R6QFAZCJQKGC7
Stare zdjęcie przedstawia szeroką ulicę. Po lewej stronie stoi okazały, czterokondygnacyjny budynek. Nad oknami wystawowymi są markizy. Wzdłuż chodnika rosną drzewa. Na trotuarze chodzą liczni przechodnie. Po prawej stronie stoją dwa wozy.

Od arystokracji po zwykłych ludzi - mieszkańcy miasta w Lalce (Kopia)

Ulica Krakowskie Przedmieście, Kamienica Józefa Grodzickiego (tutaj miał mieszkać Rzecki)
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Lalką Bolesława Prusa w ręku można przemierzać Warszawę wzdłuż i wszerz, a szczególnie okolice Śródmieścia stolicy. Powstało wiele opisów oraz plastycznych wizualizacji miejsc pobytu głównych bohaterów powieści. Dzięki temu czytelnik jest w stanie jeszcze lepiej wyobrazić sobie przestrzenie, z którymi byli związani Wokulski czy Rzecki. Na obraz Warszawy składają się nie tylko opisy określonych parków, ulic, kamienic czy sklepu. Wszystkie miejsca wypełniają ludzie: ich obyczaje, zachowania, relacje i mowa. Portrety te współtworzą obraz miasta końca lat 70. XIX wieku:

Ewa Paczoska Lalka, czyli rozpad świata

Miasto, po którym poruszają się bohaterowie Lalki jest materią kształtowaną przez sferę ich aktywności i bezruchu, ich lęków i obsesji, deformujących obraz świata czy uwyraźniających jego proporcje. Miasto zostało wpisane niemal fizycznie w biografię Wokulskiego, który zmienia adresy i twarze w rytm przemian Warszawy i jej mieszkańców.

1 Źródło: Ewa Paczoska, Lalka, czyli rozpad świata, Warszawa 2008, s. 17.
Twoje cele
  • Poznasz bliżej typy postaci ukazanych w Lalce i scharakteryzujesz je na podstawie ich idiolektu oraz socjolektu (stylizacji językowejstylizacja językowa (stylizowanie)stylizacji językowej Prusa).

  • Ustalisz, czym charakteryzują się poszczególne stany społeczne bohaterów powieści.

  • Wyszukasz i omówisz fragmenty, w których narrator ujawnia się jako bystry obserwator zachowań ludzkich i humorysta.

stylizacja językowa (stylizowanie)
stylizacja językowa (stylizowanie)

świadomy zabieg w procesie kształtowania wypowiedzi, mający na celu nadanie jej cech właściwych określonemu stylowi; dla celów stylizacji językowej używa się np. w powieści historycznej środków językowych charakterystycznych dla danej epoki, a w powieści obyczajowej – stylu charakterystycznego dla określonych grup społecznych np. rzemieślników, lokajów, mieszczaństwa, arystokracji