Ćwiczenia

RNBZ1UX9M8L1U
Ćwiczenie 1
Ustal kolejność zbrodni prowadzących Makbeta do upadku. Elementy do uszeregowania: 1. Duncan, 2. Młody Siward, 3. dwoje strażników u drzwi królewskich, 4. Lady Macduff z dziećmi, 5. służba Macduffów, 6. Macdonwald, 7. Banquo
William Szekspir Makbet

Akt I Scena 7.

MAKBET

Jeśli to, co się ma stać, stać się musi,
Niechby przynajmniej stało się niezwłocznie.
Gdyby ten straszny cios mógł przeciąć wszelkie
Dalsze następstwa, gdyby ten czyn mógł być
Sam w sobie wszystkim i końcem wszystkiego,
Tylko tu, na tej doczesnej mieliźnie,
O przyszłe życie bym nie stał. Lecz zwykle
W podobnych razach tu już kaźń nas czeka.
Krwawa nauka, którą dajem, spada
Na własną naszą głowę. Sprawiedliwość
Zwraca podaną przez nas czarę jadu
Do własnych naszych ust. Z podwójnych względów
Należy mu się u mnie bezpieczeństwo:
Jestem i krewnym jego, i wasalem.
To samo zbyt już przeważnie potępia
Taki postępek – lecz jestem, co więcej,
I gospodarzem jego, który winien
Drzwi zamknąć jego zabójcy, nie, owszem,
Sam mu do piersi zbójczy nóż przykładać.
A potem, Dunkan tak skromnie piastował
Swą godność, tak był nieskalanie czystym
W pełnieniu swego wielkiego urzędu,
Że cnoty jego, jak anioły nieba,
Piorunującym głosem świadczyć będą
Przeciw wyrodnym sprawcom jego śmierci,
I litość, jako nowo narodzone
Nagie niemowlę lub cherub siedzący
Na niewidzialnych, powietrznych rumakach,
Wiać będzie w oczy każdemu okropny
Obraz tej zbrodni, by wiatr łzy osuszył.
Jeden, wyłącznie jeden tylko bodziec
Podżega we mnie tę pokusę, to jest
Ambicja, która przeskakując siebie,
Spada po drugiej stronie.

akt1sc7 Źródło: William Szekspir, Makbet, tłum. Józef Paszkowski, Warszawa 2005, s. 25–26.
Ćwiczenie 2

Połącz w pary cytaty, które ilustrują rozterki Makbeta przed dokonaniem zbrodni, z ich objaśnieniami.

RneMseVihrYxI
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
1
Ćwiczenie 3

Nazwij podane środki stylistyczne, zastosowane we fragmencie wypowiedzi Makbeta, oraz ich funkcję w kontekście dokonania przez niego zbrodni.

R80rSenCJ8QiQ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
11
Ćwiczenie 4
R8Sr4eDgvUCmv1
Zastanów się, jak zmienia się osobowość Makbeta wraz z dokonywanymi przez niego wyborami. Spróbuj ten proces opisać przymiotnikami. W swojej propozycji wykorzystaj następujące określenia: arogancki, współodczuwający, lojalny, gwałtowny.
Ćwiczenie 4
R1SuqzguoXMSo
(Uzupełnij).
R1DAbBbe4KqrI
Ćwiczenie 5
Ułóż wydarzenia, w których bierze udział Makbet, we właściwej kolejności. Elementy do uszeregowania: 1. Przepowiednia czarownic: Makbet będzie podwójnym thanem i królem, a Banko ojcem królów., 2. Makbet zleca zabójstwo rodziny Macduffa., 3. Makbet zabija Duncana oraz królewskich strażników., 4. Przepowiednia czarownic: Makbeta nie zabije nikt zrodzony z kobiety, pozostanie on królem, aż las birnamski nie podejdzie pod mury zamku., 5. Śmierć Makbeta z ręki Macduffa., 6. Śmierć Lady Makbet., 7. Szaleństwo Lady Makbet., 8. Makbet zleca morderstwo Banka., 9. Duch Banka nawiedza Makbeta podczas wieczerzy., 10. Makbet pokonuje Norwegów, dowodząc wojskiem Duncana., 11. Wojska Malcolma i Macduffa podchodzą pod zamek Makbeta w przebraniu z drzew i gałęzi.
Makbet

Akt III Scena 2.

