R1ND3F7KRUG2T
„Paradiese 09 Xi Shuang Banna”, fot. Thomas Struth,1999 r.
Źródło: artblart.files.wordpress.com, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Pewnie już wiesz, że fotografia

bg‑gray2
  • Jest jedną z dziedzin sztuki. 

  •  Jest to proces, w którym światło pada na światłoczuły materiał lub matrycę cyfrową, tworząc trwały obraz.

  • Słowo „fotografia” pochodzi od greckich słów „photos” (światło) i „graphein” (rysować), co dosłownie oznacza „rysowanie światłem”.

  • Ma wiele zastosowań, główne kategorie to: fotografia dokumentalna, fotografię artystyczna oraz fotografia użytkowa/komercyjna.

R1RHD6F4OKJDQ
Wspinaczka lodowa solo, 1978 r., fot. Adha65
Źródło: wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
bg‑red

Ten materiał pomoże Ci

  • Przedstawić historię aparatu fotograficznego.

  • Określać istotne cechy i tematy współczesnej fotografii.

  • Rozpoznawać autorów fotografii pochodzących z 2 połowy XX i początków XXI wieku.

  • Analizować wybrane fotografie, stosując język właściwy dla ich opisu.

  • Tworzyć własne fotokolaże.

bg‑red

Aparat fotograficzny

bg‑gray2

Jaką ewolucję przeszedł aparat fotograficzny?

Aparat fotograficzny w swojej historii przeszedł znaczną ewolucję. Dzięki zamieszczonej poniżej osi czasu, nietrudno te zmiany prześledzić.

RENmYZeN9uT061
Oś czasu z ilustracjami oraz ich opisami. 1021 Ilustracja przedstawia grupę czterech osób przebywającą w pomieszczeniu z zasłoniętym deskami oknem. W jednej z desek wydrążony jest otwór, przez które wpada światło dzienne. Jedna z postaci wytwarza dłonią cień, który jest rzucany na ścianie. Ibn al‑Hajsam z Basry, arabski matematyk i fizyk, odkrył camera obcura, przyrząd będący pierwowzorem aparatu fotograficznego. A‑Hajsam wykorzystał dziurę w namiocie, aby wyświetlić to, co znajdowało się poza namiotem. Urządzenie to uznaje się za pierwowzór aparatów fotograficznych, a otrzymany obraz jest odwrócony. 1589 Ilustracja pod tytułem „Prezentacja działania Camera Obscura przedstawia dużą drewnianą skrzynkę na polu, w której znajduje się mężczyzna stojący naprzeciwko lustra. Za mężczyzną widoczny jest otwór w ścianie. Podobny otwór znajduje się za lustrem. W oddali widoczna jest wieża kościoła oraz drzewa pobliskiego zagajnika. Giambattista Della Porta dostosował wykorzystanie camera obscura jako przyrządu dla artystów, dodając w otworze soczewkę skupiającą oraz lustro odbijające obraz, zamieszczone wewnątrz niej i ustawione pod kątem 45 stopni. 1685 Ilustracja przedstawia dwie duże skrzynki wewnątrz pomieszczenia. Skrzynka z prawej strony jest postawiona na czterech kółkach. Na jej szczycie znajduje się płonące palenisko. Skrzynia wyposażona jest w urządzenie przypominające obiektyw. Skrzynka stojąca z lewej strony ilustracji jest częściowo otwarta na górze. Na skrzynkach znajdują się symbole matematyczne. Johann Zahn zaprojektował pierwszy model camera obscura w postaci przenośnej skrzynki. 1839 Fotografia pod tytułem "Dagerotyp Susse Freres” przedstawia małą czarną skrzynkę z doczepionym cylindrem, w którym znajduje się otwór. Urządzenie jest pierwowzorem aparatu fotograficznego. Francuski malarz Louis Jacques Mandé Daguerre opatentował sposób otrzymywania unikatowego obrazu nazwanego od jego nazwiska dagerotypem, w którym obraz powstawał przy użyciu srebra i miedzianej płytki. Specjaliści jednak uważają, że odnaleziony później dagerotyp, który należał do profesora Wolfganga Haasego z Monachium, jest starszy od wyprodukowanego przez Alphonse Giroux, szwagra Louis'a Daguerre, uważanego za wynalazcę. 1861 Fotografia przedstawia model pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej. Aparat ma kształt prostokątnej skrzynki, w której pod klapą schowany jest obiektyw aparatu. Obudowa lustrzanki zbudowana jest z brązowego drewna. Thomas Sutton wynalazł pierwszą na świecie lustrzankę jednoobiektywową. 1888 Fotografia przedstawia model pierwszego aparatu wyprodukowanego przez firmę KODAK. Aparat swoim kształtem przypomina małe brązowe pudełeczko z wydrążonym otworem, w którym znajduje się obiektyw oraz kluczyk na górnej ściance, którym nakręcało się klatkę filmu. George Eastman założył firmę o nazwie Kodak i stworzył elastyczny film rolkowy, który nie wymagał ciągłej wymiany litych płyt i skonstruował samodzielny aparat pudełkowy, wyposażony w niewielki obiektyw, ale bez możliwości regulacji ostrości. 1948 Fotografia przedstawia aparat fotograficzny Polaroid Land Camera Model 95, który umożliwia wykonanie zdjęcia i jego błyskawiczne wywołanie. Obudowa aparatu ma kształt prostopadłościanu, do którego został przymocowany składany obiektyw. Edwin Herbert Land stworzył pierwszy polaroid, umożliwiający wykonanie i wywołanie zdjęcia w ok. 60 sekund. 1959 Fotografia przedstawia aparat fotograficzny Olympus serii Pen. Aparat ma kształt prostopadłościanu, w którym ukryty został obiektyw, a nieco wyżej lampę błyskową. Aparat ma dwukolorową obudowę – srebrną na górze, stalową na dole. Pierwszy aparat Olympus z serii Pen, rozpoczyna się moda na aparaty z półramką. 1975 Fotografia przedstawia pierwszy aparat z przetwornikiem cyfrowym, który został stworzony przez amerykańskiego inżyniera Stevena Sassona. Obudowa aparatu składa się z dwóch graniastosłupów o podstawie trapezu. Większy graniastosłup z boku ma przymocowaną taśmę, na którą nagrywane są zdjęcia. Aparat stoi na metalowym stelażu, na którym umieszczono elektronikę do obsługi aparatu. Steven Sasso stworzył pierwszy aparat cyfrowy, w którym obraz wytwarzany jest przez przetwornik cyfrowy. 1999 Fotografia przedstawia pierwszy na świecie telefon komórkowy z funkcją aparatu fotograficznego wyprodukowany przez markę Kyocera. Obudowa telefonu ma kształt trapezu, na którym umieszczono aparat fotograficzny, wyświetlacz oraz przyciski alfanumeryczne i funkcyjne. Do sprzedaży trafia model Kyocera VP‑210 - pierwszy telefon wyposażony w aparat fotograficzny. 2003 Fotografia przedstawia pierwszą lustrzankę firmy Olympus, model E‑1. Obudowa aparatu ma kształt małego pudełka z wysuniętą przed czoło rękojeścią. Do obudowy przymocowany został obiektyw, nad którym znajduje się logo producenta. Pierwsza lustrzanka Olympus, model E‑1, wyposażona w ultradźwiękowy filtr przeciwkurzowy i uszczelkę, wpływającą na wodoodporność aparatu. 2008 Fotografia przedstawia aparat firmy Panasonic, model G1, który jest pierwszym na świecie modelem aparatu z systemem bezlusterkowym. Jego obudowa ma kształt małego pudełka z wysuniętą przez czoło rękojeścią. Do obudowy przymocowany został obiektyw, nad którym znajduje się logo producenta. Wprowadzenie do sprzedaży Panasonica Lumix G1- pierwszego modelu aparatu z systemem bezlusterkowym, zapewniającym wykonanie takiej samej ilości zdjęć, co lustrzanką, ale o mniejszych rozmiarach. 2019 Fotografia przedstawia aparat firmy Olympus, model OM‑D E‑M5 Mark III, który jest typem odpornym na wodę, pył i mróz. Jego obudowa ma kształt małego pudełka z przymocowanym dużym obiektywem, nad którym widoczne jest logo producenta. Premiera aparatu Olympus model OM‑D E‑M5 Mark III, odpornego na wodę, pył i mróz.
Oś czasu przedstawiająca historię aparatów fotograficznych, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Oś czasu przedstawiająca historię aparatów fotograficznych, fotografia, licencja: CC BY 3.0.

