RZCUmjVN637fD
Na ilustracji przedstawiony jest fragment bieżni.

M_R_W09_M1 Wartość bezwzględna

Źródło: dostępny w internecie: pxfuel.com, domena publiczna.

1. Wartość bezwzględna liczby rzeczywistej

Termin wartość bezwzględna jest używany od co najmniej 1806 roku.

Oznaczenie a zostało wprowadzone przez niemieckiego matematyka Karla Weierstrassa1841 roku.

Innym oznaczeniem wartości bezwzględnej liczby rzeczywistej a, stosowanym przede wszystkim w informatyce, jest absa.

Rq2zvx1T4x5bp
Karl Weierstrass
Źródło: dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, domena publiczna.
Twoje cele
  • Poznasz definicję algebraiczną wartości bezwzględnej liczby rzeczywistej .

  • Obliczysz wartość liczbową  wyrażenia  zawierającego wartość bezwzględną liczby rzeczywistej.

  • Wyznaczysz liczby spełniające warunki, zapisane przy użyciu wartości bezwzględniej.

  • Korzystając z definicji modułu, zapiszesz wartości wyrażeń bez użycia symbolu wartości bezwzględniej.

Wiesz już, że wartość bezwzględna liczby a jest odległością tej liczby od liczby zero na osi liczbowej. Jest zatem zawsze liczbą nieujemną.

Algebraicznie wartością bezwzględną liczby rzeczywistej a nazywamy:

  • liczbę a, jeśli liczba a jest nieujemna;

  • liczbę przeciwną do a, jeśli liczba a jest ujemna.

Wartość bezwzględną liczby rzeczywistejwartość bezwzględna liczby rzeczywistej aWartość bezwzględną liczby rzeczywistej a oznaczamy a.

Powyższą definicję możemy zapisać za pomocą wzoru:

a=a, dla a0-a, dla a<0
Przykład 1

Oblicz 3.

W tym przypadku liczba a=3>0, a więc a=a.

Zatem 3=3.

Przykład 2

Oblicz -12.

W tym przypadku liczba a=-12<0, a więc a=-a.

Zatem -12=--12=12.

Przykład 3

Oblicz 7-7.

Podobnie jak w poprzednich przykładach, musimy zacząć od określenia znaku liczby zapisanej pod znakiem wartości bezwzględnej.

W tym przypadku liczba a=7-7= 49-7>0.

Zatem a=a.

Stąd wynika, że:

7-7=7-7
Przykład 4

Oblicz 2-5.

Ponownie określamy znak liczby a.

W tym przykładzie liczba a=2-5= 4-5<0.

Zatem a=-a.

Stąd wynika, że:

2-5=-2-5=-2+5=5-2
Ważne!

Pamiętaj, że przy obliczaniu wartości wyrażeń zawierających wartość bezwzględną liczby a, należy stosować zasady wynikające z kolejności wykonywania działań.

Przykład 5

Oblicz 2-3+23-13-4.

Wykonujemy wskazane  działania.

2-3+23-13-4=
=2-323-13-4=

Wykonujemy działania zapisane pod znakiem wartości bezwzględnej.

=-123--323=

Obliczamy wartości bezwzględne liczb, które występują w wyrażeniu.

=123-323=

Wykonujemy działanie.

=123-323=-2
Przykład 6

Oblicz 23-4-4+23.

Określamy znaki wyrażeń, których moduły chcemy obliczyć.

23-4=12-16<0

więc 23-4=4-23

4+23>0

więc 4+23=4+23

Aby uniknąć pomyłek przy zapisywaniu znaków, zastępujemy moduły nawiasami.

23-4-4+23=
=4-23-4+23=

Opuszczamy nawiasy.

=4-23-4-23=

Wykonujemy działania.

=4-23-4-23=-43
Polecenie 1

Zapoznaj się z  przykładami przedstawionymi w animacji, a następnie wykonaj polecenie poniżej.

R4ZVEUpTpmdwt
Film nawiązujący do treści materiału dotyczący obliczania wartości wyrażeń z modułem.
Polecenie 2

Oblicz wartość każdego z wyrażeń, korzystając z definicji wartości bezwzględnej.