MAKBET

Rozpłataliśmy węża, nie zabili -
Zrośnie się, będzie znów gadem: ząb jego
Jadem zaprawny nie przestaje grozić
Biednej niecnocie naszej. Niechaj raczej
Kształt rzeczy runie, oba światy zadrżą
Niżbyśmy mieli nasze jadło dzienne
Z trwogą pożywać i sypiać pod wpływem
Tych snów, co w nocy nad nami trzęsą; raczej
Zająć nam miejsce przy tym, któregośmy
W grób wyprawili, niż w ciągłych konwulsjach
Leżeć na strasznych torturach sumienia.
Dunkan spoczywa; dobrze śpi po febrze
Ziemnskiego życia; zdrada dokonała
Arcymistrzowskiej sprawy; stal, trucizna,
Domowy zamach ani obcy najazd
Nic mu zaszkodzić nie może.

LADY MAKBET

Dalej,
szlachetny tanie! Precz fałdy z oblicza!
Bądź wesół, rad bądź dzisiejszym twym gościom.

MAKBET

Będę rad, bądź i ty luba podobnież,
Miej zaś szczególnie Banka na pamięci,
Odznaczające okazuj mu względy
Zrówno usty, jak i oczyma. W takim,
Jak my jesteśmy dzisiaj, położeniu Trzeba nam naszą niedojrzałą władzę
Polewać rosą pochlebstwa, oblicza
Czynić serc larwą, aby nikt nie dostrzegł,
Co się pod nim kryje.

LADY MAKBET

Bądź spokojny.

MAKBET

O żono, serce me skorpionów pełne
Wszak wiesz, że Banko, Fleance jeszcze żyją.

LADY MAKBET

Wiem, ale przecie dzierżawa ich życia
Nie jest wieczysta.

MAKBET

W tym nasza otucha,
Że z ciała są i z krwi. Swobodnie
Patrzmy więc w przyszłość. Nim nietoperz skończy
Swój rewir wkoło zamku, nim rozkaz Bladej Hekaty nocny chrząszcz wybrzęczy Chrapliwiy nokturn, spełniony zostanie Strasznej ważności dzieło.

LADY MAKBET

Jakie dzieło?

MAKBET

Nie pytaj, luba, bądź przez niewiadomość
Wolna od winy, dopóki będziesz
Mogła przyklasnąć temu dziełu. Przybądź,
Ślepiąca nocy, zasłoń kataraktą
Litościwego dnia czułe źrenice,
Stargaj, zniszcz krwawą, niewidzialną dłonią
Te pęta, które swobody nam bronią!
Światło dookoła ziemskiego przestworu
Przygasa, wrona pociąga do boru,
Wdzięczny dnia orszak mdleje, chyli głowy,
Natomiast nocna czerń zaczyna łowy.
Pójdź, żono, nie mów nic. Zły plon bezprawia
Nowym się tylko bezprawiem poprawia.
Wychodzą.

aktsc2 Źródło: William Szekspir, Makbet, tłum. Józef Paszkowski, Kraków 2005, s. 53–54.
1
Ćwiczenie 6

Wyjaśnij znaczenie metafory węża, którą posługuje się Makbet w zacytowanym fragmencie.

R1Kr4WUTPh4ax
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7

Na podstawie fragmentu scharakteryzuj postawę Lady Makbet wobec męża i popełnianych zbrodni. Posłuż się cytatami.