Współczesne aparaty nie przypominają już zwykłego pudełka z otworem, przez które wpadało światło. Zostały zastosowane w nich nowe rozwiązania techniczne, zmieniła się budowa i sposób działania, oparta na zastosowaniu technologii cyfrowych.

bg‑red

Charakterystyka

bg‑gray2

Jaka jest współczesna fotografia?

Tempo rozwoju techniki w XXI wieku wpłynęło na zastosowanie coraz to nowszych rozwiązań w dziedzinie fotografii, która stała się dostępna nieomal dla każdego. Fotografuje się wszystko i wszędzie. Fotografia stała się częścią gier komputerowych, plakatów, wizytówek. Jednak często łączy się też z innymi działaniami artystycznymi – malarstwem, grafiką, filmem, instalacją, performancemPerformanceperformancem itd.

Historycy sztuki wyróżniają w fotografii między innymi nurty:

  • minimalizmu,

  • konceptualizmu,

  • abstrakcjonizmu,

  • postmodernizmu.

bg‑gray2

Minimalizm - czyli „mniej znaczy więcej”

Minimalizm rozwinął się pod koniec lat 60. XX wieku i trwa do dziś. W fotografii opiera się na usunięciu zbędnych elementów z kadru, aby uwaga widza mogła skupić się na głównym temacie, formie, kolorze.  W praktyce oznacza to pracę z ograniczoną liczbą elementów i przemyślaną paletą barw. Niektóre reprezentatywne tematy obejmują wzory geometryczne, linie i tekstury.

Przykład 1

Piękna w spustoszeniu i zniszczeniu poszukiwał Lewis Baltz, amerykański artysta, który w zdjęciach ukazywał architekturę, a jednocześnie pustkę kalifornijskiego pejzażu. Dana Point #2 to fotografia z kompozycją przedstawiającą ścianę z dużym napisem Point Realty i wąskim, ciemnym pasem asfaltu u dołu.

REr8CO2dj41pk
Lewis Baltz, „Dana Point #2”, 1970 r., Galeria Tate, Londyn, Wielka Brytania, tate.org.uk, CC BY 3.0
Źródło: Lewis Baltz, „Dana Point #2”, Fotografia, Galeria Tate, Londyn, dostępny w internecie: https://www.tate.org.uk/art/artworks/baltz-dana-point-1-p13261 [dostęp 27.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Konceptualizm - fotografia jako język idei

Konceptualizm w fotografii rozwinął się w latach 60. XX wieku.  Zdjęcie stało się narzędziem do wyrażenia myśli, refleksji lub krytyki, a nie tylko  przedstawieniem rzeczywistości. Najważniejsza rola została przypisana idei i procesowi twórczemu, więc zdjęcie mogło być dokumentacją działania artysty a stało się językiem idei. Dzięki temu fotografia weszła w dialog z filozofią, polityką, psychologią.

Przykład 2

Roman Opałka tworzył serie obrazów liczonych, realizując w ten sposób swoją ideę “uchwycenia czasu”, np. Opałka 1965/1 do ∞. Po upływie 35 lat zapisywania płócien cyframi i rozjaśniania tonu obrazów, pojawiły się białe napisy na białym tle. Filozoficzną refleksję podejmował również w swoich fotograficznych autoportretach.

R1DUTNBMZX1N1
Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie „Autoportrety”, autorstwa Romana Opałki. Na zdjęciach ukazane są twarze tej samej osoby w różnym czasie. Zdjęcia są czarno‑białe. Na ilustracjach są dostępne aktywne punkty zawierające dodatkowe informacje. 1. Zdjęcie przedstawiające Opałkę w różnych odstępach czasowych. , 3. Artysta ma na sobie za każdego razem ten sam ubiór: „Detale wymagały szeregu różnorakich rozwiązań wizualnych. Jedno z nich dotyczyło koszuli (…). Gdybym każdego dnia fotografował się w innej koszuli, do zdjęć, które mają uchwycić ślady, jakie pozostawia na mojej twarzy upływu czasu, ukazywałyby raczej przemiany zachodzące w modzie. Biała koszula posiada konkretną pozycję: wybrałem biel, autor: towarzyszyła mojemu zaangażowaniu, autor: pewnego dnia zjednoczyła się z „obrazem” bieli na biel (…) Biały kolor ma specyficzną dynamikę” (Roman Opałka, źródło: Atlas sztuki, http://www.atlassztuki.pl/pdf/opalka1.pdf)
Roman Opałka „Autoportrety”, 1965 – 2011
Źródło: pinimg.com, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 3

Pracy artysty towarzyszyły zapisy audio wpływające na silniejszy wydźwięk ideologiczny. Mimo dzieła konceptualnego głos malarza nadał płótnom mistycznego wymiaru.

