Zapoznaliście się już z możliwościami programów do edycji grafiki rastrowej i wektorowej oraz do edycji wideo. Wykonaliście też wiele ćwiczeń. Teraz przyszedł czas na podsumowanie. W tym materiale będziecie mogli:

1. sprawdzić swoje umiejętności wykonując kilka ćwiczeń,

2. zdobyć dodatkowe wiadomości dotyczące drukowania obrazów.

1

Sprawdź się

Ćwiczenie 3

Na poniższej fotografii oszacuj, gdzie znajdują się jej mocne punkty.

Pamiętaj że ich wyznaczanie związane jest z trójpodziałem kadru.

R13PGujSjEjKI

Pokaż podpowiedź

Boki prostokąta, na którym stworzono trójpodział kadru, zostały podzielone na trzy odcinki i połączone liniami. Miejsca przecięć wyznaczają mocne punkty obrazu, w których należy umieścić główny motyw zdjęcia.

Rn9jeRPOHiytR

Ilustracja przedstawiająca mocne punkty obrazu, czyli linie reguły trójpodziału. Cztery przecinające się linie dzielą obraz na dziewięć równych prostokątów. Wyróżnione przecięcia linii tworzą mocne punkty obrazu.

Pokaż odpowiedź

Punkty wyznaczone przez ciebie powinny znajdować się blisko tych wyznaczonych na obrazku poniżej:

R1Hm8g4BUKjzd

Ilustracja przedstawiająca ptaka siedzącego na doniczce. Na ilustracji wyznaczono mocne punkty obrazu, czyli linie reguły trójpodziału. Cztery przecinające się linie dzielą obraz na dziewięć równych prostokątów. Wyróżnione przecięcia linii tworzą mocne punkty obrazu.

R13dME84mgmIP

Ćwiczenie 3

Przyporządkuj linie do ich charakterystyki.

Przyporządkuj linie do ich charakterystyki.

Ćwiczenie 5

Określ jaki kadr wykorzystano na poniższej fotografii.

Rtbjq8xiR40UG

Rj0aZdkaT3p7T

R2I3RlAVotFG3

Ćwiczenie 5

Dopasuj rodzaj fotografii do odpowiedniego kadru.

Dopasuj rodzaj fotografii do odpowiedniego kadru.

2

Rozdzielczość obrazu drukowanego i wyświetlanego na ekranie

Zapewne wielokrotnie twój wzrok przykuwały przydrożne plakaty, pięknie wydane albumy fotograficzne, zdjęcia publikowane w internecie lub pokazy slajdów. Każdy z tych sposobów zaprezentowania grafik wymagał odpowiedniego ich przygotowania, aby wrażenie podczas ich oglądania było jak najlepsze.

Zaobserwuj zmianę jakości poniższego obrazu rastrowego, przesuwając obok umieszczonym suwakiem. Jakie widzisz różnice w jakości zdjęcia? Czy wiesz, co spowodowało zaobserwowane zmiany jakości fotografii?

R124rEzf0FjCq

Interaktywna zabawa z suwakiem znajdującym się na prawo od fotografii. Zdjęcie kwiatu promienistego traci na jakości wraz z przesuwaniem suwaka. Przy najniższej wartości 16, na fotografii widoczne pozostają już tylko duże jednokolorowe kwadraty wypełniające przestrzeń wokół siebie. Detale nie są w żaden sposób widoczne, ciężko określić czy jest to kwiat. Wraz ze zwiększaniem wartości na suwaku, jakość fotografii polepsza się. Jednokolorowe kwadraty w swoim obrębie dzielą się na mniejsze kwadraty o innych barwach tworząc bardziej złożony obraz uwidaczniając zarysy kwiatu i liści wokół niego. Przy najwyższej jakości 2560, kwiat jest w pełni widoczny, dokładnie zarysowane są jego jego płatki oraz środek. Nie pozostały żadne widoczne gołym okiem kwadraty, są one na tyle małe i różnokolorowe, że tworzą płynną różnobarwną fotografię.

