RizNY60mHzZ601
Fotografia przedstawia ludzi ubranych w stroje krakowskie. Widać głównie postacie od pasa w dół. Kobiety ubrane są w czerwone spódnice i czarne wysokie buty. Mężczyźni w biało-czerwone spodnie, granatowe wyszywane kubraki i białe koszule. Wszyscy grają na instrumentach: akordeonach, skrzypcach albo na fletach.

Cud mniemany, czyli Krakowiacy i górale jako manifest polskiego stylu narodowego w epoce klasycyzmu

Źródło: online-skills, licencja: CC0.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Aby dobrze zrozumieć znaczenie opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i górale, zwróć uwagę przede wszystkim na jej kontekst historyczny. Powstała ona w momencie narastającego kryzysu państwa polskiego, tuż przed wybuchem insurekcji kościuszkowskiej. Właśnie dlatego publiczność odbierała przedstawienie nie tylko jako komediową historię, lecz także jako zakodowany komentarz polityczny. Istotne jest również zrozumienie, w jaki sposób twórcy wykorzystali elementy muzyki ludowej. Rytmy krakowiaka, mazura czy poloneza wprowadzały do muzyki wyraźny koloryt narodowy i sprawiały, że utwory były bliskie słuchaczom. Zastanów się także, dlaczego prosta i chwytliwa melodyka okazała się tak skuteczna w rozpowszechnianiu idei patriotycznych. Warto dostrzec, że opera ta łączyła europejskie formy klasycyzmu z rodzimą tradycją ludową. Dzięki temu stała się jednym z pierwszych świadomych manifestów polskiego stylu narodowego w muzyce scenicznej.

bg‑yellow

Ważne daty

  • 1746 – narodziny Jana Stefaniego w Pradze

  • około 1765 – koniec edukacji muzycznej Jana Stefaniego i początek pracy w orkiestrze pułkowej Kinskich

  • 1772 – I rozbiór Polski

  • 1788–1792 – obrady Sejmu Czteroletniego w Rzeczypospolitej

  • 1779 – zatrudnienie Jana Stefaniego na dworze polskiego króla, Stanisława Augusta Poniatowskiego

  • 3 maja 1791 – uchwalenie Konstytucji 3 maja

  • 1793 – II rozbiór Polski

  • 1794 – premiera opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale Jana Stefaniego

  • 1794 – Insurekcja kościuszkowska

  • 1795 – III rozbiór Polski

  • 1829 – śmierć Jana Stefaniego

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się
  • wyjaśniać znaczenie opery Cud mniemany, czyli Krakowiacy i górale w kontekście historii Polski końca XVIII wieku

  • rozpoznawać elementy stylu narodowego w muzyce klasycyzmu na przykładzie twórczości Jana Stefaniego

  • analizować związek między muzyką sceniczną a kształtowaniem świadomości narodowej