R1GFQ6NNTMUDK
Obraz przedstawia wzór schematu Hornera zapisany na granatowym tle.

PYI_R_W14_M30 Schemat Hornera - efektywna metoda obliczania wartości wielomianów 

Źródło: Obraz wygenerowany za pomocą Copilot, domena publiczna.

Przykładowe zadanie typu maturalnego

Zadanie 1. Wiązka zadań Schemat Hornera

Schemat Hornera jest bardzo efektywną metodą obliczania wartości wielomianuwielomianwielomianu:

P ( x ) = a n x n + a n 1 x n 1 + . . . + a 2 x 2 + a 1 x + a 0

gdzie dane liczby rzeczywiste aIndeks dolny 0, aIndeks dolny 1, …, aIndeks dolny n nazywamy współczynnikami, a liczba całkowita n ≥ 0 oznacza stopień wielomianustopień wielomianustopień wielomianu. Schemat bazuje na zależności:

P(x)=x(anxn1+an1xn2+...+a2x1+a1)+a0=xQ(x)+a0

gdzie:

Q(x)=anxn1+an1xn2+...+a2x1+a1

Stąd otrzymujemy następujący schemat obliczania wartości Px

Dane:

  • n – liczba całkowita, n0,

  • x – liczba rzeczywista,

  • a0, a1, ..., an – liczby rzeczywiste.

Wynik:

  • wartość Px

Algorytm (schemat Hornera):

w = aIndeks dolny n

dla k = n - 1, n - 2, ..., 0 wykonuj

(*) w = x * w + aIndeks dolny k

zwróć w i zakończ

Zadanie zostało opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną i znajduje się w Maturalnym zbiorze zadań z informatyki jako zadanie 22.

Zadanie 1.1

Treść polecenia

Uzupełnij poniższą tabelkę, podając wartości danych, jakie należy przyjąć w powyższym schemacie, aby wyznaczyć wartość P6 dla wielomianu:

P ( x ) = 10 x 5 13 x 4 + x 3 + 2 x 2 8 x + 7

Dane

Wartości

liczba naturalna n

liczba rzeczywista x

liczby rzeczywiste a0, a1, ..., an

Rozwiązanie

Aby wykonać to zadanie, należy dokładnie zapoznać się ze specyfikacją schematu Hornera.

Z opisu wynika, że liczba naturalna n oznacza stopień wielomianu, więc n=5.

Liczba rzeczywista x to po prostu wartość, dla jakiej podany wielomian ma zostać obliczony, czyli P6. Wynika stąd, że x=6.

Liczby rzeczywiste a0, a1, ..., an to kolejne współczynniki wielomianu. Zatem jako odpowiedź należy wypisać kolejno: 7, -8, 2, 1, -13, 10.

Poprawna odpowiedź

Dane

Wartości

liczba naturalna n

5

liczba rzeczywista x

6

liczby rzeczywiste a0, a1, ..., an

7, -8, 2, 1, -13, 10

Zadanie zostało opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną i znajduje się w Maturalnym zbiorze zadań z informatyki jako zadanie 22.1.

Zadanie 1.2

Treść polecenia

Uzupełnij poniższą tabelkę, wyrażając wzorem liczbę operacji mnożenia i dodawania, jaka zostanie wykonana przez schemat Hornera – w wierszu oznaczonym przez * – dla danego wielomianu:

P ( x ) = a n x n + a n 1 x n 1 + . . . + a 2 x 2 + a 1 x + a 0

Dane

Liczba operacji

Dodawanie

Mnożenie

Rozwiązanie

W tym zadaniu należy przeanalizować zapisany w pseudokodzie algorytmalgorytmalgorytm. Działanie oznaczone jako * wykonywane jest każdorazowo dla wartości od n-1 do 0. Występują w nim kolejno jedna operacja mnożenia i jedna operacja dodawania. Oznacza to, że każda z nich wykona się tyle samo razy, czyli n.

Poprawna odpowiedź

Dane

Liczba operacji

Dodawanie

n

Mnożenie

n

Zadanie zostało opracowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną i znajduje się w Maturalnym zbiorze zadań z informatyki jako zadanie 22.2.

wielomian
wielomian

wyrażenie algebraiczne będące sumą jednomianów, czyli wyrażeń postaci <mathanxn

stopień wielomianu
stopień wielomianu

najwyższa potęga przy zmiennej, która nie jest równa zero

algorytm
algorytm

przepis postępowania prowadzący do rozwiązania ustalonego problemu, określający ciąg czynności elementarnych, które należy w tym celu wykonać