Obraz przedstawia starożytną scenę bitewną. Ukazani są żołnierze w zbrojach i hełmach, którzy walczą ze sobą. Jest także koń ciągnący za sobą po ziemi nagiego, związanego mężczyznę.
Obraz przedstawia starożytną scenę bitewną. Ukazani są żołnierze w zbrojach i hełmach, którzy walczą ze sobą. Jest także koń ciągnący za sobą po ziemi nagiego, związanego mężczyznę.
Kto silniejszy ten lepszy? Pojedynek gigantów. Iliada Homera
Giulio Bonasone, Walka Hectora i Achillesa oraz Achilles przeciągający ciało Hectora po murach Troi, 1531–1576
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Bohaterowie wojny trojańskiej, AgamemnonagamemnonAgamemnon, Achilles, Odyseusz, Hektor, PriampriamPriam, zostali unieśmiertelnieni mocą słowa. Choć polegli w boju, żyją na kartach Iliady, najsłynniejszego z eposóweposeposów. Legendy o ich wielkich czynach krążyły w przekazie ustnym od XII wieku p.n.e. Spisane przez Homera w wieku VIII p.n.e. na zawsze pozostaną już w tekstach kultury. Najsławniejszy z greckich herosów, Achilles, powracał w utworach rzymskiego poety Stacjusza z początku naszej ery i Stanisława Wyspiańskiego. Jego mit okazał się jeszcze silniejszy niż jego ciało, odporne na ciosy.
Hektor, najodważniejszy z Trojańczyków, syn PriamapriamPriama, wspaniały żołnierz, uosobienie niezłomności i oddania ojczyźnie.
R1PaxjYiE7Piu
Obraz przedstawia scenę rodzajową. Na obrazie Achilles i Hektor zostali przedstawieni jako wojownicy. Achilles stoi nad upadającym Hektorem. Achilles to mężczyzna o atletycznej budowie ciała. Owinięty szatą, na jego głowie znajduje się hełm zakończony piórami. Na nogach ma sandały. Jego głowa zwrócona jest w stronę Hektora. W prawej ręce trzyma miecz, lewą ręką przytrzymuje Hektora. Hektor to mężczyzna o atletycznej budowie ciała. W prawej ręce trzyma miecz, lewą ręką się podpiera o ziemię. Na nogach ma ubrane sandały. Obok Hektora na ziemi leży hełm. Na drugim planie znajdują się zabici żołnierze. W tle widać ciemne, zachmurzone niebo.
Rafael Tejo, Achilles pokonujący Hektora, przed 1830
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Iliada Homera opowiada o wydarzeniach ostatniego roku wojny trojańskiej. Achilles, z powodu niesprawiedliwego (jego zdaniem) postępku AgamemnonaagamemnonAgamemnona, który odebrał mu brankę Bryzejdę, wycofał się z walki, czym sprowadził na Greków wiele nieszczęść. Śmierć przyjaciela Patroklosa w walce z Hektorem, zmusza go do ponownego włączenia się do wojny. Rozwścieczony i zrozpaczony Achilles wyzywa Hektora na pojedynek. Jest to kulminacyjny moment poematu. Wyrocznia głosiła wyrocznia, że Troja upadnie, jeśli Hektor zginie z ręki Achillesa. W krwawym pojedynku Trojańczyk ginie. Jego ciało zostaje zbezczeszczone przez Achillesa, który przywiązuje je do rydwanu i wlecze po ziemi. Poemat kończy opis pogrzebu Hektora.
