Pomyśl, jak argumentujesz swoje stanowisko, pisząc rozprawkę na zadany temat.

Rzeczowa, wyważona, uporządkowana, poparta przykładami, odwołująca się do wiedzy dziedzinowej.

Zastanów się nad następującymi zagadnieniami: Jakie mogą być skutki powstania sporu? Czy podczas kłótni ludzie w nią zaangażowani mogą osiągnąć te same cele, co w dyskusji?

Odwołaj się do kodeksu dobrej dyskusji.

Podany przykład nie jest argumentem merytorycznym — nie odwołuje się bezpośrednio do krytykowanego poglądu, ale ma na celu obalić tezę przeciwnika poprzez personalne odwołanie do braku specjalistycznej wiedzy. Jest to przykład, którego powinno unikać się w prowadzeniu konwersacji.

Emocje często przeszkadzają w osiągnięciu porozumienia.

Na powyższym obrazku zauważyć można, że dyskusja przerodziła się w kłótnię. Zamiast krytyki argumentów i dążenia do kompromisu lub konsensusu rozmówcy dali ponieść się emocjom — widać tu gniew, upór, agresję, która jest skierowana personalnie na drugą osobę. Ten sposób dyskusji nie prowadzi do rozwiązania problemu, a jedynie go umacnia. Jedną z zasad dyskutowania jest powstrzymanie emocji i szacunek wobec drugiej osoby — krzyk i emocje warto zatem zastąpić zdrowym rozsądkiem.

Zapoznaj się z objaśnieniem nazw obu sposobów wymienionych przez Artura  Schopenhauera.

Pierwszy sposób odnosi się do istoty rzeczy: tylko w ten sposób możemy obalić tezę, wykazując jej słabość, niekonsekwencję czy błędność.

Oba pojęcia dotyczą sposobów rozwiązywania konfliktu.

Konsensus to zgoda dyskutantów w problematycznej kwestii, natomiast kompromis to zgoda połowiczna, w której obie strony zmuszone są do ustępstw.

Zgromadź potrzebne informacje, pamiętaj, na czym powinna opierać się rzeczowość argumentów.

Argumenty rzeczowe to np.: „niektóre rasy psów potrzebują dużo przestrzeni do życia, a małe mieszkanie może je ograniczać i prowadzić do złego samopoczucia bądź chorób”; „czy to w małym, czy dużym mieszkaniu psy będą czuły się źle, jeśli będą w nich zamknięte cały czas; i tak trzeba z nimi wychodzić, metraż mieszkania nie ma więc znaczenia”.

Argumenty emocjonalne / ad personam to np.: „Ciekawe, czy ty byś chciał być trzymany na 5 metrach kwadratowych, będąc naturalnie przyzwyczajonym do pokonywania dużych odległości”; „twoje wypowiedzi pokazują, że nie masz żadnej wiedzy o zwierzętach i brakuje ci wrażliwości”.

Nawet jeśli masz sprecyzowane zdanie na jakiś temat, stwórz po jednym merytorycznym argumencie. Zastanów się nad dobrymi i złymi stronami każdego rozwiązania. W tworzeniu argumentów pamiętaj o rzeczowości.

Przykładowe argumenty:

1. Za: długa przerwa od nauki wytrąca z rytmu; przeciw: długa przerwa jest potrzebna dla higieny psychicznej.

2. Za: nauka daje szansę na lepszą przyszłość; przeciw: proces dorastania jest złożony i składa się z wielu czynności, nauka powinna być tylko jedną z nich.

3. Za: brak kontroli nad wydatkami nastolatków może stwarzać dla nich zagrożenie; przeciw: każdy człowiek ma prawo do własnych pieniędzy i prywatności, nastolatek nie jest tu wyjątkiem.

Dokładnie przygotuj wszystkie etapy dyskusji, podziel uczestników na grupy i rozdziel pomiędzy nich zadania. Niech każdy czuwa nad czymś innym: np. tempem, kolejnością argumentów, używanym językiem.

Przykładowy fragment przebiegu dyskusji na temat: „Czy czas dostępu do komputera powinien być ograniczany nastolatkom?”:

A: Stoimy na stanowisku, że współczesne życie toczy się w sieci, ograniczanie do niego dostępu jest więc de facto ograniczaniem naszych więzi społecznych, dostępu do wiedzy, edukacji itd.

B: Należy jednak pamiętać, że zbyt długi czas spędzany przed komputerem ma negatywny wpływ na zdrowie. Zarówno fizyczne, jak i psychiczne, co pokazały badania wykonane po okresach pandemicznych lockdownów. Więzi społeczne osłabiły się właśnie dlatego, że życie przeniosło się do sieci.

A: Stało się tak dlatego, że nie wypracowaliśmy jako społeczeństwo odpowiednich modelów korzystania z sieci. Jest to proces, który trwa, świat jednak się zmienia i staje się coraz bardziej cyfrowy.