R1XMwVkcWIhBg
Na ilustracji widać fotografię dokumentująca powstanie dzieła Opałki 1‑35327. Po kliknięciu na ilustrację widać tylko palce trzymające cienki pędzelek, którym zapisywane są na płótnie poszczególne cyfry. Słychać także głos artysty odczytujący powstający zapis.
Fotografia dokumentująca powstawanie dzieła Opałki oraz zapis głosu artysty, pinimg.com, CC BY 3.0 (ilustracja); Roman Opałka w trakcie odliczania, polymediaTV, CC BY 3.0 (dźwięk).
Przykład 4

Fotografia dokumentująca konceptualną pracę „Jedno i trzy krzesła” Josepha Kosutha.

RHNaJypkp54RZ1
Ilustracja interaktywna o kształcie prostokąta przedstawia zdjęcia z wystawy pracy koncepcyjnej Josepha Kosutha „Jedno i trzy krzesła”. Na zdjęciu widoczne są: zdjęcie krzesła wiszące na ścianie, krzesło stojące obok na podłodze oraz teks umieszczony na białek kartce powieszonej po prawej stronie krzeseł. Elementy zostały zaprezentowane na tle jednolitej, białej ściany. Na ilustracji umieszczone są aktywne punkty zawierające dodatkowe informacje: 1. Na ścianie przedstawione jest czarno‑białe zdjęcie zawieszone obok krzesła w skali 1: 1. 2. Po prawej stronie zawieszono słownikową definicję krzesła (krzesło). 3. Autor podkreślił koncepcje relacji między przedmiotem a sposobami jego prezentacji, wskazując na różne recepcje krzesła.
Joseph Kosuth, „Jedno i trzy krzesła”, 1965, Museum Of Modern Art, Nowy Jork Stany Zjednoczone, flickr.com, CC BY 3.0.
Przykład 5

Fotografia dokumentująca emballage Christa i Jeanne - Claude „Opakowanie budynku Reichstagu”.

R19X342XZ3KUF
Christo i Jeanne‑Claude , „Opakowany Reichstag”, 1971‑1995, Berlin, Niemcy
Źródło: flickr [czytaj: flike], licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Abstrakcja w fotografii - to też rzeczywistość

Fotografia abstrakcyjna to nurt rozwijający się od lat 60. XX wieku. Podobnie jak malarstwo, rezygnuje z odzwierciedlania rzeczywistości, nadając im nowe, często trudne do odczytania sensy. Od odbiorcy wymaga zaangażowania wyobraźni i szczegółowej analizy.

Przykład 6

Jednym z reprezentantów abstrakcyjnej fotografii jest urodzony w Nowym Jorku Aaron Siskind. Widać to w Tabernacle City, serii fotografii przedstawiających rodzimą architekturę hrabstwa Bucksw Pensylwanii.

R1dl2YQx6QIqR
Aaron Siskind, „Chicago”, 1952 r., Galeria Sztuki Light, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, ibashogallery.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Aaron Siskind, Chicago, fotografia, Galeria Sztuki Light, Nowy Jork, dostępny w internecie: https://ibashogallery.com/artists/93-various-international-artists/works/ [dostęp 16.05.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Przykład 7

Popularność w ostatnich latach zyskała fotografia dronowa (rodzaj fotografii lotniczej), dzięki której fotograficy nie tylko rejestrują obrazy widziane z lotu ptaka, ale mogą uzyskać ciekawe efekty abstrakcyjne.

bg‑gray2

Postmodernizm - fotografia poza schematami

Postmodernizm to ruch artystyczny, trwający od lat 60. XX wieku. Zdjęcia przestają być neutralnym dokumentem rzeczywistości, a podejmują dyskusję z konwencjami. Artyści podważają tradycyjne zasady kompozycji i estetyki, aby zakwestionować samo pojęcie „sztuki fotograficznej”.
Posługują się często:

  • cytatem,

  • ironią,

  • pastiszem, kolażem, dekonstrukcją,

  • podkreślają kontekst dzieła,

  • wykorzystują symbole,

  • zacierają granice pomiędzy życiem a sztuką,

  • czerpią przykłady z kultury masowej, podobnie jak artyści pop‑artu.

Przykład 8

Sherrie Levine, amerykańska artystka zaczęła fotografować reprodukcje zdjęć, współczesnych fotografów. Jedną ze słynniejszych prac jest cykl „Według Rodczenki: 1 - 12*” -* dwanaście prac rosyjskiego konstruktywisty, którego słynne fotografie z lat 20. i 30. XX wieku odzwierciedlają  zainteresowanie abstrakcją, jak i komunistyczną ideologią. Levine krytykuje konwencjonalne pojęcie oryginalności i sugeruje, że obrazy nigdy nie oddają prawdy.

R8TxrPF9T4b15
Sherrie Levine, „Według Rodczenki: 1–12”, 1987/1998 r., Muzeum Guggenheima, Nowy Jork, Stany Zjednoczone, guggenheim.com, CC BY 3.0
Źródło: Sherrie Levine, Według Rodczenki: 1–12, Fotografia, Muzeum Guggenheima, Nowy Jork, dostępny w internecie: https://www.guggenheim.org/artwork/18535 [dostęp 27.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
black
bg‑red

Współczesna fotografia

bg‑gray2

Jakie tematy dominują we współczesnej fotografii?

Bez względu na rodzaj fotografii – artystyczną, czy komercyjną,  jej źródła pozostają te same - tematy powracają, tyle tylko, że w innym kontekście, a więc
i w nowym ujęciu. 

bg‑gray2

Portret

Portret to klasyczny temat fotograficzny. Jest jedną z najtrudniejszych rodzajów fotografii, ponieważ oprócz podobieństwa fizycznego, powinien pokazywać indywidualizm osoby, jej wnętrze. Sukces portretu zależy od umiejętności obserwacji modela, ale istotną rolę w efekcie odgrywają także: światło, tło, kąt ustawienia obiektywu.

