Przypomnij sobie, jakie są kryteria podziału liryki i czym wyróżnia się liryka podmiotu zbiorowego.

Pieśń o Narodzeniu Pańskim jest przykładem liryki podmiotu zbiorowego, ponieważ:

1. Podmiot liryczny wypowiada się w 1 osobie lm. (żeśmy byli winni sami), pojawia się zaimek osobowy w liczbie mnogiej (I mieszkało między nami);

2. Zbiorowy podmiot liryczny prosi Dzieciątko o błogosławieństwo dla ojczyzny rozumianej jako wspólnota ludzi mieszkających na tym samym terytorium i połączonych m.in. wspólną wiarą, tradycjami i wartościami.

Przypomnij sobie, jak współcześnie w czasie przeszłym odmienia się czasownik być.

We frazie żeśmy byli winni sami występuje tzw. ruchoma końcówka fleksyjna, która podlega wymianie podczas koniugacji czasownika być.

Antyteza polega na zestawienie elementów przeciwstawnych w całość treściową, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie większej ekspresji.

Na zasadzie antytezy zbudowana jest pierwsza zwrotka: Ogień krzepnie, blask ciemnieje, Ma granice – nieskończony, Wzgardzony – okryty chwałą, Śmiertelny – Król nad wiekami.

Szyk przestawny to inaczej inwersja, czyli zastosowanie szyku wyrazów innego niż w mowie potocznej.

W zdaniu Wspieraj jej siłę – swą siłą mamy do czynienia z inwersją, która buduje rym i rytm wiersza. W warstwie semantycznej (znaczeniowej) podkreśla ona wartość (uwznioślenie) „ojczyzny miłej”.

Pamiętaj, że określając funkcję środków stylistycznych, należy uwzględnić efekt artystyczny, jaki poeta uzyskał dzięki ich zastosowaniu w wierszu. Zwróć szczególną uwagę na różnice między antytezą a oksymoronem.

Sprawdź, czy podczas analizy zastosowanych środków stylistycznych udało ci się podać przykłady z wiersza oraz określić ich funkcje, np.: antyteza – podkreślenie paradoksów i tajemnicy związanej z narodzinami Jezusa; oksymoron – ukazanie dwoistej natury narodzonego Jezusa – Boga i jednocześnie człowieka; wykrzyknienie (eksklamacja) – podkreślenie bliskiej relacji między nowo narodzonym Jezusem a człowiekiem; podkreślenie modlitewnego charakteru kolędy; pytanie retoryczne – podkreślenie znaczenia zaskakującego wyboru, którego dokonał Bóg, wcielając się w Syna Bożego i zstępując na ziemię do zwykłych ludzi.

Przypomnij sobie, w jakiej sytuacji społeczno‑politycznej znajdowali się Polacy w czasie, kiedy powstała Pieśń o Narodzeniu Pańskim.

Zwróć uwagę, czy twoja odpowiedź odwołuje się do potrzeby budowania wspólnoty narodowej i odpowiedzialności za losy kraju.

Zwróć uwagę, z jakim postępowaniem Kopczyński łączy używanie metafor/przenośni.

W twojej odpowiedzi powinna się znaleźć ocena mechanizmu działania metafory. Wykorzystaj rzeczowniki i czasowniki użyte przez Kopczyńskiego: oszukać, zdradzić, nieszczerość, nieprawda.

Zwróć uwagę, jak Koźmian interpretuje wpływ podręcznika Kopczyńskiego na rangę łaciny, autorytet nauczycieli oraz na intensywność wyjazdów zagranicznych szlachty i majątkowe konsekwencje tych wyjazdów. Formułując wniosek, weź pod uwagę realia polityczne II połowy XVIII wieku oraz interesy polityczne ówczesnej szlachty.

Twoja odpowiedź powinna zawierać zarzuty dotyczące obniżania rangi łaciny i autorytetu nauczycieli oraz zachęcania rodziców do wysyłania dzieci do szkół za granicą. Uzasadnienie powinno wskazywać na konserwatyzm światopoglądu krytyków w XVIII wieku.

Rozważ, z jakich powodów współcześni użytkownicy języka polskiego coraz częściej używają zwrotów i wyrażeń obcojęzycznych.

Twoja argumentacja jest trafna, jeśli poruszasz kwestię zapożyczania z języków obcych jako typowej cechy rozwoju języka. W twojej odpowiedzi powinna znaleźć się również ocena tego zjawiska w nawiązaniu do argumentów Kopczyńskiego.