R1QNsLgtRt4ng
Zdjęcie przedstawia laptop, na ekranie którego wyświetla się kod programu. Laptop znajduje się na biurku, obok laptopa leży otwarty notes wraz z długopisem

Sekrety komputera – elementy komputera i ich parametry

Źródło: ZPE, licencja: CC BY 3.0.

Najważniejszym elementem zestawu komputerowego jest jednostka systemowa. Do jednostki systemowej można podłączyć różne urządzenia zewnętrzne, takie jak monitor, klawiatura i mysz. Każde z tych urządzeń odgrywa bardzo ważną rolę w funkcjonowaniu całego zestawu. Korzystasz z nich często. Sprawdź, czy już wiesz do czego służą. Wykonaj samodzielnie następujące zadanie.

Ćwiczenie 1
RBt0uEGtRPm0d
Interaktywne zadanie z przyporządkowaniem elementów
Źródło: Jarosław Koludo, licencja: CC BY 3.0.

Komputer osobisty to zestaw kilku połączonych ze sobą urządzeń:

  1. Jednostka systemowa – główny element komputera.

  2. Monitor – urządzenie wyjściowe, służące do wyświetlania informacji przekazywanych przez komputer.

  3. Klawiatura – urządzenie wejściowe, uporządkowany zestaw klawiszy służący do ręcznego wprowadzania danych.

  4. Mysz – urządzenie wejścia, dzięki niej można przesuwać kursor po ekranie.

W przypadku komputera stacjonarnego bardzo łatwo rozróżnić te elementy.

Jednostka systemowa to główna część zestawu komputerowego zawierająca najważniejsze podzespoły komputerowe umieszczone w obudowie. Do jednostki systemowej podłączane są podstawowe urządzenia: monitor i klawiatura. Mysz komputerowa, która jest zwykle podłączana do zestawu, nie jest elementem niezbędnym, lecz znacznie ułatwia pracę użytkownika.

O wewnętrznych częściach składowych jednostki systemowej możesz przeczytać w materiale Elementy zestawu komputerowego szerzej omawiającym to zagadnienie.

W laptopie jednostka systemowa, wyświetlacz (monitor), klawiatura oraz wbudowany touchpad (czyt. tacz pad) stanowią integralną całość.

Do komputera (zarówno stacjonarnego jak i przenośnego) mogą być podłączone również inne urządzenia zewnętrzne, na przykład drukarka, skaner, mikrofon lub głośniki. Komputer powinien być podłączony do listwy przeciwprzepięciowej, która pomaga chronić komputer i podłączone do niej urządzenia przed skutkami przepięć w sieci elektrycznej  (najczęściej krótkotrwałym wzrostem napięcia, który może doprowadzić do uszkodzenia podzespołów).

Ważne!

Nie każda listwa zasilająca zapewnia ochronę przeciwprzepięciową. Samo posiadanie wyłącznika i kilku gniazd nie oznacza, że listwa chroni urządzenia przed przepięciami.

Funkcje klawiatury

Za pomocą klawiatury podłączonej do komputera możesz:

  • wprowadzać informacje do komputera

  • sterować komputerem

Wprowadzanie informacji do komputera za pomocą klawiatury

Chcąc poćwiczyć posługiwanie się klawiaturą można skorzystać z wielu darmowych stron internetowych. Przykładowo: https://klawiatur.pl

Polecenie 1

Zapewne umiesz już wpisywać tekst za pomocą klawiatury. Może jeszcze nie robisz tego tak biegle i czasami masz problem ze znalezieniem odpowiedniego klawisza, jednak nie zniechęcaj się! Pamiętaj, że trening czyni mistrza. Spróbuj swoich sił na różnych poziomach trudności. Powodzenia!

Wejdź na stronę: https://klawiatur.pl/gry

Zagraj w grę Skucha. Sprawdź, jak radzisz sobie ze znajdowaniem odpowiednich znaków na klawiaturze.

Jeśli chcesz nauczyć się szybko i poprawnie pisać na klawiaturze możesz skorzystać z wielu innych specjalnych programów do nauki pisania na klawiaturze. Takie aplikacje znajdziesz korzystając z  wyszukiwarki internetowej. Do najpopularniejszych należą: Mistrz klawiatury 2 (PL), Typing Master (ENG) czy Rapid Typing Tutor (ENG). Podczas ćwiczeń staraj się pisać wszystkimi palcami i zwracaj uwagę na odpowiedni układ rąk na klawiaturze.

