Film, czyli...

Pewnie już wiesz, że film
To sztuka łącząca obraz, dźwięk i narrację, dzięki której historie oraz idee trafiają do odbiorcy w formie wizualnej.

Precyzuje to Ustawa o kinematografii, z której treścią możesz zapoznać się
w zakładce „Pokaż więcej”.
Ten materiał pomoże Ci
Poznać pionierów filmu;
Określać istotne cechy współczesnego filmu;
Wskazywać wielkie współczesne produkcje filmowe;
Łączyć wybrane produkcje filmowe z ich reżyserami;
Wynalezienie filmu nie było wydarzeniem jednorazowym, lecz długotrwałym procesem. Choć za datę narodzin kina przyjęto 28 grudnia 1895 r. – dzień pierwszego płatnego pokazu filmów braci Lumière – to dzień ten poprzedzała długa historia drobnych, nieustannie doskonalonych odkryć.
Krótka historia kina
Wynalezienie filmu - jeden, czy więcej wynalazków?
W końcu XIX wieku na całym świecie pracowało wielu badaczy i mechaników, budując urządzenia rejestrujące ruch.
W końcu lat 80. XIX w., pojawił się np. „teatr świetlny” Francuza Emila Reynauda, który – jeśli chodzi o zasadę działania – przypominał kinematograf braci Lumière, ale opierał się na obrazach rysowanych.

W roku 1893 słynny amerykański wynalazca Thomas Edison opracował system rejestracji ruchu i skonstruował kinetoskop (gr. kinema – ruch; skopein – oglądać). Kinetoskop był małą przeglądarką w postaci bębna z taśmą i szczeliną do oglądania obrazu przez jedną tylko osobę. Urządzenie to nie zawierało jednak projektora, który umożliwiałby rzutowanie obrazów na ekran. Jednak Edison dostrzegł potencjał ekonomiczny swojego wynalazku, prędko bowiem rozpoczął produkcję filmów i sprzedaż kinetoskopów, które chętnie ustawiano w pasażach handlowych, tak jak dzisiaj symulatory i gry wideo.

Jeszcze w XIX w. pojawiły się w filmie efekty specjalne, których pionierem był Georges Méliès, przedsiębiorca teatralny. Był kimś więcej niż tylko reżyserem – pełnił jednocześnie funkcje operatora, scenografa, montażysty i inne. Anegdota głosi, że gdy filmował ruch na jednym z paryskich skrzyżowań, taśma w kamerze zablokowała się na chwilę, i po wywołaniu wyglądało to tak, jakby jadący tramwaj zmieniał się w karawan. Bez względu na autentyczność tej historii pewne jest, że Méliès z upodobaniem stosował takie efekty, podobnie jak zdjęcia nakładane i efekty pirotechniczne.
W 1905 r. w amerykańskim Pittsburghu otwarto pierwsze na świecie kino nazwane Nickelodeon, od nazwy pięciocentowej monety - nickel - równowartości biletu wstępu.
Wkrótce podobne Nickelodeony zaczęły powstawać nie tylko na terenie USA, ale i poza jego granicami. Na zdjęciu - wejście do Nickelodeonu w Toronto na terenie Kanady.

Kino II połowy XX wieku
- wybrane nurty filmowe

Kino II połowy XX wieku
Kino włoskie - Neorealizm
Po II wojnie światowej włoscy reżyserzy jako wyraz sprzeciwu wobec faszyzmu, stworzyli nurt o paradokumentalnej formie, podejmujący problematykę codziennego życia, biedy, bezrobocia, dylematów moralnych przeżywanych przez bohaterów. Oprócz gwiazd, do filmu angażowano nieprofesjonalnych aktorów, akcja rozgrywała się często w autentycznych lokacjach, w naturalnym oświetleniu. Za pierwszy film tego nurtu uważa się dzieło Roberta Rosselliniego , „Rzym, miasto otwarte”.

