Abstrakcja
Abstrakcja

dzieło sztuki oderwane od obrazowania rzeczywistości, stanowiące zazwyczaj kompozycję linii, plam, brył i płaszczyzn, zaliczane do sztuki nieprzedstawiającej świata rozpoznawalnych przedmiotów.

Akademia
Akademia

akademia [gr. Akadḗmeia], nazwa pochodząca od starożytnej akademii w Atenach; współcześnie używana przede wszystkim na oznaczenie instytucji nauczających o charakterze wyższej uczelni, zwłaszcza specjalistycznych szkół wyższych (np. akademie: sztuk pięknych, ekonomiczne, medyczne, wojskowe, sportowe), mających samorząd i prawo nadawania stopni naukowych.

Akt
Akt

w sztukach plastycznych to przedstawienie nagiej postaci ludzkiej.

Atelier
Atelier

pracownia artysty (malarza, rzeźbiarza, fotografika itp.) z odpowiednim oświetleniem naturalnym i sztucznym oraz wyposażeniem zgodnym z rodzajem twórczości artystycznej (w sztukach plastycznych).

Autoportret
Autoportret

portret własny artysty.

Blejtram
Blejtram

inaczej krosno malarskie, czyli drewniana rama, na którą naciągnięte jest płótno przed przygotowaniem go do malowania obrazu.

Malarstwo rodzajowe
Malarstwo rodzajowe

malarstwo, którego głównym tematem są sceny z życia codziennego: obyczaje, zabawa, praca; przedstawia najczęściej zwykłych ludzi w ich codziennym otoczeniu.

Martwa natura
Martwa natura

kompozycja, w której najczęściej ukazywane są nieożywione przedmioty dobrane ze względów kompozycyjno‑estetycznych lub symbolicznych.

Paleta
Paleta

płaska, zazwyczaj owalna płytka służąca do rozrabiania farb.

Pejzaż
Pejzaż

w sztukach plastycznych to dzieło, którego głównym tematem są rzeczywiste lub wyobrażone przez artystę widoki krajobrazu.

Plener
Plener

[fr. (en) plen air ‘pod gołym niebem’], w sztukach plastycznych malowanie bezpośrednio z natury, w otwartej przestrzeni.

Plama barwna
Plama barwna

ślad na podłożu o zróżnicowanym kształcie, wielkości i barwie, powstały w wyniku naniesienia pigmentu za pomocą wybranego narzędzia malarskiego.

Portret
Portret

wyobrażenie, przedstawienie, podobizna konkretnego człowieka.

Przedstawienie historyczne
Przedstawienie historyczne

w sztukach plastycznych to najczęściej dzieło malarskie, którego tematem są wydarzenia historyczne. Odmianą przedstawień historycznych są sceny batalistyczne –przedstawienia bitew, oblężeń, życia obozowego, podczas bitew i wojen.

Sztaluga
Sztaluga

Sztaluga [niem.], drewniany, rozkładany stojak na nogach, służący malarzowi do umieszczenia na nim obrazu podczas malowania, obecnie także wykonywana z aluminium.

Werniks
Werniks

przezroczysta substancja żywiczna stosowana do powlekania obrazów, zabezpieczająca je przed wpływami atmosferycznymi oraz dodająca głębi barwom.

Słownik pojęć został opracowany na podstawie:

  • Encyklopedia PWN – wydanie internetowe; https://encyklopedia.pwn.pl/

  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. Krystyna Kubalska‑Sulkiewicz, Warszawa, 2003.

Bibliografia

  • Doerner M., Materiały malarskie i ich zastosowanie, Warszawa, 2017.

  • Lewicka J., 100 technik plastycznych, Warszawa 1969.

  • Little S., Sztuka. Kierunki, mistrzowie, arcydzieła, Elipsa, Poznań 2007.

  • Ślesiński W,. Techniki Malarskie Spoiwa Organiczne, Warszawa 1984.

  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. Kubalska – Sulkiewicz K., Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2006.