R1Kr4WUTPh4ax
(Uzupełnij).
RbHp6gSWaLegA
Ćwiczenie 8
Rozpoznaj emocje bohatera. Połącz cytaty z nazwami stanów i emocji, jakim ulega. Myśl, której tylko marzeniem morderstwo,
Wstrząsa tak słabą ludzką mą naturą,
Że siły duszy mdleją w przypuszczeniach,
I nie istnieje tylko to, co nie jest. Możliwe odpowiedzi: 1. pokusa, 2. wyrzuty sumienia, 3. wahanie, 4. lojalność, 5. zdecydowanie Wierność ma, królu, i me posłuszeństwo
Same się płacą, gdy ci mogą służyć. Możliwe odpowiedzi: 1. pokusa, 2. wyrzuty sumienia, 3. wahanie, 4. lojalność, 5. zdecydowanie Nad nim tu dzisiaj podwójna straż czuwa:
Naprzód, jak krewny jego i poddany
Dwa mam powody wzdrygać się przed czynem [...] Możliwe odpowiedzi: 1. pokusa, 2. wyrzuty sumienia, 3. wahanie, 4. lojalność, 5. zdecydowanie Postanowiłem. Do strasznego czynu
Przywołam wszystkie duszy mej potęgi.
Idźmy pozorem pięknym zwodzić gości,
Serc kłamstwo ukryć w twarzy kłamliwości! Możliwe odpowiedzi: 1. pokusa, 2. wyrzuty sumienia, 3. wahanie, 4. lojalność, 5. zdecydowanie Ciągle do mnie woła,
Wszędzie głos słyszę: ‘Już nie uśniesz więcej!
Glamis sen zabił i dlatego Cawdor
Nie uśnie więcej, Makbet spać nie będzie!’ Możliwe odpowiedzi: 1. pokusa, 2. wyrzuty sumienia, 3. wahanie, 4. lojalność, 5. zdecydowanie
R1GL8BzA79MPW
Ćwiczenie 9
Zapoznaj się z nagraniem i zaznacz właściwą odpowiedź na pytanie: czym jest życie według Makbeta? Możliwe odpowiedzi: 1. przechodzącym cieniem, 2. opowieścią idioty, 3. nieszczęsnym aktorem, 4. nieprzeniknioną nocą, 5. koszmarem sennym, 6. nicością
Makbet

Akt V Scena 5.

MAKBET

Śmierć mogła byłaby jeszcze poczekać.
Na takie słowa zawsze byłby czas.
Jutro – i jutro – i jutro – i jutro.
Tak się kuśtyka przez życie z dnia na dzień,
Aż kropka zamknie pisany nam czas.
A każdy dzień miniony jest jak płomyk,
Który nam, głupcom, oświetla podstępnie
Drogę ku śmierci. W proch. – Gaśnij, kaganku. –
Życie to tylko przechodzący cień;
Nieszczęsny aktor, który przez godzinę
Coś patetycznie odgrywa na scenie,
Po czym na zawsze znika. To opowieść
Snuta przez kogoś niespełna rozumu,
Krzykliwa, gorączkowa i bez sensu.