Interaktywna zabawa z suwakiem znajdującym się na prawo od fotografii. Zdjęcie kwiatu promienistego traci na jakości wraz z przesuwaniem suwaka. Przy najniższej wartości 16, na fotografii widoczne pozostają już tylko duże jednokolorowe kwadraty wypełniające przestrzeń wokół siebie. Detale nie są w żaden sposób widoczne, ciężko określić czy jest to kwiat. Wraz ze zwiększaniem wartości na suwaku, jakość fotografii polepsza się. Jednokolorowe kwadraty w swoim obrębie dzielą się na mniejsze kwadraty o innych barwach tworząc bardziej złożony obraz uwidaczniając zarysy kwiatu i liści wokół niego. Przy najwyższej jakości 2560, kwiat jest w pełni widoczny, dokładnie zarysowane są jego jego płatki oraz środek. Nie pozostały żadne widoczne gołym okiem kwadraty, są one na tyle małe i różnokolorowe, że tworzą płynną różnobarwną fotografię.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DCRFz634m

Zapoznaj się z poniższym opisem interaktywnej fotografii, która zmienia swoją jakość wraz ze zmienianiem ustawień suwaka.

Zdjęcie kwiatu promienistego traci na jakości wraz z przesuwaniem suwaka. Przy najniższej wartości 16, na fotografii widoczne pozostają już tylko duże jednokolorowe kwadraty wypełniające przestrzeń wokół siebie. Detale nie są w żaden sposób widoczne, ciężko określić czy jest to kwiat. Wraz ze zwiększaniem wartości na suwaku, jakość fotografii polepsza się. Jednokolorowe kwadraty w swoim obrębie dzielą się na mniejsze kwadraty o innych barwach tworząc bardziej złożony obraz uwidaczniając zarysy kwiatu i liści wokół niego. Przy najwyższej jakości 2560, kwiat jest w pełni widoczny, dokładnie zarysowane są jego jego płatki oraz środek. Nie pozostały żadne widoczne gołym okiem kwadraty, są one na tyle małe i różnokolorowe, że tworzą płynną różnobarwną fotografię.

O jakości obrazu decyduje rozdzielczość. Należy ją dobierać w zależności od przeznaczenia tworzonych plików graficznych. Inna powinna być zatem rozdzielczość obrazu przeznaczonego do drukuRozdzielczość drukowanego obrazu (DPI)rozdzielczość obrazu przeznaczonego do druku na dużym formacie, na małym formacie oraz przeznaczonego do wyświetlania na ekranie monitoraRozdzielczość wyświetlanego obrazu (PPI)przeznaczonego do wyświetlania na ekranie monitora lub opublikowania w serwisie internetowym.

W przypadku grafiki rastrowej, czyli obrazów tworzonych np. w programie Paint,  rozdzielczość określa, ile pikseli mieści się na danym obszarze. Im większa rozdzielczość, tym więcej pikseli i tym lepsza jakość i szczegółowość obrazu. Jeśli obraz rastrowy jest powiększany ponad jego oryginalną rozdzielczość, to piksele stają się widoczne i obraz traci na ostrość. Podobne zasady, co w wypadku wyświetlania  obrazów na ekranie, obowiązują też podczas skanowania i drukowania. Mimo, że rozdzielczości grafiki wektorowej nie określa ilości pikseli, lecz rozmiar obiektów,  rozdzielczość grafiki wektorowej może mieć wpływ na sposób jej wyświetlania lub drukowania. Aby obraz wektorowy był widoczny na ekranie lub na papierze, musi być zamieniony na obraz rastrowy. Ten proces nazywa się rasteryzacją i polega na nadawaniu koloru każdej kropce (pikselowi) na podstawie kształtów i kolorów obiektów wektorowych. Do rasteryzacji potrzebna jest rozdzielczość obrazu rastrowego, która określa, ile pikseli znajduje się na danej długości. Rasteryzacja może być wykonana przez program graficzny, przez urządzenie wyświetlające lub drukujące.

Odpowiedni dobór rozdzielczości grafiki do jej przeznaczenia ma duże znaczenie. Poniżej przedstawione są niektóre zależność pomiędzy zastosowaną w niej rozdzielczością, a przeznaczeniem grafiki.

1

• Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 72 dpi
• Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 150 dpi
• Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 300 dpi

Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 72 dpi

Druk wieloformatowy (np. billboardy typu 3 na 4 metry)

R1WryN79zD5IW

Fotografia przedstawia ulicę i kilkanaście billboardów na wysokich budynkach. Część wisi na ścianach budynków, inne stoją na dachach na rusztowaniu. Na trzech największych reklamowany jest napój oraz dwa seriale w telewizji FOX. Na reklamie napoju znajduje się napis z nazwą oraz twarz mężczyzny z długimi włosami. Na reklamie serialu Glee widać scenę gry w zbijaka. Kobieta z piłką wpatrzona w widza stoi na tle czterech osób osłaniających się przed piłkami. Na trzeciego serialu znajduje się kobieta w zielonej sukience. W prawym rogu fotografii widoczny jest w połowie plakat z uśmiechniętą kobietą podpisany Mamma Mia! Najwyżej znajdujący się plakat na budynku po lewej stronie fotografii reklamuje najlepszy musical w tym wieku. Obok plakat reklamuje film o zakonnicach. Na ścianie niższych budynków znajdują się kolejne wielkie plakaty filmów oraz neony.

Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 150 dpi

Wydruki średnioformatowe (np. Roll‑up od 1 do nawet 2 metrów)

RVQX3qHsXMuAJ

Fotografia przedstawiająca plakaty typu Roll‑up należące do Wikimedia. Na scenie znajduje się 10 plakatów, przed nimi stoi mównica z mikrofonem. Od lewej przedstawiają nazwy z logo: Wikimedia Niemcy, Wikitionary, Wikidata, Wiki Voyag, Wikisource, Wikipedia Darmowa encyklopedia, Wikimedia Commons, Wiki News, Wikigoute, Wikibooks.

Przykłady zastosowań dla rozdzielczości 300 dpi

Wydruki małoformatowe (np. ulotki, plakaty, czy wizytówki o rozmiarach do około 50 cm)

RRwehjF8IYUIv

Ulotki leżące na stole, należące do Czeskiego oddziału Wikimedia. Ulotka posiada na środku u góry logo Wikimedia - granatowy niezamknięty od góry gruby okrąg, w którego środku znajdują się dwie zielone równe wydzielone części koła. Granatowy okrąg domyka bordowa kula, jednak elementy loga sie nie stykają. Ulotki zawierają 4 akapity różnej długości oraz linki prowadzące do czeskich stron Wikimedia.

Rozdzielczość jest jednym z parametrów charakteryzujących zarówno obrazy cyfrowe, jak i urządzenia służące do ich przetwarzania i drukowania. Przygotowując grafikę do wydruku, należy uwzględnić przede wszystkim jej wymiary w pikselach, wymaganą jakość wydruku oraz możliwości drukarki.

Nie zawsze jednak warto skanować i drukować obrazy z najwyższą dostępną rozdzielczością. Im wyższa rozdzielczość skanowania, tym więcej szczegółów może zostać zachowanych, ale jednocześnie zwiększa się rozmiar pliku i wydłuża czas skanowania. Podobnie drukowanie materiałów z dużą ilością danych graficznych może wymagać więcej czasu i zasobów urządzenia. Dlatego najlepiej dobrać rozdzielczość do przeznaczenia obrazu i oczekiwanej jakości wydruku.

Podczas korzystania ze skanera należy również ustawić odpowiednią rozdzielczość skanowania. Służy do tego oprogramowanie dostarczane przez producenta urządzenia lub inne kompatybilne aplikacje. Przed pierwszym użyciem skanera może być konieczne zainstalowanie odpowiednich sterowników. Pozwalają one systemowi operacyjnemu komunikować się z urządzeniem, natomiast ustawienia rozdzielczości skanowania zmienia się zazwyczaj w programie obsługującym skaner. Przykładem takiego oprogramowania jest ControlCenter oferowany przez firmę Brother.

RWyYe2FjJ4T1H

Zrzut okien ustawień rozdzielczości skanowania w ControlCenter 4. Okno po lewej to menu główne Control Center 4 dla modelu drukarki MFC‑J430W LAN. Wybrana jest pierwsza z 6 zakładek - Skan. Inne zakładki to ikonki - skanera, dokumentów, aparatu, faxu, narzędzi i osoby. Po prawej dostępna jest konfiguracja i pomoc. W zakładce Skan znajdują się Ustawienia, informacja "Wybierz jedną z opcji skanowania. Obraz. OCR. E‑mail lub Plik. Kliknięcie przycisku prawym przyciskiem myszy pozwala skonfigurować zaawansowane ustawienia skanowania i nowe wartości domyślne. Poniżej znajdują się graficzne ikony prowadzące do tych opcji. Na samym dole okna Control Center 4 znajduje się informacja o kończącym się tuszu (z dostępnych BK, Y, C, M) oraz logo Brother. W oknie po prawej Obrazy - ControlCenter4 widać szczegółowe opcje ustawień - Rodzaj pliku i wybrany z listry rozwijanej JPEG (*.jpg), Program docelowy i wybrany z listy IfranView 64‑bit, Ścieżka pliku docelowego, Rozmiar pliku - Mały lub Duży. Jeszcze niżej dostępne są opcje Wstępnego zeskanowania, Jasności, Kontrastu, automatycznego przycinania, skanowania ciągłego oraz rozdzielczości - 100 x 100 dpi, 150 x 150 dpi, 200 x 200 dpi, 300 x 300 dpi, 400 x 400 dpi, 6000 x 600 dpi, 1200 x 1200 dpi. Dostępne opcje okna to Domyślne, Skan, Anuluj i Pomoc.

