Słownik
Słownik
kierunek w malarstwie i rzeźbie, powstały ok. 1910 r., dążący do zlikwidowania w sztuce przedstawień realistycznych i motywów niosących z sobą określone treści.
obrazowe przedstawienie w sposób umowny pojęć abstrakcyjnych, np. poprzez personifikację - uosobienie (postać jako śmierć, mądrość, itp.)
artystyczne, trójwymiarowe formy utworzone z gotowych przedmiotów (zazwyczaj codziennego użytku lub odpadów). Jest to odmiana przestrzennego kolażu. Przedmioty użyte do stworzenia asamblażu nie są wytworzone przez artystę, ale przez niego przetworzone i zastosowane w nowym znaczeniu.
słowo „awangarda” pochodzi z języka francuskiego od avant garde i oznacza straż przednią. Jest to nowoczesna, eksperymentująca sztuka, która wyprzedza swój czas. Twórcy awangardowi poszukiwali swojego własnego stylu. Awangarda jest sztuką nienaśladującą i potrzebującą innego języka wyrazu. Koncepcje awangardowe pojawiły się ok. 1910 r. Do kierunków awangardowych zaliczamy m.in. fowizm, konstruktywizm, surrealizm, dadaizm, ekspresjonizm, futuryzm.,
dekoracyjny układ otworów tworzących tło dla nieprzezroczystego wzoru.
zespół dzieł, z których każdy stanowi samodzielną jednostkę, ale łączy się z innymi w całość kompozycyjną.
narzędzie do ręcznego lub maszynowego przecinania lub wykonywania otworów, wgłębień, gniazd i rowków oraz rzeźbienia i wygładzania powierzchni; stosowane w stolarstwie, ciesielstwie, snycerstwie, ślusarstwie i kamieniarstwie.
charakterystyczna powierzchnia dzieła malarskiego, graficznego, rzeźbiarskiego, obiektu rzemiosła artystycznego itp., zależna od charakteru tworzywa, techniki i indywidualnego stylu artysty.
kompozycja artystyczna umiejscowiona w konkretnej przestrzeni (stworzona specjalnie do niej), składająca się z wielu elementów, które są ze sobą ściśle powiązane (zachodzą pomiędzy nią konkretne interakcje), powstałe przy wykorzystaniu dowolnych materiałów, w tym także nowych mediów. Może być stała lub czasowa (przeznaczona do oglądania w danym miejscu i tylko w określonym czasie).
tkanina o płóciennym splocie o szarym lub złotawym kolorze, z którego zazwyczaj szyje się worki.
twarda skała używana jako materiał budowlany i rzeźbiarski, błyszcząca po wypolerowaniu.
przedmiot wykonany przez odtworzenie w twardym materiale, najczęściej w metalu, modelu wykonanego z nietrwałej masy (glina, wosk i tym podobne) za pomocą formy odlewniczej.
skała osadowa mająca zastosowanie między innymi w budownictwie i rzeźbiarstwie.
przezroczyste tworzywo sztuczne, szkło akrylowe.
młotek z twardego drewna służący do pobijania dłuta w trakcie dłutowania (obróbki) materiału. Pobijakiem uderza się w dłuto, co powoduje odłupywanie elementów materiału. Pobijaki wykorzystuje się na każdym etapie prac.
kierunek w sztuce, w którym artyści podnieśli do rangi dzieła sztuki rzeczy codziennego użytku. Rozwinął się w latach 50‑60. XX w. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych.
pierwowzór istniejącego już dzieła sztuki (budowli lub rzeźby). Prototyp to inaczej wersja dzieła lub rzeczy w bardzo wczesnym stadium rozwoju, posiadający wady lub niedoskonałości.
termin nadany przez Marcela Duchampa gotowym, fabrycznym przedmiotom podniesionym do rangi sztuki przez artystę.
wykorzystywanie odpadów jako materiału wyjściowego (jako surowca wtórnego) w procesach przemysłowych lub szeroko pojęte przyrodnicze ich zagospodarowanie; według definicji prawnej zawartej w ustawie o odpadach (Dziennik Ustaw 2001 numer 62, pozycja 628) recykling „jest to taki odzysk, który polega na powtórnym przetwarzaniu substancji lub materiałów zawartych w odpadach w procesie produkcyjnym w celu uzyskania substancji lub materiału o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym też recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii”.
to rzeźba, w której kluczową rolę odgrywa ukazanie ruchu i wyeksponowanie zagadnienia zmienności. Rzeźba taka związana jest z warunkami atmosferycznymi – porusza się np. pod wpływem wiatru, ruchów wody albo zmian temperatury.
rzemieślnik rzeźbiący w drewnie, dawniej też w kamieniu.
sztuka powstała po II wojnie światowej. Zawiera w sobie wiele różnych kierunków, prądów i manifestacji. Artysta przestał dekorować świat, tylko zaczął go opisywać i analizować. Po II wojnie światowej zmienił się model myślenia o sztuce. Sztuka stała się wyrazem ekspresji artysty.
narzędzie stalowe podobne do pilnika, z nacięciami w postaci oddzielnych ząbków stosowane do obróbki mechanicznej, zwłaszcza przy wykańczaniu powierzchni materiałów miękkich, np. drewna, pleksi.
stop żelaza z węglem i innymi pierwiastkami.
Słownik pojęć został opracowany na podstawie:
encyklopedia.pwn.pl
Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. Krystyna Kubalska‑Sulkiewicz, Warszawa, 2003.
Notatki ucznia
Bibliografia
Hansen O., Forma rzeźbiarska zagadnienia wybrane, Warszawa 1965.
Jadzińska M., Duże dzieło sztuki, Kraków 2012.
Little S., Sztuka. Kierunki, mistrzowie, arcydzieła, Warszawa 2005.
Potocka M., Rzeźba. Dzieje teoretyczne, Kraków 2002.
Richardson T., Stangos N., Kierunki i tendencje sztuki nowoczesnej, Warszawa 1980.
Słownik terminologiczny sztuk pięknych, red. Krystyna Kubalska‑Sulkiewicz, Warszawa, 1996.
Strony internetowe:
www.abakanowicz.art.pl
www.culture.pl
www.encyklopedia.pwn.pl
www.metmuseum.org
www.mnw.art.pl
www.moma.org
www.msl.org.pl
www.muzeumtatrzanskie.pl/?venue=galeria‑hasiora
www.rzezba‑oronsko.pl
www.sjp.pwn.pl