Rau6SAgyHFlIB
Obraz przedstawia panoramę Warszawy od strony Pragi. Na pierwszym planie obrazu widzimy Canaletta, który siedzi przy sztalugach w towarzystwie króla i swojej najbliżej rodziny - syna Lorenca i zięcia. Na dalszym planie znajduje się rzeka, na której brzegu stoją żołnierze oczekujący na króla. Pojedynczy jeźdźcy przeprowadzają inspekcję przy chałupie, która znajduje się nad rzeką. Nieco dalej stoją dwie karoce zaprzężone w szóstkę koni i czekające wraz z lokajami na królewski orszak. Przy brzegu ułan przytrzymuje niecierpliwie grzebiącego kopytami w ziemi rumaka. Po lewej jego stronie samotny oficer konnicy dyskretnie pełni straż, huzar wskazuje ręką na zbliżającą się królewską łódź, podczas gdy inny żołnierz straży trzyma w pogotowiu broń. Po rzece płyną dwie paradne łodzie z kabinami na rufie. Na większej, ośmiowiosłowej powiewają dwie królewskie duże bandery na rufie i dziobie oraz dwie mniejsze na maszcie. We wnętrzu nadbudówki rufowej można dostrzec kilka dam, spośród których jedna trzyma wachlarz. Na fotelach z przodu siedzą mężczyźni. Na drugiej łodzi, płynącej w większej odległości od brzegu, powiewają czerwone flagi z białym kołem po środku. W postaci siedzącej na dziobie można rozpoznać Jeana Le Doux, czarnoskórego sługę króla. Królewski statek mija jak gdyby nigdy nic łódź handlowa zaopatrzona w wiosła i żagiel. Na brzegu obok zajętych musztrą żołnierzy dostrzec można wieśniaków pilnujących bydła, a nawet rybaka z wędką stojącego w miejscu, do którego ma przybić królewska łódź. W tyle obrazu jest rozległa panorama miasta.

Styl narodowy w muzyce polskiej epoki klasycyzmu nowa formatka

Obraz Bernardo Bellotto Canaletto „Widok Warszawy od strony Pragi” z 1770 roku
Źródło: Bernardo Bellotto Canaletto, Widok Warszawy od strony Pragi, 1770, domena publiczna.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Aby dobrze zrozumieć ten temat, zwróć uwagę na szczególne połączenie dwóch zjawisk: uniwersalnego stylu klasycznego oraz rodzącej się świadomości narodowej w muzyce. Zastanów się, w jaki sposób kompozytorzy działający w Polsce przejmowali europejskie wzorce formalne – takie jak symfonia, opera czy sonata – a jednocześnie starali się nadać swojej muzyce lokalny charakter. Warto dostrzec, że jednym z najważniejszych sposobów budowania tego stylu narodowego było wykorzystywanie polskich tańców, zwłaszcza poloneza i mazurka. Zwróć uwagę także na rolę opery i teatru muzycznego, które stały się przestrzenią popularyzowania języka polskiego i tematów związanych z historią oraz kulturą kraju. Spróbuj zrozumieć znaczenie działalności kompozytorów takich jak Kamieński, Elsner czy Kurpiński w tworzeniu fundamentów polskiej szkoły kompozytorskiej. Ważne jest również dostrzeżenie przejściowego charakteru tej epoki – klasyczna równowaga formy zaczyna stopniowo ustępować większej ekspresji emocjonalnej, która stanie się jednym z najważniejszych elementów romantyzmu. Zastanów się też, dlaczego działalność Marii Szymanowskiej i jej miniatur fortepianowych była tak ważna dla późniejszego rozwoju muzyki Chopina. Dopiero zrozumienie tych zależności pozwala zobaczyć, jak polski klasycyzm przygotował grunt dla wielkiej muzyki XIX wieku.

bg‑yellow

Ważne daty

  • 1734–1821 lata życia Macieja Kamieńskiego

  • 1760–1814 lata życia Wojciecha Dankowskiego

  • 1765 założenie Teatru Narodowego w Warszawie

  • 1773–powstanie Komisji Edukacji Narodowej (reforma szkolnictwa i kultury)

  • 1778–premiera Nędzy uszczęśliwionej Kamieńskiego

  • 1789, 14 grudnia – w Warszawie urodziła się Maria Wołowska (Szymanowska)

  • 1780–1838 lata życia Franciszka Lessela

  • 1785–1857 lata życia Karola Kurpińskiego

  • 1795–III rozbiór Polski (wpływ na narodowy charakter muzyki)

  • 1797–powstanie Pieśni Legionów Polskich we Włoszech

  • 1810 – pierwsza podróż do Paryża - ślub Marii Wołowskiej z Józefem Szymanowskim

  • 1811 – rodzą się bliźnięta Helena i Romuald

  • 1812 – rodzi się córka Celina

  • 1810–1820–intensywny rozwój życia muzycznego w Warszawie

  • 1816–powstanie Uniwersytetu Warszawskiego (z katedrą muzyki)

  • 1820 – rozwód Marii i Józefa Szymanowskich

  • 1822 – Maria Szymanowska otrzymuje tytuł pierwszej fortepianistki Ich Wysokości Carycy Elżbiety Aleksandrówny i Marii Fiedorówny

  • 1823‑25 – trzyletnia podróż koncertowa po Europie

  • 1823 – spotkanie z Goethem

  • 1827 – koncerty w Warszawie

  • 1828 – Szymanowska osiada na stałe w Petersburgu

  • 1831, 24/25 lipca – Maria Szymanowska umiera w Petersburgu

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się
  • opisywać styl narodowy w muzyce polskiej okresu klasycyzmu

  • rozpoznawać rolę najważniejszych kompozytorów epoki, takich jak Kamieński, Elsner, Kurpiński, Lessel i Szymanowska

  • wskazywać znaczenie polskich tańców i tematów narodowych w kształtowaniu stylu muzyki polskiej przełomu XVIII i XIX wieku