R1VGP821XDZCG1
Ilustracja przedstawia średniowieczny zapis nutowy, widać tytuł utworu: Missa de S. Spiritus. Kwadratowe nuty są umieszczone na 4 czerwonych liniach. Czterolinii jest na stronie klika. Pod nutami jest tekst utworu, który zaczyna się od ozdobnego inicjału przed pierwszą czterolinią. Na środku napis: Łaciński śpiew Kościoła - symbolika, funkcje i dziedzictwo chorału gregoriańskiego

Łaciński śpiew Kościoła - symbolika, funkcje i dziedzictwo chorału gregoriańskiego

Źródło: Marcin Łukasiewicz.
bg‑yellow

Słownik

A cappella
A cappella

śpiew bez towarzyszenia instrumentów muzycznych.

Accentus
Accentus

liturgiczna recytacja, deklamacja; melorecytacja tekstu zbliżona do mowy, gdzie jednej sylabie tekstu odpowiada jedna nuta.

Antyfona
Antyfona

werset rozpoczynający i kończący modlitwę; w chorale gregoriańskim śpiew wykonywany naprzemiennie przez dwie części chóru.

Chorał gregoriański
Chorał gregoriański

jednogłosowy śpiew Kościoła a cappella, oparty na swobodnym rytmie i skalach modalnych, z tekstem łacińskim.

Concentus
Concentus

właściwy śpiew chorałowy.

Eschatologia
Eschatologia

część doktryny religijnej, także teoria filozoficzna, traktująca o losach pośmiertnych człowieka oraz celu i przeznaczeniu świata.

Hymn
Hymn

pieśń pochwalna wykonywana podczas nabożeństw.

Kantyk
Kantyk

zbliżony do psalmu śpiew liturgiczny, jednym z najsłynniejszych kantyków jest pieśń Maryjna „Magnificat”.

Melizmat
Melizmat

ozdobnik melodyczny złożony z co najmniej dwóch dźwięków, wykonywanych na jednej sylabie tekstu.

Modalne skale
Modalne skale

siedmiostopniowe skale muzyczne, powstałe w średniowieczu. Istniały cztery skale autentyczne (dorycka, frygijska, lidyjska, miksolidyjska) i cztery skale plagalne, będące przeniesieniem skal autentycznych o kwartę w dół (skala hypodorycka, hypofrygijska, hypolidyjska, hypomiksolidyjska).

Monodia
Monodia

śpiew jednogłosowy.

Ordinarium missae
Ordinarium missae

stałe części mszy św. (Kyrie eleison = Panie, zmiłuj się nad nami, Gloria in excelsis Deo = Chwała na wysokości Bogu, Credo in unum Deum = Wierzę w jednego Boga, Santus… Benedictus = Święty… Błogosławiony, Agnus Dei = Baranku Boży).

Organum
Organum

wielogłosowy odcinek chorału, początkowo polegający na dublowaniu melodii chorałowej o kwartę, kwintę lub oktawę niżej.

Responsorium
Responsorium

śpiewana modlitwa polegająca na naprzemiennym wykonaniu tekstu przez solistę i wiernych.

Sekwencja
Sekwencja

powstała z praktyki dodawania tekstów do gotowych melodii jubilacji allelujatycznych forma parachorałowa; jako odrębny utwór przyjmuje budowę stroficzną, gdzie każdej parze strof tekstu towarzyszy ta sama melodia.

Trop
Trop

powstała z praktyki dodawania tekstów do gotowych melodii Kyrie eleison forma parachorałowa.