Kino II połowy XX wieku
Kino francuskie - Nowa Fala
Francuskie filmy z lat 1959‑1965 negowały klasyczne kino. Młodzi francuscy twórcy pragnęli zrewolucjonizować sztukę filmową. Stosowali elementy improwizacji i szybki montaż. Filmowali kamerą „z ręki”, często na ulicach miast i w plenerze, przy naturalnym świetle. Francuską nową falę określić można jako manifest młodości. Ulubionymi tematami była wolność jednostki, młodość, alienacja oraz polityczne i społeczne zaangażowanie. Przełomowym dla rozwoju nurtu był panoramiczny film nakręcany w 1956 roku na barwnej taśmie „ I Bóg stworzył kobietę”, którego reżyserem był Roger Vadim. Do popularności przyczyniła się kreacja Brigitte Bardot.
Scena z filmu „I Bóg stworzył kobietę” w reżyserii Rogera Vadima. Brigitte Bardot - odtwórczyni głównej roli w filmie wcieliła się w postać osiemnastoletniej Juliete - pięknej i pełnej temperamentu dziewczyny, która wzbudza ogromne zainteresowanie mężczyzn w swoim otoczeniu.

Film z Brigitte Bardot był uznawany za skandalizujący, ponieważ pokazywał młodą kobietę jako niezależną, świadomą swojej atrakcyjności – co w latach 50. było przełomowe.

Jeśli zainteresowała Cię sylwetka Brigitte Bardot zapoznaj się z fragmentem artykułu o tej aktorce w zakładce „Pokaż więcej”.
Kino II połowy XX wieku
Amerykańskie produkcje filmowe - New Hollywood