Przykład 9

Ważny jest także pomysł na ujęcie postaci w taki sposób, by pokazać, to, co na pozór może być niezauważalne, a co wpływa na jej wyjątkowość. 

ROAnRRiUEzDnz
Ilustracja interaktywna przedstawia pracę Steve’a McCurry pod tytułem „Afgańska dziewczyna (Sharbat Gula)”. Sportretowaną Afganką jest młoda dziewczyna o ciemnych włosach i intensywnie zielonych oczach. Dziewczynka pokazana jest od klatki piersiowej w górę. Jej spojrzenie skierowane jest w stronę widza, a twarz zabrudzona. Ubrana jest w czerwoną chustę, spod której wystaje zielony materiał, narzucony na głowę oraz szyję. Tło jest niebiesko‑zielone. Dodatkowo na ilustracji został umieszczony interaktywny punkt: 1. Sharbat Gula zostaje uchwycona przez fotoreportera McCurry'ego w pakistańskim obozie dla uchodźców w czasie okupacji Afganistanu przez Związek Radziecki. Zdjęcie zostało po raz pierwszy opublikowane na okładce National Geographic w 1985 roku i od razu stało się tematem wielu dyskusji. Ten kultowy portret o charakterze psychologicznym jest często określany jako „Mona Lisa Trzeciego Świata”.
Steve McCurry, „Afgańska dziewczyna (Sharbat Gula)”, 1984 r., desa.pl, CC BY 3.0
Źródło: Steve McCurry, Afgańska dziewczyna (Sharbat Gula), Fotografia, dostępny w internecie: https://desa.pl/pl/historie/kultowe-zdjecie-na-aukcji-fotografii-kolekcjonerskiej/ [dostęp 27.05.2021], licencja: CC BY 3.0.
Przykład 10

Zupełnie nowy charakter fotografii portretowej nadała Annie Leibovitz. Artystka potrafiła zżyć się z modelem, dzięki czemu mogła go nakłonić do wielu niespodziewanych zachowań, wydobyć z każdego portretowanego więcej niż oczekiwałby odbiorca.

Przykład 11

Jej słynną serią są portrety gwiazd. Na zdjęciu aktorka Meryl Streep.

R1QmWgDRzvf8U
Ilustracja interaktywna to fotografia przedstawiająca Meryl Streep. Kobieta widoczna jest od klatki piersiowej w górę, ma na sobie rozpiętą u góry białą koszulę, a jej włosy są rozwiane, jak gdyby powietrze dmuchało w stronę jej twarzy. Twarz kobiety pomalowana jest na biało, z różowymi akcentami na policzkach i ustach, tworząc efekt maski. Niebieskie oczy są zaczerwienione, a usta delikatnie otwarte. Kobieta patrzy przed siebie, jedną dłonią pociągając za fragment swojej skóry przy policzku, a drugą przy skroni. Na jej twarzy, przy oczach, widoczne są zmarszczki. Dodatkowo na ilustracji umieszczono interaktywne punkty. 1. Fotografia powstała podczas sesji zdjęciowej, 2. Portret przedstawia Meryl Streep w zbliżeniu; postać ujęta jest frontalnie, 3. W fotografii zwraca uwagę biała maska nałożona na twarz Meryl Streep, na tle której wyróżniają się umalowane usta i oczy, 4. Biała tworzy spójną całość z maską, 5. Mimo statycznego ujęcia, rozwiane dmuchawą włosy i gest naciągania skóry oraz ułożenie rąk po przekątnej dynamizują portret, 6. Postać oświetlona jest równomiernie, w portrecie zastosowany został miękki modelunek światłocieniowy – brakuje silnych kontrastów
Annie Leibovitz, „Meryl Streep” 1981 r., Nowy Jork, Stany Zjednoczone, artnet.com, CC BY 3.0
Źródło: Annie Leibovitz, Meryl Streep, Fotografia, dostępny w internecie: https://www.artnet.com/auctions/artists/annie-leibovitz/meryl-streep-new-york-city [dostęp 17.08.2021], licencja: CC BY 3.0.
black
bg‑gray2

Fotografia dokumentalna - fotoreportaż

Do fotografii dokumentalnej należą między innymi fotografia reporterska i prasowa. Fotoreportaż to, zgodnie z etymologią opowiadanie zdarzenia za pomocą zdjęć.

black

Aby dokładnie ukazać wydarzenie i wpłynąć na odbiorcę, by poczuł się ich uczestnikiem, dobrze jest wykonać cykl fotografii.

Fotoreporter może nie tylko sporządzić sprawozdanie, ale ukazać sytuację wzbogaconą o własny komentarz, nadać mu indywidualny charakter, by wyeksponować swój stosunek do zdarzenia. Istnieje bardzo wiele rodzajów reportażu fotograficznego np.:

  • społeczny,

  • wojenny,

  • esej fotograficzny,

  • prasowy.

Przykład 12

Autor kilkakrotnie odwiedzał Izrael podczas działań wojennych, aby udokumentować fale imigracji, obozy przejściowe i głęboką niepewność,
z jaką borykają się ludzie.

R7ANM3SUKB4B2
Ilustracja interaktywna przedstawia pracę Roberta Capa pod tytułem „Uchodźcy z Izraela”. Na pierwszym planie stoi mała płacząca dziewczynka ubrana w kwiecistą sukienkę i ciemną kurtkę, na głowie ma zawiązaną chustę. Jej usta są szeroko otwarte, jak gdyby krzyczała. Jedna z jej bosych stóp uniesiona jest nad ziemię. Na drugim planie widoczna jest inna dziewczynka bawiąca się kołem oraz młoda kobieta rozwieszająca pranie koło namiotu. Tło stanowią namioty oraz zachmurzone niebo. Dodatkowo na ilustracji został umieszczony interaktywny punkt: 1. Robert Capa przyjechał do Izraela wraz z wybuchem działań wojennych w 1948 roku, aby fotografować walkę o niepodległość.
 „Uchodźcy z Izraela”, Haifa, Izrael, około 1950 r., fot. Robert Capa
Źródło: magnumphotos.com, Fotografia, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 13

Anna Beata Bohdziewicz fotografuje drobne sceny z codziennego życia, zdarzenia, wybrane fragmenty rzeczywistości, które dotyczą wielu ludzi, ale również są osobiste.

