Zwróć uwagę na cele, które postawił sobie Franciszek Karpiński, tworząc Pieśni nabożne.

O popularności Pieśni nabożnych Karpińskiego zadecydowało kilka elementów. Przede wszystkim przetwarzały one motywy i tematy już znane czytelnikom, zakorzenione w polskiej kulturze. Autor nawiązywał do folkloru, wykorzystywał proste melodie.

Zwróć uwagę na to, o co człowiek prosi Boga i za co mu dziękuje. Prześledź sposób, w jaki podmiot liryczny zwraca się do Stwórcy i opisuje go.

Weź pod uwagę cechy Boga, o których mówi podmiot liryczny Pieśni wieczornej.

Relacja pomiędzy człowiekiem i Bogiem w Pieśni wieczornej opiera się na zaufaniu. Człowiek, zdając sobie sprawę z wielkości Stwórcy prosi go o uwagę, pomoc w trudnych sprawach. Człowiek nieustannie podkreśla wielkość Boga.

W uzasadnieniu przydatne będzie wskazanie odpowiednich cytatów.

Forma obu przywołanych w multimedium pieśni Karpińskiego jest prosta, nawiązuje do tradycji ludowej, wykorzystuje nieskomplikowane motywy. Rozwiązania poetyckie oparte są na np. na prostych zestawieniach:
„Kiedy ranne wstają zorze
Tobie ziemna, Tobie morze”
(Pieśń poranna)
Cecha perswazyjna pokrywa się z dydaktyczną we fragmencie: 
„Obsypany Twemi dary,
Coś go stworzył i ocalił,
A czemużby Cię nie chwalił?”
(Pieśń poranna)
Fragment ten dotyczy powinności jaką jest dziękczynienie, z której nie zawsze się człowiek wywiązuje. Zastosowane tu pytanie retoryczne jest rodzajem perwazji, bowiem jest zadawane w trzeciej osobie, lecz odbiorca może mieć poczucie, że jest to uwaga skierowana do niego samego.
Sakralność jest oczywiście obecna najwyraźniej: „Boże prawy, „Święty” (Pieśń wieczorna) itd.
W utworach użyte są także formy wskazujące na emocjonlaność, np.: „o szczęśliwą noc prosimy” (Pieśń wieczorna).

Zwróć uwagę na użyte środki stylistyczne, ale także zastanów się, czy utwór ten cechuje: sakralność, dydaktyzm, emocjonalność, prostota oraz perswazyjność.

Podmiot liryczny w przytoczonym fragmencie wiersza Białoszewskiego opisuje okolice kaplicy w Binarowej. Wiersz napisany jest prostym językiem, zawiera środki stylistyczne, które są charakterystyczne także dla twórczości Karpińskiego (np. apostrofy: „psenico”, „O, Anioły Stróże”). Trudno jednak wskazać elementy świadczące o emocjonalności, być może zdrobnienia „cichuśki i lekkuśki” wzbudzić mają pewnego rodzaju pobożną trwogę.

Przypomnij sobie, jakie są kryteria podziału liryki i czym wyróżnia się liryka podmiotu zbiorowego.

Pieśń o Narodzeniu Pańskim jest przykładem liryki podmiotu zbiorowego, ponieważ:

1. Podmiot liryczny wypowiada się w 1 osobie lm. (żeśmy byli winni sami), pojawia się zaimek osobowy w liczbie mnogiej (I mieszkało między nami);

2. Zbiorowy podmiot liryczny prosi Dzieciątko o błogosławieństwo dla ojczyzny rozumianej jako wspólnota ludzi mieszkających na tym samym terytorium i połączonych m.in. wspólną wiarą, tradycjami i wartościami.

Przypomnij sobie, jak współcześnie w czasie przeszłym odmienia się czasownik „być”.

We frazie „żeśmy byli winni sami” występuje tzw. ruchoma końcówka fleksyjna, która podlega wymianie podczas koniugacji czasownika być.

Przypomnij sobie, jakie skrajnie różne obrazy Boga zostały utrwalone w Starym i Nowym Testamencie

Bóg jest bliski człowiekowi – zstępuje na ziemię, by dzielić z nim wszystkie troski; rodzi się w „nędznej chacie”; człowiek nie boi się zwracać do Boga bezpośrednio z prośbą o błogosławieństwo.

Przypomnij sobie, w jakiej sytuacji społeczno‑politycznej znajdowali się Polacy w czasie, kiedy powstała Pieśń o Narodzeniu Pańskim.

Zwróć uwagę, czy twoja odpowiedź odwołuje się do potrzeby budowania wspólnoty narodowej i odpowiedzialności za losy kraju.

Zwróć uwagę na pojęcia spekulatywności, analityczności i abstrakcji, a następnie skonfrontuj je ze wzniosłością i potocznością pieśni Karpińskiego. Jeśli nie rozumiesz wymienionych pojęć, sprawdź ich znaczenie w Słowniku wyrazów obcych.

Sprawdź, czy twoje stanowisko zostało jasno sformułowane, a podana argumentacja jest spójna, logiczna i odnosi się do podanego tekstu.