jaki filozofia Sokratesa stawiała człowiekowi, było poznanie natury wartości, takich jak dobro czy sprawiedliwość. W jaki sposób owe wartości istnieją – czy stanowią cechę realnie istniejących rzeczy – władców (sprawiedliwych lub nie), czynów, ludzi. Czy też istnieją same w sobie, niezależnie od rzeczy? W pierwszym wypadku wartości okazałaby się względne – ich znaczenie zmieniałoby się w zależności od sytuacji (relatywizm). W drugim przypadku sens wartości byłby niezmienny, niezależny od ludzkich poglądów (absolutyzm). Na podstawie pojęcia równości zastanów się, jaki pogląd w kwestii istnienia wartości reprezentował Sokrates.