RC6F6U6KMFZEE
Ilustracja interaktywna przedstawia pracę Anny Anety Bohdziewicz pod tytułem „Ciekawe, co dziś dają w Domach Centrum z cyklu „Fotodziennik, czyli piosenka o końcu świata”. Na zdjęciu widoczna jest duża grupa ludzi czekająca na swoją kolej wejścia do Domu handlowego z szyldem „Junior”. Tłum ustawiony jest do obu wejść do budynku. Ludzie stoją bardzo blisko siebie, tylko kilkoro z nich patrzy w stronę obiektywu, reszta zwrócona jest przed siebie. Fotografia jest czarno‑biała, a pod nią umieszczono napisany czarną czcionką tekst: " lipiec 1989. Ciekawe, co dziś dają w Domach Centrum?" Dodatkowo na ilustracji został umieszczony interaktywny punkt: 1. Najsłynniejszym cyklem fotograficznym Anny Beaty Bohdziewicz jest „Fotodziennik, czyli piosenka o końcu świata", realizowany od 1982 roku do dziś. Są to setki (…) zdjęć, (…) z odręcznie napisanym komentarzem. „Fotodziennik" jest prywatnym zapisem codzienności, szarej i smutnej w okresie PRL‑u, bardziej zróżnicowanej i dynamicznej po 1989 roku.
„Ciekawe, co dziś dają w Domach Centrum”, zdjęcie z cyklu fotograficznego „Fotodziennik, czyli piosenka o końcu świata”, 1989 r., fot. Anna Beata Bohdziewicz,
Źródło: vogue.pl, Fotografia, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 14

Przejmujący obraz głodującego dziecka, na które czyha sęp został pokazany światu dzięki fotografii dokumentalnej. Prawdopodobnie jeden z bardziej wstrząsających i smutnych portretów reportażowych wykonanych w końcu XX wieku, został uchwycony przez Kevina Cartera.

R1UV8OJP91A7E
Ilustracja interaktywna przedstawia pracę Kevina Cartera pod tytułem „Głodujące dziecko i sęp”. Na pierwszym planie zdjęcia widoczne jest wygłodzone czarnoskóre dziecko szukające pożywienia na polu. Dziecko ma bardzo chude ręce i nogi, a także widoczne przez skórę żebra. Opiera się ono ciałem o ziemię, jego twarz jest niewidoczna. Na drugim planie tuż za dzieckiem siedzi sęp, który obserwuje malca. Tło stanowi brązowa ziemia z wyschniętymi roślinami, a także drzewa. Dodatkowo na ilustracji został umieszczony interaktywny punkt: 1. Zdjęcie otrzymało nagrodę Pulitzera za rozdzierającą serce ilustrację, przedstawiającą sępa śledzącego osłabione ciało sudańskiego dziecka Kong Nyonga.
„Głodujące dziecko i sęp”, 1993 r., fot. Kevin Carter.
Źródło: iconicphotos.wordpress.com, Fotografia, licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Fotografia pejzażowa

Fotografia pejzażowa to nie tylko ujęcia natury, lecz także prezentowanie fizycznych aspektów krajobrazu miasta.

Przykład 15

Fotografowanie pejzażu pozwala na przedstawienie form i barw, które tworzy przyroda. Szczególnie pięknie prezentują się one w nietypowym  oświetleniu. Dyskretnie wpadające światło nadaje spadającej wodzie miękkość i ślizga się po mokrej powierzchni ścian wydobywając ich fakturę.

RBHU125VTO6F8
Fotografia wodospadu, 2007 r., Rosenlaui‑Schlicht, Szwajcaria, fot.McIntosh Natura
Źródło: pl.wikipedia.org, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 16

Specjalistycznych technik fotograficznych wymaga od fotografika fotografowanie budynków i budowli. Fotografia architektoniczna to nie tylko kreatywność, ale również umiejętność ujęcia obiektu w taki sposób, by oddać jego charakterystyczne cechy.

RVNMFMLTND38S
Frank Gehry (architekt), Muzeum Guggenheima, detal, 1993 - 1997, Bilbao, Hiszpania, fot. josu.orbe
Źródło: pl.khanacademy.org, Fotografia, licencja: CC BY-NC 2.0.
Przykład 17

Zdjęcia metropolii mogą prezentować miasto w dzień lub w nocy - szczególnie ciekawie wyglądają te, w których wykorzystano ujęcie panoramiczne.

RRDGQZL44F6OF1
20‑segmentowy panoramiczny obraz panoramy Nowego Jorku widziany z Empire State Building w nocy, 2006 r., Nowy Jork, Stany Zjednoczone, fot.David Iliff
Źródło: pl.m.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.

Spektakularny efekt można otrzymać podczas fotografowania obiektów na nocnym niebie.

Przykład 18

Gwiazdy i satelity są możliwe do zarejestrowania za pomocą wystarczająco długiego teleskopu i odpowiednich funkcji (tak zwane: deep sky), umożliwiających uchwycenie odległych obrazów. Dzięki zastosowaniu szerokiego kąta i trybu poklatkowego można uchwycić drogę mleczną i ślady gwiazd.

RXVFEE65NM8HT
Zdjęcie nocnego nieba wykonane na pustyni Atacama,  2016 r., Chile, fot. Adhemar M. Duro
Źródło: wikimedia.org, licencja: CC BY 4.0.
bg‑gray2

Fotografia produktów modowych

Fotografowanie mody może odbywać się w fotograficznym studio lub w plenerze, w dowolnych warunkach, ale najczęściej  jest wykonywana bezpośrednio na wybiegu. Wyjątkiem jest fotografia reklamowa odzieży lub produktów modowych.

Przykład 19

Kolekcje mody haute couture charakteryzują się najwyższą jakością uzytych materiałów i luksusowymi dodatkami. Fotografia kreuje wyjątkowość produktu poprzez wyszukane ujęcie top‑modelki.

R1846529NGE57
Amerykańska modelka Renée Gunter podczas prezentowania kolekcji haute couture, 1981 r., Paryż, Francja
Źródło: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 20

Sesje zdjęciowe w plenerze niosą ze sobą dodatkową narrację, która podkreśla charakter prezentowanej kolekcji, oraz wskazuje nowe konteksty kreowanej mody.