Swobodny styl francuskiej Nowej Fali wywarł wpływ na amerykańską produkcję filmową. Zaznaczył się w niej nurt Nowe Hollywood (New Hollywood), które wyróżniało się tym, że przełamało klasyczny system produkcji filmowej i wprowadziło odważne tematycznie i formalnie kino autorskie. New Hollywoodzapoczątkowały dwa odważne filmy z 1967 roku: Bonnie i ClydeArthura Pennaoraz Absolwent Mike’a Nicholsa.
Pod koniec lat 70. niektórym twórcom kina udało się zaadaptować swoje metody do wymogów kręcenia filmów komercyjnych i stworzyli wielkie hity, jak:
Spielberg - Szczęki (1975) i Bliskie spotkania trzeciego stopnia (1977),
De Palma - horror Carrie (1976),
Scorsese - Taksówkarza (1976)
oraz niezwykle dochodową operę kosmiczną George'a Lucasa - Gwiezdne wojny (1977).
Kino II połowy XX wieku
Polska Szkoła Filmowa
W latach 1956 - 1963, pod wpływem przemian w kinie europejskim powstała Polska Szkoła Filmowa. Charakteryzowała się zerwaniem z socrealizmem oraz nadaniem filmowi rangi sztuki, która poruszała trudne tematy historyczne i egzystencjalne. Mimo tematycznej różnorodności, powracały w niej tematy związane z przeżyciami pokolenia Kolumbówpokolenia Kolumbów i z II wojną światową. Twórcy filmu budowali realistyczne obrazy, często brutalne i pozbawione patosu, pełne symboliki i metafory, silne powiązanie z literaturą.
Reżyserzy i dzieła tego nurtu, to:
Andrzej Wajda – Kanał (1957), Popiół i diament (1958),
Andrzej Munk – Eroica (1957), Zezowate szczęście (1960),
Jerzy Kawalerowicz – Pociąg (1959),
Wojciech Jerzy Has – Pożegnania (1958),
Kazimierz Kutz - „Krzyż Walecznych” (1959), „Nikt nie woła” (1960).
Kino II połowy XX wieku
Kilku słynnych reżyserów oraz ich dzieła
Poznaj sylwetki wybitnych reżyserów światowego kina. Pod interaktywnymi punktami znajdziesz notki biograficzne oraz ciekawe informacje o filmach.
Te nazwiska i dzieła warto zapamiętać.
Źródło: https://www.filmweb.pl/film/Ostatni+etap‑1947‑31020/descs
(1928 - 1999) Amerykański reżyser, scenarzysta, montażysta i producent filmowy, związany z kinem autorskim. Jego film „Lśnienie” (1980) zyskał miano klasyka horroru. Jack Torrance (…) pracuje jako dozorca hotelu Panorama w górach stanu Kolorado. (…) Kiedy burze śnieżne blokują familię Torrance'ów w hotelu, Danny (…), syn Jacka, który ma nadprzyrodzone, telepatyczne zdolności odkrywa, że pensjonat jest nawiedzony i duchy powoli doprowadzają jego ojca do obłędu. Kiedy Jack spotyka zjawę pana Grady'ego (…), poprzedniego dozorcy hotelu, sytuacja staje się coraz groźniejsza.
Źródło: https://www.filmweb.pl/film/L%C5%9Bnienie‑1980‑1020.
Oscary i filmy oscarowe - film
Zapoznaj się z filmem, który przybliży historię Oscara.
Oscary (Nagrody Akademii Filmowej) są obecnie przyznawane w około 24 głównych kategoriach, obejmujących zarówno osiągnięcia artystyczne,
jak i techniczne w kinie. Najważniejsze to: najlepszy film, reżyseria oraz role aktorskie.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RIwr2ApBtw7mH
Film pod tytułem „Wielka trójka”. Tekst czytany przez lektora: Najbardziej znana nagrodą filmową jest Nagroda Amerykańskiej Akademii Filmowej (Oscar). Mimo że, dotyczy ona głównie dzieł twórców amerykańskich, dzięki promocji, stała się najpopularniejszą nagrodą na świecie. Geneza nazwy nie jest dokładnie znana, istnieje kilka historii, w tym ta, że została ona wymyślona przez Margaret Herrick, bibliotekarkę Akademii, której statuetka przypominała jej wuja Oscara. Pierwsza ceremonia rozdania Oscarów odbyła się 1929 r. Na początku skromna gala, przerodziła się w wielkie medialne show, i jedno z najważniejszych kulturalnych wydarzeń w roku. Walka o laury Akademii to rozbudowana machina promocyjna, w której poziom artystyczny filmu, nie zawsze gra najważniejszą rolę. „Oscarowy” sezon rozpoczyna się na przełomie października i listopada, wtedy to premiery mają pierwsze filmy, które według wytwórni mają szanse na zdobycie statuetek. To również czas, w którym nagrody przyznają koła krytyków. Do finałowej gali, liczne gremia wręczają swoje wyróżnienia, niekiedy przewidując laureatów Oscarów. Obecnie nagrody przyznaje się 24 kategoriach (od 2 do 5 nominowanych). Rekordem jedenastu zdobytych statuetek poszczycić mogą się filmy: „Ben Hur” (1959), „Titanic” (1997) oraz „Władca Pierścieni: Powrót Króla” (2003). Podczas projekcji filmu widoczny jest mężczyzna siedzący przed ekranem, na którym widoczne są statuetki Oscara. Następny obraz przedstawia galę Oscarów. Duży budynek z wejściem w złotym kolorze przed którym znajdują się tysiące osób. Potem kolejno prezentowane są kadry trzech filmów, które zdobyły najwięcej Oscarów. Tekst odczytywany przez lektora: „Ben Hur” jest dramatem kostiumowym w reżyserii Williama Wylera. Premiera filmu odbyła się 18 listopada 1959 r. Obraz jest adaptacją książki Lewisa Walace’a pod tym samym tytułem. Autorami scenariusza są: Maxwell Anderson, Christopher Fry, Gore Vidal, Karl Tunberg. Główne role zagrali: Charlton Heston jako Judah Ben-Hur, Stephen Boyd jako Messala, Martha Scott jako Miriam, Cathy O’Donnell jako Tirzah, Haya Harareet jako Esther, Sam Jaffe jako Simonides, Jack Hawkins jako Quintus Arrius. Podczas 32. Ceremonii rozdania Amerykańskiej Nagrody Filmowej „Ben Hur” zdobył 11 statuetek (z 12 nominacji) w kategoriach dla: Najlepszego filmu, Najlepszego aktora pierwszoplanowego, Najlepszego aktora drugoplanowego, Najlepszego reżysera, Najlepszej muzyki, Najlepszej scenografii, Najlepszych efektów specjalnych, Najlepszych kostiumów, Najlepszych zdjęć, Najlepszego dźwięku i Najlepszego montażu. „Ben Hur” znajduje się na 100 miejscu listy stu najlepszych amerykańskich filmów według American Film Institute z 2007 r. Fabuła filmu skupia się na bogatym żydowskim księciu i kupcu z Jerozolimy – Judzie Ben Hurze, który w wyniki różnic politycznych zostaje skazany na galery przez swojego dawnego przyjaciela Messalę. Jednocześnie matka i siostra głównego bohatera zostają uwięzione. Juda poznaje także Jezusa Chrystusa, który jako jedyny podaje mu wodę. W wyniku szczęśliwych okoliczności Ben Hur odzyskuje wolność i przysięga zemstę na Massali. Poza tym postanowił odszukać chore na trąd matkę i siostrę, które chciał zaprowadzić do tajemniczego Nauczyciela – Jezusa Chrystusa. Jednak Jezus już był sądzony i skazany na ukrzyżowanie przez Poncjusza Piłata. Ben Hur towarzyszył Mesjaszowi aż do chwili śmierci. Po powrocie bohatera do kobiet, okazało się, że zostały uzdrowione z trądu. Na kolejny film, który zdobędzie aż 11 statuetek Oscarów, należało poczekać aż do 70. Ceremonii rozdania tych nagród w 1998 r. Podczas projekcji pojawiają się kadry z filmu Ben Hur: kadr 1 pięć osób stoi w dużej sali w rękach trzymają kieliszki z napojem. Po lewej stronie stoją dwie młode kobiety i jedna starsza, ubrane są w długie suknie. Po prawej stronie dwóch mężczyzn młodszy i starszy. Wszyscy uśmiechają się do siebie. Kadr 2 Wyścig rydwanów, oglądany przez zgromadzone tłumy ludzi. Na pierwszym planie rydwan czterokonny i kierujący nim mężczyzna. Konie są białe i galopują z rozwianymi grzywami. Kadr 3 Na tle murów stoi młody mężczyzna widoczny od pasa w górę. Ubrany jest w szary strój z ciemną peleryną. Z tylu widać żołnierzy z włóczniami w czerwonych pelerynach i chełmach na głowie oraz wiwatujący tłum. Kadr 4 Na łodzi unoszącej się na morzu, znajdują się żołnierze rzymscy oraz dwóch mężczyzn. Młodszy nagi z przepaską na biodrach i starszy w jasnym stroju i brązowej kamizelce. Starszy mężczyzna podaje kubek z wodą młodszemu. Tekst czytany przez lektora: Rekordowi „Ben Hura” dorównał „Titanic” z 1997 r. w reżyserii i według scenariusza Jamesa Camerona. Główne role zagrali: Leonardo DiCaprio jako Jack Dawson, Kate Winslet jako Rose DeWitt Bukater, Billy Zane jako Caledon "Cal" Hockley, Kathy Bates jako Molly Brown, Frances Fisher jako Ruth DeWitt Bukater, Gloria Stuart jako Starsza Rose. „Titanic” był nominowany w 14 kategoriach, zdobył 11 statuetek za: scenografię, zdjęcia, kostiumy, reżyserię, produkcję, oryginalną ścieżkę muzyczną, oryginalną piosenkę, najlepszy film, dźwięk, efekty dźwiękowe i efekty specjalne. „Titanic” znajduje się na 83 miejscu listy stu najlepszych amerykańskich filmów według American Film Institute z 2007 r. Film zarobił ponad 2 mld dolarów amerykańskich i drugim najbardziej dochodowym filmem w historii (za „Avatarem”). Film zaczyna się współczesną sceną wydobycia z wraku Titanica legendarnego diamentu „Serce Oceanu”. Nurkowie znajdują sejf z aktem