RIW2UisAqKnrC
Zorientowana poziomo reprodukcja barwna malowidła ściennego przedstawiająca Achillesa po zwycięstwie nad Hektorem, włóczącego za rydwanem jego zwłoki podczas tryumfalnego przejazdu u bramy Troi. Ukazana w ciepłych barwach bogatej palety odcieni brązów, różów i czerwieni scena rozgrywa się w pełnym słońcu, którego promienie padają z góry z lewej strony zza krawędzi obrazu. Centrum jego kompozycji wyznacza postać ukazanego prawym profilem Achillesa stojącego dumnie w zaprzęgu pędzącym na czele tłumu wojowników ku prawej krawędzi obrazu. W tle z lewej do jednej trzeciej szerokości obrazu od krawędzi odległa linia horyzontu, a nad nią ciemniejące ku górnemu narożnikowi dołem różowe, a górą fioletowo‑błękitne niebo. Bliżej środka obrazu teren przechodzi we wzgórze na drugim planie. Na nim wznoszą się, poczynając od prostokątnej baszty narożnej kamienne mury Troi. Zrazu zacienione niewidoczną chmurą rysują się kontrastowo na tle jaśniejszego już tutaj błękitnego nieba w tle, by z prawej strony w górze obrazu pojaśnieć w pełnym świetle. Tu wyższe partie zabudowy miejskiej ponad bramą wjazdową giną za górną krawędzią płótna. Na tle zacienionej partii wzgórza na środku wyróżnia się, mieniąc w słońcu hełm herosa. Paradny, z pióropuszami, ceglasto‑purpurowym na środku i jaśniejszymi zakończonymi ogonem po bokach. Jasnej karnacji, gładka, okryta rumieńcem twarz pozbawiona jest osłony, natomiast piersi i biodra okrywa, podobnie jak nogi na podudziach i kolanach, zbroja. Nagie pozostały ramiona, stopy i uda. Lewe oparte o pałąk poręczy rydwanu, by utrzymać równowagę podanego do przodu biodrami ciała. Druga noga cofnięta, a jej bosa stopa skierowana palcami ku tyłowi. Jasne, rozświetlone słońcem, prawe udo odcina się wyraźnie na tle rozwianego czerwonego płaszcza spływającego na podłogę rydwanu z lewego przedramienia. Dźwiga ono dużą okrągłą czerwoną tarczę, jaką osłaniali się greccy wojownicy, hoplici. Lewa dłoń prócz uchwytu tarczy obejmuje długą włócznię uniesioną skosem ku przodowi grotem w kształcie wąskiego liścia. Zwycięzca, w dłoni odwiedzionej nieco do tyłu wyprostowanej prawej ręki, prezentuje zgromadzonym na murach obrońcom miasta widocznego w tle, trzymany na wysokości głowy, przyozdobiony białym pióropuszem hełm poległego. Poniżej za plecami Achillesa w białym stroju, trzymający oburącz lejce brodaty woźnica rydwanu opasany skórą lamparta przerzuconą przez ramię. Z prawej strony kompozycji dominuje ukazana prawym bokiem para wyciągniętych w galopie lśniących w słońcu ciemnogniadych koni. Bliższy szyję z rozwianą grzywą ma cofniętą, ustawioną pionowo, a uniesioną głowę niemal poziomo. Drugi wygiął łabędzio szyję w łuk, przyciągając do niej brodę tak blisko, że czoło i nozdrza tworzą pion. Z lewej rozciągnięte na ziemi niemal nagie ciało Hektora przywiązane krótko przy osi pojazdu sznurem oplatającym nogi powyżej kostek. W głębi powyżej ciała para siwych koni kolejnego rydwanu. Ponieważ na pierwszym planie z lewej strony biegną pochyleni hoplici z mieczami, pojazdu nie widać, lecz ponad nimi góruje poruszający się nim wyprostowany brodacz o ciemnej karnacji zwrócony twarzą na wprost widza. W słońcu połyskuje jego ozdobna zbroja i hełm z osłonami na boki policzków spiętymi pod czarną brodą. Lewa dłoń wspiera się na dwóch pionowo ustawionych w rydwanie dwóch włóczniach widocznych wyraźnie na tle różowiejącego w oddali nieba, a prawa przytrzymuje krawędź tarczy stojącej w rydwanie przed nogami wojownika. Oprócz spraw toczących się pomiędzy ludźmi i półbogami uwagę widza może przyciągnąć pewien szczegół. Niewielkie drzewo wyrastające na tle murów powyżej tarczy Achillesa. Jedyne, które ocalało pośród spalonego słońcem pustkowia wokół Troi.
Triumfujący Achilles
Źródło: Franz von Matsch [czyt. franc von macz], domena publiczna.
Już wiesz
Przypomnij sobie, jaki był powód wybuchu wojny trojańskiej oraz jej przebieg.
RxRpTn3Bmxytg
(Uzupełnij).
Twoje cele
Zapoznasz się z fragmentem Iliady Homera, opisującym pojedynek Achillesa z Hektorem.
Ułożysz plan pojedynku.
Zbierzesz słownictwo oceniające Hektora i Achillesa.
Wyjaśnisz, jaki wpływ na losy bohaterów ma przychylność bogów.
Agamemnon
Agamemnon – król Argolidy; uczestniczył w wojnie trojańskiej
Priam
Priam – król Troi; uczestnik wojny trojańskiej
epos
epos – dłuższy utwór epicki, zwykle wierszowany, jego tematem są dzieje bohaterów narodowych splecione z istotnymi wydarzeniami historycznymi
Priam
Priam – król Troi; uczestnik wojny trojańskiej
Agamemnon
Agamemnon – król Argolidy; uczestniczył w wojnie trojańskiej