RGHTFQsSLLIC4
Michael Grecco (fot.), Modelka Houda Shretah podczas sesji zdjęciowej, pinimg.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Źródło: Michael Grecco, Modelka Houda Shretah podczas sesji zdjęciowej, Fotografia, dostępny w internecie: https://pl.pinterest.com/pin/43628690127223870/ [dostęp 20.01.2022], Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
bg‑gray2

Fotografia reklamowa żywności

Fotografia reklamowa żywności służy zaprezentowaniu jej na plakatach, billboardach, w czasopismach lub portalach internetowych. Fotograf prezentuje również markę, sprawiając, że stworzony przez niego obraz zaciekawi odbiorcę kreatywnością.

Przykład 21

 Fotografujący powinien skupić się na stylizacji produktów spożywczych. Zadaniem jest tu przede wszystkim pokazanie walorów współczesneestetyki kulinarnej.

R1HnjX64Y5miT
Jill Lee (fot.) Przykład fotografii kulinarnej - przystawka z rolowanej cukinii, 2013 r., wikimedia.org, CC BY‑SA 2.0
Źródło: Jill Lee, Przykład fotografii kulinarnej - przystawka z rolowanej cukinii, Fotografia, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Food_photography_(17975225279).jpg [dostęp 20.01.2022], licencja: CC BY-SA 2.0.
Przykład 22

Obraz reklamowy z zastosowaniem techniki fotomontażu sugeruje świeżość i ruch. Każda cytryna i butelka zostały sfotografowane osobno podczas wrzucania do wody. W fotografii zwraca uwagę efekt „zatrzymania” się owoców i wody. 

R1DN8A3HSPLCJ
Fotografia reklamowa wody mineralnej o smaku cytrynowym 
Źródło: commercialphotographersnetwork.com, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
bg‑gray2

Fotokolaż - Fotomontaż

Pośród wielu technik fotograficznych o charakterze eksperymentalnym wyróżnia się fotokolaż i fotomontaż. Fotomontaż i fotokolaż to nie są dokładnie te same techniki, chociaż obie polegają na łączeniu zdjęć.

Fotokolaż jest techniką wykonania dzieła fotograficznego poprzez ręczne przyklejanie lub wklejanie za pomocą programów graficznych kilku (lub więcej) fotografii lub ich fragmentów, jak również dzieło wykonane tą techniką.

Przykład 23

Zauważ, że fotokolaż jest kompozycją w typie mozaiki, patchworku, kolażu, gdzie fragmenty zdjęć zestawione są obok siebie lub nałożone jeden na drugi. Tworzą w ten sposób ekspresyjny obraz, nawiązując często do abstrakcji.

RD7efNDmSVa7R
Fotokolaż, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Fotokolaż, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

Fotomontaż dąży do stworzenia jednego spójnego obrazu, często realistycznego, ale nie zawsze. Obecnie fotomontaż otrzymuje się przeważnie za pomocą komputerowego przetwarzania kilku obrazów fotograficznych tak, aby w wyniku otrzymać jeden uprzednio zaprogramowany obraz.

Przykład 24

Warto zwrócić uwagę na fotografię Philippe’a Halsmana [czyt. Filipa Halsmana], prezentującą kontrowersyjnego artystę surrealistycznego, Salvadora Dalego[czyt. Salwadora Dalego], oraz zaskakującą wizualnie rzeczywistość. Fotografia z 1948 roku ukazuje ideę lewitacji w przestrzeni.

R83AC3VBONP8L
Ilustracja interaktywna przedstawia pracę autorstwa Philippe Halsmana [czyt. Filipa Halsmana] pod tytułem „Dali Atomicus” [czyt. Dali Atomikus]. Dzieło prezentuje mężczyznę oraz trzy czarne koty w czasie skoku. Mężczyzną jest Salvador Dali [czyt. Salwador Dali], który podskakując pali fajkę. Jego brwi są uniesione, oczy szeroko otwarte, a na ustach mężczyzny, pod wąsami, widać uśmiech. Obok Dalego [czyt. Dalego] z lewej strony w powietrzu widoczne jest krzesło. Z prawej strony, naprzeciwko artysty, wyskakują trzy czarne koty, jeden zderza się ze strumieniem wody przechodzącym przez długość pomieszczenia. Za nimi widnieje sztaluga malarska, a z prawej strony – powieszony obraz. Dodatkowo na ilustracji został umieszczony interaktywny punkt: 1. Tytuł fotografii nawiązuje do pracy Dalego [czyt. Dalego] „Leda Atomica” [czyt. Leda Atomika] (znajdującej się po prawej stronie zdjęcia za kotami). Halsman [czyt. Halsman] przedstawił trzy latające koty, wodę wylaną z wiadra, sztalugi, podnóżek i Salvadora Dalí [czyt. Salwadora Dali] (wszystkich pozornie zawieszonych w powietrzu). Jest to nieretuszowana wersja fotografii, która została opublikowana w magazynie LIFE [czytaj: lajf] - widać jeszcze linki, do których przymocowane zostały sztalugi i obraz, rękę asystenta trzymającego krzesło oraz podpórkę podtrzymującą podnóżek.
Dali Atomicus” [czyt. Dali Atomikus] 1948 r., Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych, Waszyngton, Stany Zjednoczone, fot. Philippe Halsman [czyt. Filip Halsman]
Źródło: pl.wikipedia.org, Fotokolaż, Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych, Waszyngton, domena publiczna.

