Zasięg lodu arktycznego

Lód morski jest ważnym elementem systemu arktycznego, ponieważ:

- działa jako bariera między leżącym pod nim oceanem a atmosferą,

- ogranicza ilość pochłoniętej energii słonecznej w okresie letnim ze względu na wysokie albedo,

- jest siedliskiem dla organizmów,

- ogranicza dostęp człowieka do Oceanu Arktycznego,

- jest miejscem polowań miejscowej ludności i celem podróży (m.in. naukowych).

Zasięg arktycznej pokrywy lodowej różni się znacznie w skali roku – na koniec zimy (najczęściej w marcu) jest zwykle dwa do trzech razy (a w ostatnich latach nawet trzy i pół razy) większa niż pod koniec lata (minimalny zasięg zwykle przypada na wrzesień). Zasięg lodu morskiego od 1979 r. jest stale monitorowany przez urządzenia satelitarne, co stwarza możliwość długotrwałej analizy porównawczej.

Zasięg lodu arktycznego w 2019 roku (maksymalny i minimalny) na tle lat 1981–2010

Zarówno maksymalny, jak i minimalny zasięg lodu morskiego w 2019 roku były mniejsze niż średnie zasięgi w latach 1981–2010. Szczególnie duże różnice zaobserwowano w przypadku zasięgu minimalnego. Powierzchnia lodu arktycznego w marcu 2019 r.: 14,78 mln km². Powierzchnia lodu arktycznego we wrześniu 2019 r.: 4,15 mln km².

Zmiany minimalnej rocznej powierzchni lodu arktycznego

Wiadomo już, ile wynosiła minimalna i maksymalna powierzchnia lodu arktycznego w 2019 roku. Należy jeszcze prześledzić, jak wartości te zmieniały się od 1979 roku.

Minimalna powierzchnia lodu arktycznego z roku na rok nieustannie się zmniejsza: z ok. 6 mln km² w 1979 roku do poniżej 4 mln km² w 2018 roku.

Maksymalna powierzchnia lodu także się zmniejsza – z ok. 14,5 mln km² w 1979 roku do poniżej 13 mln km² w 2018 roku.

Dynamika zmian minimalnej i maksymalnej rocznej powierzchni lodu arktycznego (w %) w stosunku do średniej z okresu 1981–2010

W stosunku do średniej z okresu 1981–2010 maksymalna marcowa powierzchnia lodu zmniejszyła się w ostatnich latach o 5–8%, natomiast minimalna wrześniowa – aż o 25–30%.

Wiek lodu arktycznego

Z uwagi na wzrost corocznej ilości topiącego się lodu obserwuje się zmniejszenie powierzchni lodu kilkuletniego na korzyść lodu jednorocznego lub młodszego.

A jak zmienia się objętość lodu arktycznego?

Wraz ze zmniejszaniem się powierzchni lodu arktycznego maleje także jego objętość. Od 1979 roku maksymalna objętość zmniejszyła się o około 30%, a minimalna – aż o 75%!

Przyszłość Arktyki?

Jednym z następstw ocieplania się klimatu (nie tylko w Arktyce, ale w skali całego globu) jest topnienie lodowców, w tym lodu arktycznego. Przyczynia się do tego wzmożona aktywność Słońca i działalność człowieka (zanieczyszczenie powierzchni lodowców pyłami różnego pochodzenia). Prowadzi to do podniesienia się poziomu mórz i oceanów. Tylko od 1993 roku poziom oceanu światowego wzrósł o prawie 90 mm (wzrost o ok. 3,3 mm rocznie).

Prawdopodobnie w drugiej połowie obecnego stulecia Arktyka w okresie letnim będzie topniała całkowicie. Następstwem tych zmian jest również negatywny wpływ na ekosystemy. W ostatnich latach zauważa się zmniejszenie populacji niedźwiedzi polarnych, które przemieszczają się na krach (których jest coraz mniej) w celu poszukiwania pożywienia. Na nich też rodzą się młode niedźwiedzie. Granica między tajgą i tundrą przesuwa się na północ.

Oprócz tego topnienie lodowców zwiększa częstość występowania gór lodowych. Natomiast topiąca się pod wpływem zmian klimatycznych wieloletnia zmarzlina powoduje uwalnianie do atmosfery większej ilości metanu (gazu cieplarnianego).