R11rcROdd5uXi1
Ilustracja przedstawia pomnik Ludwiga van Beethovena w Bonn. Pośrodku ilustracji jest temat lekcji: Przedwiośnie romantyzmu u schyłku twórczości Beethovena.

Między klasycyzmem a romantyzmem: późny Beethoven jako zwiastun nowych idiomów muzycznych

Źródło: Pomnik Ludwiga van Beethovena w Bonn, Niemcy, dostępny w internecie: wikimedia.org, domena publiczna.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Późna twórczość Ludwiga van Beethovena ukazuje moment przełomu między klasyczną tradycją a nowym sposobem myślenia o muzyce. Aby dobrze zrozumieć to zagadnienie, spróbuj najpierw dostrzec, jak silnie kompozytor był związany z klasycznymi wzorcami. Korzystał z formy sonaty, symfonii i kwartetu smyczkowego wypracowanych przez Haydna i Mozarta. Następnie zwróć uwagę, w jaki sposób Beethoven zaczął przekraczać te wzorce i nadawać im nowy charakter. Jego symfonie stają się bardziej monumentalne, a dramaturgia muzyczna opiera się na silnych kontrastach i intensywnej pracy motywicznej. Poszukaj przykładów takich zmian w III Symfonii „Eroice”, V Symfonii oraz VI Symfonii „Pastoralnej”. Zastanów się również nad znaczeniem IX Symfonii, w której pojawia się chór i tekst literacki „Ody do radości”. Ważne jest także dostrzeżenie nowych rozwiązań w muzyce fortepianowej i kameralnej, gdzie Beethoven eksperymentuje z fakturą, formą i polifonią. Spróbuj zauważyć, że w tych dziełach pojawia się język muzyczny, który stanie się inspiracją dla romantyków takich jak Schubert, Schumann czy Brahms. Właśnie w tej twórczości można usłyszeć zapowiedź nowych idiomów muzycznych XIX wieku.

bg‑yellow

Ważne daty

  • 1770 – narodziny Ludwiga van Beethovena w Bonn

  • v1787 – pierwsza podróż Beethovena do Wiednia i spotkanie z Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem

  • 1792 – przeprowadzka Beethovena do Wiednia i rozpoczęcie studiów u Josepha Haydna

  • 1802 – napisanie Testamentu heiligenstadzkiego

  • 1803–1804 – powstanie III Symfonii Es‑dur „Eroica”

  • 1804–1808 – kompozycja V Symfonii c‑moll op. 67

  • 1808 – prawykonanie V Symfonii oraz VI Symfonii „Pastoralnej”

  • 1816 – powstanie cyklu pieśni „Do dalekiej ukochanej” op. 98

  • 1820Missa Solemnis D‑dur op. 123 - Msza uroczysta

  • 1824 – prawykonanie IX Symfonii d‑moll z chóralnym finałem „Ody do radości”

  • 1827 – śmierć Ludwiga van Beethovena w Wiedniu

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się
  • określić znaczenie późnej twórczości Ludwiga van Beethovena dla przełomu między klasycyzmem a romantyzmem

  • rozpoznać najważniejsze innowacje Beethovena w symfonii, muzyce fortepianowej i kameralnej

  • wyjaśnić, w jaki sposób dzieła Beethovena zapowiadają romantyczny sposób myślenia o muzyce