  1. 6-314

  2. 2-4,3

  3. 5-6

  4. 3-10

  5. 4-2-2

  6. 7-3+7

  7. 3,5-23-512-43

ROaGmgIMsKYNL1
Ćwiczenie 1
Dostępne opcje do wyboru: minus, zero przecinek pięć, początek ułamka, trzy, mianownik, pięć, koniec ułamka, siedem przecinek cztery, trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, minus, pięć początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, pięć początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka. Polecenie: Przyciągnij właściwe odpowiedzi. wartość bezwzględna z, minus, pięć początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, koniec wartości bezwzględnej, równa się luka do uzupełnienia

wartość bezwzględna z, dwa, minus, jeden przecinek pięć, koniec wartości bezwzględnej, równa się luka do uzupełnienia

wartość bezwzględna z, minus, cztery, minus, trzy początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, koniec wartości bezwzględnej, równa się luka do uzupełnienia

wartość bezwzględna z, dwa, plus, jeden przecinek pięć, koniec wartości bezwzględnej, równa się luka do uzupełnienia
R1Aj7ngVhC5bl1
Ćwiczenie 2
Wskaż wyrażenia, dla których, dla x, równa się, cztery, otrzymamy równość prawdziwą. Możliwe odpowiedzi: 1. wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery, 2. wartość bezwzględna z, pięć, minus, x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery, 3. wartość bezwzględna z, minus, x, koniec wartości bezwzględnej, równa się, minus, cztery, 4. sześć, minus, wartość bezwzględna z, x, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, siedem, minus, x
R1C9oiqyUYCtA2
Ćwiczenie 3
Uporządkuj liczby a, b, c i d malejąco. Elementy do uszeregowania: 1. b, równa się, siedem, minus, wartość bezwzględna z, wartość bezwzględna z, dziesięć, minus, pięć, koniec wartości bezwzględnej, minus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, 2. a, równa się, wartość bezwzględna z, trzy, plus, wartość bezwzględna z, siedem, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, koniec wartości bezwzględnej, 3. c, równa się, wartość bezwzględna z, minus, dziesięć, koniec wartości bezwzględnej, minus, wartość bezwzględna z, trzy, plus, wartość bezwzględna z, cztery, minus, pięć, koniec wartości bezwzględnej, koniec wartości bezwzględnej, 4. d, równa się, cztery, plus, wartość bezwzględna z, osiem, minus, wartość bezwzględna z, sześć, minus, osiem, koniec wartości bezwzględnej, koniec wartości bezwzględnej
R2f3Oy5yQuvwM2
Ćwiczenie 4
Dostępne opcje do wyboru: minus, początek ułamka, piętnaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, minus, początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, początek ułamka, trzynaście, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, minus, dwa, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, dwa. Polecenie: Oblicz wartość wyrażenia początek ułamka, wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, minus, cztery, mianownik, wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, plus, jeden, koniec ułamka dla podanej liczby x.
Przeciągnij poprawną odpowiedź. dla x, równa się, minus, dwa wartość wyrażenia wynosi luka do uzupełnienia
dla x, równa się, dwa wartość wyrażenia wynosi luka do uzupełnienia
dla x, równa się, pięć wartość wyrażenia wynosi luka do uzupełnienia
dla x, równa się, minus, początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka wartość wyrażenia wynosi luka do uzupełnienia
RzqvgI9RR7y5J2
Ćwiczenie 5
Wskaż liczby wymierne. Możliwe odpowiedzi: 1. wartość bezwzględna z, pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka, minus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, minus, pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka, 2. wartość bezwzględna z, siedem, minus, dwa pierwiastek kwadratowy z siedem koniec pierwiastka, koniec wartości bezwzględnej, plus, dwa pierwiastek kwadratowy z siedem koniec pierwiastka, 3. pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, minus, wartość bezwzględna z, cztery, minus, pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, koniec wartości bezwzględnej, 4. dwa PI, plus, wartość bezwzględna z, dwa PI, minus, dziesięć, koniec wartości bezwzględnej, 5. wartość bezwzględna z, pierwiastek kwadratowy z osiem koniec pierwiastka, minus, pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka, koniec wartości bezwzględnej, minus, pierwiastek kwadratowy z dwa koniec pierwiastka
R14wnolZeTo9f2
Ćwiczenie 6
Zapisz wyrażenie bez użycia symbolu wartości bezwzględnej. Połącz odpowiednie pary . wartość bezwzględna z, x, minus, sześć, koniec wartości bezwzględnej, dla x, większy równy, sześć Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a wartość bezwzględna z, dwa x, minus, pięć, koniec wartości bezwzględnej, dla x, większy równy, dwa przecinek pięć Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a wartość bezwzględna z, x, minus, sześć, koniec wartości bezwzględnej, dla x, mniejszy niż, sześć Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a a  Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a a  Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a a  Możliwe odpowiedzi: 1. x, minus, sześć, 2. dwa x, minus, pięć, 3. a, 4. sześć, minus, x, 5. a, 6. a
R1JSse8ktLHMH3
Ćwiczenie 7
Dla danego x oblicz wartość wyrażenia x, minus, dwa, razy, wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej.
Przeciągnij prawidłowe odpowiedzi.
RVjDJCVpUefND3
Ćwiczenie 8
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.

Słownik

wartość bezwzględna liczby rzeczywistej a
wartość bezwzględna liczby rzeczywistej a
  • liczba a, jeśli liczba a jest nieujemna;

  • liczba przeciwna do a, jeśli liczba a jest ujemna