Przełom baroku i klasycyzmu. Rola szkoły mannheimeiskiej w powstaniu nowoczesnej instrumentacji i faktury symfonicznej
Klucz do rozwoju
Aby dobrze zrozumieć ten temat, spróbuj uchwycić moment przejścia między epokami. Zastanów się, czym różniła się muzyka baroku od stylu klasycznego i dlaczego kompozytorzy zaczęli odchodzić od gęstego kontrapunktu na rzecz przejrzystej faktury homofonicznej. Ważne jest także zrozumienie, czym pierwotnie była sinfonia – nie samodzielnym utworem koncertowym, lecz wstępem do opery lub oratorium. Dopiero w XVIII wieku zaczęła ona przekształcać się w autonomiczną formę instrumentalną. Zwróć uwagę na rolę szkoły mannheimskiej, która stworzyła nowy model orkiestry oraz rozwinęła środki dynamiczne, takie jak słynne crescendo orkiestralne. Istotne jest również zrozumienie, dlaczego tak ważna była precyzja wykonawcza orkiestry mannheimskiej i w jaki sposób wpłynęła ona na styl kompozytorski. Spróbuj także zauważyć, jak kompozytorzy tego środowiska ustalili układ czterech części symfonii. Dzięki temu łatwiej zrozumiesz, dlaczego Mannheim uznaje się za jeden z najważniejszych ośrodków narodzin klasycznej symfonii.
Ważne daty
II połowa XVIII w. – powstanie pierwszych samodzielnych symfonii w szkole mannheimskiej oraz w twórczości klasyków wiedeńskich 1659 – 1725** — lata życia Karola Filipa, elektora Palatynatu, który przeniósł rezydencję do Mannheim
1717 – 1757 — lata życia Jana Václava Stamica, twórcy szkoły mannheimskiej
1709 – 1789 — lata życia Franza Xavera Richtera, jednego z ważnych kompozytorów szkoły mannheimskiej
1731 – 1798 — lata życia Christiana Cannabicha, dyrygenta i kompozytora związanego z orkiestrą mannheimską
ok. 1740–1770 — okres największego rozkwitu szkoły mannheimskiej
połowa XVIII wieku — wykształcenie się nowoczesnego składu orkiestry symfonicznej
II połowa XVIII wieku — ukształtowanie czteroczęściowego cyklu symfonicznego
1732 – 1809 — lata życia Josepha Haydna, twórcy klasycznej symfonii
1756 – 1791 — lata życia Wolfganga Amadeusza Mozarta
1827 — lata życia Ludwiga van Beethovena, który rozwinął klasyczną symfonię w kierunku romantyzmu
Cele
wskazywać znaczenie szkoły mannheimskiej dla wykształcania się wzorca gatunkowego symfonii.
rozpoznać najważniejsze cechy stylu orkiestrowego kompozytorów mannheimskich