Cwiczenia

Ćwiczenia

R17HUOTu8SBsZ1
Ćwiczenie 1
Odpowiedz na pytanie. Jakiego nurtu w fotografii dotyczy definicja? Ruch artystyczny cechujący się bezstylowością, brakiem jednego, wyróżniającego się trendu. Postmoderniści posługują się często pastiszem, cytatem, stosują zabiegi oparte na grze z odbiorcą, przywiązują wagę do kontekstu dzieła, wykorzystują symbole, zacierają granice pomiędzy życiem a sztuką, czerpią źródła z kultury masowej. Odpowiedź: Tu uzupełnij. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R37H4KeIkMnZq
Ćwiczenie 2
Wskaż wynalazcę Camera Obscura. Możliwe odpowiedzi: 1. Ibn al‑Hasajm z Basry, 2. Leonardo da Vinci, 3. Jan Vermeer van Delft, 4. Giovanni Battista della Porta, 5. Johann Zahn. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1T8srbo73lni1
Ćwiczenie 2
Spośród ilustracji wybierz portret psychologiczny.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1FtkoNWsIk0L2
Ćwiczenie 3
Uporządkuj chronologicznie przełomowe wydarzenia w dziedzinie fotografii. Elementy do uszeregowania: 1. Powstaje pierwszy na świecie telefon z aparatem cyfrowym, 2. Wynalezienie pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej, 3. Powstanie pierwszego filmu rolkowego, 4. Odkrycie Camera Obscura - pierwowzoru aparatu fotograficznego, 5. Stworzenie pierwszego polaroidu - aparatu umożliwiającego szybkie wykonanie i wywoływanie zdjęcia, 6. Stworzenie pierwszego aparatu cyfrowego. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1Rvrz3fbCbbC1
Ćwiczenie 3
Z podanych odpowiedzi wybierz tę cechę, która odpowiada fotografii.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1U0oouJrI3WN2
Ćwiczenie 4
Z pośród wymienionych, wskaż artystów tworzących w konceptualizmie. Możliwe odpowiedzi: 1. Joseph Kostuh, 2. Robert Smithson, 3. Cindy Sherman, 4. Aaron Siskind, 5. Lewis Baltz. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Rgr3mKO1Kp3Jc2
Ćwiczenie 4
Wybierz fotografię, w której istotną rolę odgrywa światło jako środek artystycznego wyrazu.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1RCpmlkJ4hFj2
Ćwiczenie 5
Połącz pojęcie z opisem. Ekspozycja Możliwe odpowiedzi: 1. Naświetlenie błony fotograficznej, kliszy lub filmu, 2. Obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery, przeznaczony do zarejestrowania na taśmie, 3. urządzenie służące do zasłaniania pola widzenia, używane przy robieniu zdjęć sztucznie montowanych, 4. różnica pomiędzy różnymi fragmentami Kadr Możliwe odpowiedzi: 1. Naświetlenie błony fotograficznej, kliszy lub filmu, 2. Obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery, przeznaczony do zarejestrowania na taśmie, 3. urządzenie służące do zasłaniania pola widzenia, używane przy robieniu zdjęć sztucznie montowanych, 4. różnica pomiędzy różnymi fragmentami Kontrast Możliwe odpowiedzi: 1. Naświetlenie błony fotograficznej, kliszy lub filmu, 2. Obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery, przeznaczony do zarejestrowania na taśmie, 3. urządzenie służące do zasłaniania pola widzenia, używane przy robieniu zdjęć sztucznie montowanych, 4. różnica pomiędzy różnymi fragmentami Maska Możliwe odpowiedzi: 1. Naświetlenie błony fotograficznej, kliszy lub filmu, 2. Obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery, przeznaczony do zarejestrowania na taśmie, 3. urządzenie służące do zasłaniania pola widzenia, używane przy robieniu zdjęć sztucznie montowanych, 4. różnica pomiędzy różnymi fragmentami
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 5

Wypisz co najmniej cztery informacje dotyczące portretu wykonanego przez McCurry'ego.

RwoVvCXGSOYZJ
Fotografia do ćwiczenia 5, desa.pl, CC BY 3.0
Źródło: Fotografia do ćwiczenia 5, licencja: CC BY 3.0.
R1BoU8Yyy05Wg
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RlxmsaCeUqMf82
Ćwiczenie 6
Uzupełnij informacje o serii fotograficznej. Autorem cyklu Fotodziennik, czyli piosenka o końcu świata jest 1. 1982, 2. Ryszard Kapuściński, 3. 1980, 4. Ciekawe co dziś dają w centrum, 5. 1989, 6. Zofia Rydet, 7. Zapis socjologiczny, 8. 1987, 9. Anna Beata Bohdziewicz. Cykl ten prowadzi od 1. 1982, 2. Ryszard Kapuściński, 3. 1980, 4. Ciekawe co dziś dają w centrum, 5. 1989, 6. Zofia Rydet, 7. Zapis socjologiczny, 8. 1987, 9. Anna Beata Bohdziewicz roku. Przykładem fotografii z tego cyklu jest praca pod tytułem 1. 1982, 2. Ryszard Kapuściński, 3. 1980, 4. Ciekawe co dziś dają w centrum, 5. 1989, 6. Zofia Rydet, 7. Zapis socjologiczny, 8. 1987, 9. Anna Beata Bohdziewicz, która została wykonana w 1. 1982, 2. Ryszard Kapuściński, 3. 1980, 4. Ciekawe co dziś dają w centrum, 5. 1989, 6. Zofia Rydet, 7. Zapis socjologiczny, 8. 1987, 9. Anna Beata Bohdziewicz roku.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
2
Ćwiczenie 6

Uzupełnij informacje na temat poniższej fotografii.

ROotFBIsBDFje
Fotografia do ćwiczenia 6, huxleyparlour.com, CC BY 3.0
Źródło: Fotografia do ćwiczenia 6, licencja: CC BY 3.0.
R1VzAtbLOYf8k
Autorem zdjęcia jest Sebastiao Tu uzupełnij. Tematem fotografii są płonące pola naftowe w Tu uzupełnij. Katastrofa miała miejsce Tu uzupełnij roku W wyniku pożaru doszło do zniszczenia flory i fauny. Autor przedstawił na nim zniszczenia flory i fauny oraz nadludzki wysiłek Tu uzupełnij walczących z ogniem. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
3
Ćwiczenie 7

Wyjaśnij, na czym polegała przemiana w sposobie podejścia A. Leibovitz do fotografii.