dziewczyny z naszyjnikiem. Rysunek został rozpowszechniony przez media i w taki sposób o rysunku dowiaduje się wdowa Rose Calvert, która zaczyna wspominać rejs. Rose pochodziła z zubożałej szlachty, wraz z matką, narzeczonym i jego lokajem udała się w podróż do Nowego Jorku. Znużona konwenansami postanowiła popełnić samobójstwo, ale zauważył i uratował ją biedny rysownik Jack Dawson, który wygrał bilet na statek. Między Rose i Jackiem rodzi się uczucie, które w tragiczny sposób zostało przerwane katastrofą statku. Podczas projekcji pojawiają się kadry z filmu Titanic, kadr 1 Dwie młode kobiety widoczne od ramion w górę. Kobiety pochyliły głowy z krótkimi włosami dotykając się czołami. Kadr 2 Młody mężczyzna i kobieta widoczni na pierwszym planie patrzą zatroskani przed siebie. Mężczyzna stoi tuż za kobietą. W tle widać głowy mężczyzn. Kadr 3 Kobieta i mężczyzna stoją na dziobie statku. Kobieta rozłożyła szeroko ręce, stojący za nią mężczyzna trzyma ją w pasie. Kadr 4 Młoda kobieta w eleganckiej, wieczorowej sukni stoi na schodach. Młody mężczyzna w białej koszuli i ciemnym garniturze stoi przed kobietą trzymając ją za dłoń prawej ręki. Tekst czytany przez lektora: Trzecim i ostatnim jak do tej pory filmem, który może pochwalić się 11 statuetkami Oscara jest trzecia część trylogii Petera Jacksona „Władca Pierścieni: Powrót Króla” z 2003 r. Scenariusz na podstawie trylogii J.R.R. Tolkiena „Władca Pierścieni” napisali Frances Walsh, Philippa Boyens i Peter Jackson. Główne role zagrali: Elijah Wood jako Frodo Baggins, Sean Astin jako Samwise „Sam” Gamgee, Dominic Monaghan jako Meriadok „Merry” Brandybuck, Billy Boyd jako Peregrin „Pippin” Took, Viggo Mortensen jako Aragorn, Ian McKellen jako Gandalf Biały, Liv Tyler jako Arwena, Orlando Bloom jako Legolas, Andy Serkis jako Gollum / Sméagol, John Rhys-Davies jako Gimli, Cate Blanchett jako Galadriela. Film miał premierę 17 grudnia 2003 r. „Władca Pierścieni: Powrót Króla” był nominowany w 11 kategoriach i we wszystkich zwyciężył. Obraz zdobył Oscary za: najlepszy film, reżyserię, scenariusz adaptowany, charakteryzację, muzykę oryginalną, piosenkę, scenografię, efekty specjalne, kostiumy, montaż. Wszystkie trzy części trylogii: „Drużyna Pierścienia”, „Dwie Wieże” i „Powrót Króla” były kręcone jednocześnie w Nowej Zelandii. „Władca Pierścieni” opowiada o wędrówce hobbitów: Froda i Sama do Mordoru, aby w Górze Przeznaczenia zniszczyć pierścień, który może dać nieograniczoną władzę Sauronowi – Władcy Ciemności. W ostatniej części filmu równolegle obserwujemy podróż Froda i Sama oraz ich przewodnika – Golluma, który chce odzyskać pierścień oraz przygotowania świata ludzi do wielkiej wojny z Sauronem. „Powrót Króla” jest zwieńczeniem historii, która kończy się zniszczeniem Jedynego Pierścienia oraz powrotem prawowitego władcy – Aragorna na tron Gondoru. Peter Jackson odstąpił od wiernego odwzorowania książki Tolkiena. Podczas projekcji pojawiają się kadry z filmu Władca Pierścieni. Powrót Króla. Kadr 1 Młody mężczyzna z włosami do ramion patrzy przed siebie, widoczna jest tylko jego głowa. W tle niebo z ciemnymi chmurami. Kadr 2 grupa konnych rycerzy z chorągiewkami, na ich czele młody mężczyzna. Kadr 3 Na tle równiny obok dachu chaty, stoją trzej mężczyźni. Starszy mężczyzna z siwymi włosami i długą siwą brodą w białej szacie stoi pomiędzy dwoma młodszymi mężczyznami. Jeden z nich z długimi włosami uzbrojony jest w łuk. Drugi ma ciemne włosy do ramion, do pasa przypięty ma miecz. Po prawej stronie dwóch konnych wojowników. Kadr 4 Rycerze zgromadzeni wokół stojącego na podwyższeniu przywódcy z uniesioną ręką. Kadr 5 Młody mężczyzna z ciemnymi włosami do ramion trzyma przed sobą miecz z ostrzem skierowanym w górę. Kadr 6 W jaskini skalnej stoi młodzieniec w szarej koszuli i ciemnych spodniach z szelkami. Ma ciemne włosy do ramion, głowę zwrócił w prawo.
Wybierz dowolny, obejrzany ostatnio film, który Twoim zdaniem powinien znaleźć się na liście ważnych, przełomowych dzieł kina. Swoją odpowiedź uzasadnij.
Więcej o filmie dowiesz się tutaj:
https://zpe.gov.pl/b/narodziny-filmu-i-epoka-wczesnego-kina/P17fDahHI;
https://zpe.gov.pl/b/filmowiec/P13rPSnQv;
https://zpe.gov.pl/b/wspolczesny-film-cz1/Plr1D95lQ