Jaki wpływ miała epoka rozumu i satyry na nasze postrzeganie świata? Dlaczego oświeceniowe idee i odkrycia fascynują współczesnych reżyserów filmowych?

Przełom kulturowy, który ostatecznie doprowadził do wybuchu Rewolucji Francuskiej, nadal dostarcza inspiracji twórcom. Słynne były ekranizacje oświeceniowej powieści Choderlosa de Laclosa Niebezpieczne związki, ukazującej amoralność libertynów. Nawiązania do myśli oświecenia widoczne są w filmach Petera Greenawaya. Wielka Rewolucja Francuska stała się tematem głośnego obrazu Danton Andrzeja Wajdy, gdzie poddane zostały analizie mechanizmy władzy i gry politycznej. Krytyka społeczeństwa, idee wolnościowe i wynalazki „wieku rozumu” dostarczają bogatego materiału filmowego i niosą ze sobą wciąż aktualne pytania filozoficzne.

Tradycja oświecenia ugruntowała w kulturze europejskiej klasyczne wzory estetyczne oparte na zasadach harmonii, równowagi, odpowiedniości i stosowności. Porządek obowiązujący w sztuce miał być odbiciem porządku istniejącego w naturze.
Filozoficzna refleksja tych czasów zaakcentowała natomiast wagę myślenia. Sądzono, że ta zdolność wyróżniająca człowieka pozwala poznać, zrozumieć i uporządkować świat. Myśl oświeceniowa utrwaliła także przekonanie o wolności jako podstawowej wartości ludzkiego życia. Jednocześnie historyczne doświadczenia epoki pokazywały, że ani porządek świata, ani poznanie i rozum, ani nawet wolność człowieka nie są stałe i niezmienne.