Rozdzielczość dpi nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na jakość wydruku. Ważne są też jakość papieru fotograficznego i parametry drukarki. Jeśli użyjesz słabego papieru lub drukarki, to nawet zdjęcie o wysokiej rozdzielczości może wyglądać źle na wydruku. Z drugiej strony, jeśli użyjesz dobrej drukarki z dpi 600, to może poprawić jakość słabego zdjęcia. Nie warto jednak kupować zbyt drogiej drukarki, jeśli robisz zdjęcia kiepskiej jakości aparatem. Najlepiej, gdy wszystkie elementy: aparat, papier, drukarka są do siebie dopasowane i mają podobną klasę. Tylko wtedy uzyskasz najlepsze efekty.

Maksymalną rozdzielczość, z jaką drukuje twoja drukarka, możesz sprawdzić we właściwościach drukarki, które znajdziesz w ustawieniach systemowych.

RVwJzunWwVrFZ

Zrzut ekranu okienka właściwości drukarki Brother MFC‑J430W w systemie Windows. Dostępne są zakładki Ogólne, Udostępnianie, Porty, Zaawansowane, Zarządzanie kolorami, Zabezpieczenia, Ustawienia urządzenia. W zakładce ogólne znajdują się informacje o modeli drukarki, lokalizacji, komentarza (brak), a także funkcji: Kolor - Nie, Dwustronne - Nie, Zszywanie - Nie, Szybkość - 16 stron na minutę, Maksymalna rozdzielczość - 1600 dpi. Dostępny papier A4. Poniżej znajdują się przyciski okna Preferencje, Drukuj stronę testową, Ok, Anuluj oraz niedostępne Zastosuj i Pomoc.

Rozdzielczość zdjęcia możemy sprawdzić we właściwościach pliku. W systemie Windows kliknij na zdjęcie prawym przyciskiem myszy i z menu kontekstowego wybierz Właściwości, a następnie przejdź do zakładki Szczegóły. W systemach macOS podobne opcje znajdziesz w dostosowaniu rozmiaru w menu Narzędzia.

RQswDtbbUJ1VQ

Okienko właściwości fotografii wyświetlone w systemie Windows. Z dostępnych zakładek "Ogólne", "Zabezpieczenia", "Szczegóły" i "Poprzednie wersje" wybrana jest zakładka "Szczegóły". Znajdują się w niej dwie kolumny "Właściwości" oraz "Wartości". Kolejne wiersze kolumny zawierają informacje "Prawa autorskie" - puste pole. Zakładka Obraz. "Identyfikator obrazu" - puste pole. "Wymiary" - "4500 x 300". "Szerokość" - "4500 pikseli". "Wysokość" - "3000 pikseli". "Rozdzielczość w poziomie" - "240 dpi". "Rozdzielczość w pionie" - "240 dpi". "Głębia w bitach" - "24". "Kompresja" - puste pole. "Jednostka rozdzielczości" - "2". "Odwzorowywanie kolorów" - "sRGB". "Skompresowanych bitów/pi" - puste pole. Zakładka Aparat fotograficzny. "Producent aparatu fotograficznego" - "Canon". "Model aparatu fotograficznego" - "Canon EOS 5D Mark II". "Jednostka przysłony" - "f/2.8". Poniżej szczegółów dostępna jest opcja "Usuń właściwości oraz informacje osobiste". Dostępne są przyciski "Ok" oraz "Anuluj" i nieaktywne "Zastosuj".

Właściwości plików graficznych wyświetlane w szczegółach mogą się różnić między konkretnymi formatami. Niektóre formaty przechowują więcej właściwości niż inne, w zależności od ich celu i sposobu zapisu danych.

Zmiany rozdzielczości możesz dokonać w niemalże każdym programie przeznaczonym do edycji grafiki rastrowej. Przekonaj się, czy potrafisz to zrobić w wybranym programie na twoim komputerze. Odpowiedzi do ćwiczeń zostały przygotowane w programie GIMP 2.10.28 oraz IrfanView 4.60.