RSavGl40BvQTf
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1LOnrbh0cMlR31
Ćwiczenie 8
Połącz osobę z wydarzniem. Thomas Sutton Możliwe odpowiedzi: 1. Założenie firmy KODAK, 2. stworznie pierwszego aparatu typu polaroid, 3. Opracowanie pierwszego aparatu cyfrowego, 4. Powstanie pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej George Eastman Możliwe odpowiedzi: 1. Założenie firmy KODAK, 2. stworznie pierwszego aparatu typu polaroid, 3. Opracowanie pierwszego aparatu cyfrowego, 4. Powstanie pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej Edwin Land Możliwe odpowiedzi: 1. Założenie firmy KODAK, 2. stworznie pierwszego aparatu typu polaroid, 3. Opracowanie pierwszego aparatu cyfrowego, 4. Powstanie pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej Steven Sasson Możliwe odpowiedzi: 1. Założenie firmy KODAK, 2. stworznie pierwszego aparatu typu polaroid, 3. Opracowanie pierwszego aparatu cyfrowego, 4. Powstanie pierwszej lustrzanki jednoobiektywowej. W prawym dolnym rogu ćwiczenia umieszczony jest przycisk „Sprawdź”, służący sprawdzeniu poprawności jego wykonania.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1DB4h40LTNW93
Ćwiczenie 8
Z podanych informacji zaznacz cechy fotografii, które są z nią związane.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Aplikacja on‑line

Aplikacja umożliwia tworzenie kolażu - dodanie tła, ilustracji z wbudowanej bazy w aplikacji lub dodanie ilustracji/fotografii z dysku użytkownika. Do ilustracji można dodać tekst, różnego rodzaju ramki oraz cliparty [czytaj: kliparty].

Alternatywa aplikacji on‑line

Poniżej przedstawiono alternatywę aplikacji.

Ćwiczenie 9
RLu8EQuEkEftQ
Zaznacz informacje prawdziwe dla techniki kolażu.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 10
R1XwiTbLW1fc4
Którzy artyści ukuli francuski termin kolaż? Zaznacz prawidłową odpowiedź.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 11
R7Gz9JL097l3Y
Jakie wydarzenia spowodowały zainteresowanie kolażem fotograficznym w latach 80.? Zaznacz prawidłową odpowiedź.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Rzn2sMKplqugK
Aplikacja jest to graficzny program komputerowy, dzięki któremu można wykonać kolaże i fotokolaże.
Tworzę własny fotokolaż, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Tworzę własny fotokolaż, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 2

W aplikacji stwórz fotokolaż na temat „Człowiek a natura”. Wykorzystaj w tym celu fotografie znajdujące się w zbiorach aplikacji oraz własne.

Przy tworzeniu fotokolażu wykorzystaj kompozycję dynamiczną lub statyczną.

RDPs7MTrMhNkt
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 3

W aplikacji stwórz fotokolaż abstrakcyjny na temat „Cisza”. Wykorzystaj w tym celu fotografie znajdujące się w zbiorach aplikacji oraz własne. Zwróć uwagę na następujące elementy: kompozycję (otwarta, zamknięta), temperaturę barw (ciepła, zimna).

RN48CrRCnZsvd
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 4

W aplikacji wykonaj fotokolaż - kompozycję surrealistycznąKompozycja surrealistycznakompozycję surrealistyczną na dowolny temat. Wykorzystaj w tym celu fotografie znajdujące się w zbiorach aplikacji oraz własne. Możesz swoją pracę wzbogacić o napisy, dłuższe teksty, cytaty. Spróbuj zastosować hierarchię poszczególnych elementów: zróżnicuj ich wielkości.

RdtGtXdeYYLtu
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 9

Wykorzystując możliwości aplikacji stwórz mapę obrazującą państwa nadbałtyckie.

Do stworzenia takiego fotokolażu możesz wykorzystać grafiki z załącznika - zapisać je na dysku oraz dodać z poziomu aplikacji do swojej pracy.

Obszar morza bałtyckiego możesz wypełnić ilustracjami symbolizującymi: wodę, rybę, glony.

Na obszar wybranych przez siebie państw dodaj elementy, które Ci się z nimi kojarzą.

R8t1l1fYHDPgu

Przycisk umożliwiający pobranie ilustracji do ćwiczenia nr 1. Ilustracje są w formacie png.

Grafiki do ćwiczenia nr 1 - Państwa nadbałtyckie, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Grafiki do ćwiczenia nr 1 - Państwa nadbałtyckie, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Plik ZIP o rozmiarze 4.54 MB w języku polskim
RrqMSNlDldEfO
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 10

Wykorzystując możliwości aplikacji stwórz fotokolaż ukazujący Polskę i sąsiadujące z nią kraje. Do tego celu możesz wykorzystać załączone grafiki. Spróbuj wzbogacić swoją pracę ilustracjami związanymi tematycznie z wybranym krajem (np.: zabytkami, twórcami, krajobrazem i in.).

R1VCGXtEG4C76

Przycisk umożliwiający pobranie ilustracji do ćwiczenia nr 2. Ilustracje są w formacie png.

Grafiki do ćwiczenia nr 2 - Polska i państwa z nią graniczące, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Grafiki do ćwiczenia nr 2 - Polska i państwa z nią graniczące, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.
Plik ZIP o rozmiarze 2.88 MB w języku polskim
RFE2cSZIn0hIM
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
bg‑red

Podsumowanie

bg‑gray2

Fotografia - jako dziedzina uzależniona od rozwoju techniki - stwarza cały czas nowe możliwości i może stanowić niewyczerpalne źródło tematów. Stąd jej szerokie zastosowanie nie tylko w formie działania artystycznego, ale także w życiu codziennym. Teraz, gdy zamiast aparatów, można korzystać z telefonów komórkowych i za pomocą programów graficznych dokonać na każdym zdjęciu wielu operacji, zmieniających jego pierwotny kształt, każdemu ujęciu można nadać formę znacznie odbiegającą od prototypu. Stąd wynika też przełamywanie barier w fotografowaniu, wzajemne przenikanie się fotografii użytkowej i artystycznej. 
W dziejach fotografii jako gatunku wypowiedzi artystycznej fotokolaż, czy fotomontaż, doprowadziły do wielkich zmian, wychodząc poza jej realizm, któremu ta technika służy. Artyści posługiwali się różnymi metodami – łączeniem, nakładaniem, zespalaniem różnych fotografii, dodawaniem napisów i haseł. Postęp techniczny oraz komputeryzacja i możliwości programów do obróbki graficznej dały możliwość łączenia i przekształcania zdjęć, aby uzyskany efekt sprawiał wrażenie jednolitej całości.

Więcej na temat fotografii dowiesz się tutaj: 
https://zpe.gov.pl/b/fotografia–swiatlo-kompozycja-moment/PByXjjhVv; https://zpe.gov.pl/b/sztuka-konceptualna-romana-opalki–egzystencjalne-rozwazania-artysty/PvEBwDcyn;
 https://zpe.gov.pl/b/fotokolaze-fotomontaze-i-kolaze/PJpJpDkqL