Makb2 Źródło: William Szekspir, Makbet, tłum. Antoni Libera, Warszawa 2002, s. 163.
RDmeUNUH8s8Vn
Ćwiczenie 10
Świat przedstawiony w Makbecie składa się z dwóch współistniejących wymiarów: realistycznego i fantastycznego. Zdecyduj, które z wymienionych czynników należą do porządku realnego, a które do fantastycznego. Powiedz, jaki jest ich wpływ na zachowanie i decyzje Makbeta. Świat realistyczny Możliwe odpowiedzi: 1. wiedźmy, 2. przepowiednie, 3. list Makbeta do Lady Makbet, 4. zjawy, 5. duch Banka, 6. zakrwawiony sztylet ukazujący się Makbetowi przed zabiciem Duncana, 7. żołnierze podchodzący pod zamek Makbeta, 8. zakrwawione dłonie Makbeta po zabójstwie Duncana i jego stróżów, 9. krwawe plamy na dłoniach Lady Makbet Świat fantastyczny Możliwe odpowiedzi: 1. wiedźmy, 2. przepowiednie, 3. list Makbeta do Lady Makbet, 4. zjawy, 5. duch Banka, 6. zakrwawiony sztylet ukazujący się Makbetowi przed zabiciem Duncana, 7. żołnierze podchodzący pod zamek Makbeta, 8. zakrwawione dłonie Makbeta po zabójstwie Duncana i jego stróżów, 9. krwawe plamy na dłoniach Lady Makbet
1
Ćwiczenie 11
Wymień poniżej sceny, w których pojawia się motyw snu. Spróbuj ustalić znaczenie tego motywu w dramacie.
Wymień poniżej sceny, w których pojawia się motyw snu. Spróbuj ustalić znaczenie tego motywu w dramacie.
R1YqYF7VdO9nH
Motyw snu pojawia się w scenach... (Uzupełnij) Ma on znaczenie... (Uzupełnij).
Makbet

Akt V Scena 5.

MAKBET

Dawno już smaku trwogi zapomniałem:
Był czas, gdym drętwiał słysząc głos puszczyka,
Gdy przy słuchaniu powieści o strachach
Włos mi się jeżył i prężył na głowie,
Jakby był żywy; czas ten prędko minął;
Przeładowałem się okropnościami:
Spoufalone z zgrozą zmysły moje
Stępiały na wpływ wrażeń.

SEJTON

powraca

Co znaczyły
Te krzyki?

SEJTON

Panie, królowa umarła!

MAKBET

Powinna była umrzeć nieco później;
Czego się było tak śpieszyć z tą wieścią?
Ciągle to jutro, jutro i znów jutro
Wije się w ciasnym kółku od dnia do dnia,
Aż do ostatniej głoski czasokresu;
A wszystkie wczora to były pochodnie,
Które głupocie naszej przyświecały
W drodze do śmierci. Zgaśnij, wątłe światło!
Życie jest tylko przechodnim półcieniem,
Nędznym aktorem, który swoją rolę
Przez parę godzin wygrawszy na scenie
W nicość przepada – powieścią idioty,
Głośną, wrzaskliwą, a nic nie znaczącą.

[...]

akt5scena5 Źródło: Wiliam Szekspir, Makbet, tłum. Józef Paszkowski, Kraków 2005, s. 99–100.
1
Ćwiczenie 12

Wyjaśnij, w jaki sposób Makbet uzasadnia fakt, że „zapomniał już smak trwogi”.

R1Kr4WUTPh4ax
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Podaj co najmniej trzy przyczyny upadku Makbeta.

RGVByjL5Tq9sU
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14

Wyjaśnij, jaka zmiana zaszła w Makbecie po dokonaniu zbrodni na Duncanie. Posłuż się odpowiednimi cytatami.

R1Kr4WUTPh4ax
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15
R1IfLVtIcnCa61
Twoim zadaniem będzie stworzenie osi czasu dla Lady Makbet. Poniżej zapisz swoje propozycje i potrzebne cytaty. Co robi bohaterka? (Uzupełnij). (Uzupełnij). Co bohaterka mówi i myśli? (Uzupełnij). (Uzupełnij). Co o bohaterce sądzą inni? (Uzupełnij). (Uzupełnij). W jaki sposób bohaterka się zmienia? (Uzupełnij). (Uzupełnij).
11
Ćwiczenie 16
R1Fn3YkAdsOjW1
Zastanów się nad przemianą, jaką przechodzi Lady Makbet. Opisz jej postawę i zmieniający się stan psychiczny tak, aby pokazać, co doprowadziło ją do samobójstwa.
Ćwiczenie 16
RTXtvHhJJ0Axb
(Uzupełnij).
Multimedia
Kim jest Don Kichote, marzycielem, szaleńcem, czy idealistą? Cechy parodii literackiej.