Przesłania dydaktyczno‑moralizatorskie bajek Ignacego Krasickiego
Bajka, jeden z najwcześniej ukształtowanych gatunków literackich, to alegoryczna opowieść przedstawiona w krótkiej, wierszowanej formie, posiadająca wartką akcję i wyraźnie zarysowaną puentę o charakterze morału. W epoce oświecenia bajki cieszyły się popularnością jako utwory o funkcjach dydaktycznych i perswazyjnych, realizujące klasycystyczny postulat „bawiąc, uczyć”. Autorem bajek uznawanych do dziś za klasykę gatunku w języku polskim był Ignacy Krasicki.
Do dzieciO wy, co wszystkie porzuciwszy względy,
Za cackiem bieżyćbieżyć gotowi w zapędy,
Za cackiem, które zbyt wysoko leci,
Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.Wy, których tylko niestatek żywiołem,
Co się o fraszki uganiacie wspołemwspołem,
O fraszki, których zysk maże i szpeciktórych zysk maże i szpeci,
Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.Wy, którzy marnemarne przybrawszy postaci,
Baśniami łudzić umiecie współbraci,
Baśniami, które umysł płochy kleci,
Bajki wam niosę, posłuchajcie, dzieci.Źródło: Ignacy Krasicki, Do dzieci.
Ignacy Krasicki rozpoczął swój zbiór Bajek i przypowieści wierszem dedykacyjnym Do dzieci, ale to nie najmłodsi byli adresatami jego utworów, lecz zdemoralizowani dorośli. Nie bez ironii Takie «dzieci» poddawał Krasicki swojej edukacji społecznej
{1}{1}.
Wyjaśnisz, na czym polega klasycystyczny charakter bajek Ignacego Krasickiego.
Określisz, jakie postawy i cechy ludzkie są piętnowane w bajkach.
Rozpoznasz środki językowe budujące ironię wypowiedzi.
Uzasadnisz, na czym polega konwencjonalność i alegoryczność bajek.