RHD7xoUwjJuo3
Ilustracja przedstawia przykładowy układ rąk na klawiaturze.
Źródło: GroMar, licencja: CC BY 3.0.
Ciekawostka

Pewnie zastanawiasz się do czego służą wypustki na klawiszach F oraz J. Są one ułatwieniem dla użytkowników komputera (w tym osób niewidomych) w tak zwanym pisaniu bezwzrokowym - jak nazwa wskazuje jest to pisanie bez patrzenia na klawiaturę. Wypustki pomagają zorientować się w położeniu na klawiaturze. Pisząc w taki sposób, należy używać wszystkich palców. Pozycją wyjściową jest ułożenie palców w taki sposób, że palce wskazujące znajdują się na klawiszach FJ.

Ćwiczenie 2

Ćwiczenie – pisanie na klawiaturze

Wpisz w polu tekstowym dowolny tekst, np. krótki opis swojego hobby, zainteresowań lub ulubionego miejsca. Podczas pisania staraj się stosować wskazówki dotyczące prawidłowego ułożenia dłoni, pracy palców oraz pozycji przy klawiaturze przedstawione w tym materiale.

R17jtzjWolfnB
Ćwiczenie 3
RPPIuR50Z1gvo
Możliwe odpowiedzi: 1. Backspace, 2. spacja, 3. Ctrl
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 4
RGKaKp7PLCQLP
Możliwe odpowiedzi: 1. Alt, 2. Caps Lock, 3. Ctrl
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
RRs1ZyKBFpQl9
Możliwe odpowiedzi: 1. AltShift, 2. Prawy Alt i L, 3. Shift i L
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 6
RDRMBuljBzoRW
Możliwe odpowiedzi: 1. Alt i T, 2. Shift i T, 3. Ctrl i T
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 7
R1d4MbnNUniGm
Możliwe odpowiedzi: 1. Ctrl i następnie kolejne litery DOM, 2. Caps Lock i następnie kolejne litery DOM, 3. Alt i następnie kolejne litery DOM
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 8
R19Ng4LI96r76
Możliwe odpowiedzi: 1. Shift i X, 2. prawy Alt i X, 3. Ctrl i X
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 9
R1N7tEnSf9ZLb
Możliwe odpowiedzi: 1. kasowania znaku z lewej strony kursora, 2. przesunięcia kursora na początek wiersza, 3. kasowania znaku z prawej strony kursora
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Wskazówka
  • Aby wpisać wielkie polskie litery, użyj dodatkowo klawisza Shift. Na przykład, aby napisać wielką literę Ć, naciśnij równocześnie następujące klawisze – prawy Alt + Shift + C.

  • Gdy zechcesz wpisać wielką literę Ź naciśnij prawy Alt + Shift + X.

  • Zwróć uwagę, że w niektórych klawiaturach prawy klawisz Alt oznaczony jest AltGr (alt gr).

  • Klawisz Shift pozwala również na wprowadzanie znaków widocznych w górnej części niektórych klawiszy, np.:

    • :

    • ?

    • &

    • @

    • *

  • Jeśli naciśniesz klawisz Shift i równocześnie przytrzymasz klawisz 4 wprowadzisz znak $. Gdy zechcesz wprowadzić popularny znak @ (widoczny w każdym adresie mailowym), naciśnij Shift + 2.

Sterowanie komputerem

Przy użyciu klawiatury możesz wykonać o wiele więcej czynności niż tylko wpisywanie tekstu. Przyjrzyj się klawiaturze podłączonej do twojego komputera. Oprócz liter i cyfr posiada ona wiele dodatkowych klawiszy, które zorganizowane są w tzw. bloki (grupy) i pełnią szczególne funkcje.

R14AVwKhkcjRi
Rozmieszczenie klawiszy na typowej klawiaturze QWERTY.
Źródło: GroMar, Mysid, Wikipedia, licencja: CC BY 3.0.

Podczas pracy przy komputerze będziesz poznawać kolejne funkcje poszczególnych bloków oraz wiele przydatnych skrótów klawiaturowych, których zastosowanie znacznie przyśpieszy korzystanie z komputera.

Ćwiczenie 10
R189Nbl5ukGdF
Interaktywna krzyżówka
Źródło: Lidia Aparta, licencja: CC BY 3.0.
Zapamiętaj!

W skład standardowego zestawu komputerowego wchodzą: jednostka systemowa, monitor, klawiatura i mysz.