Ćwiczenia

R181xeYdmktke

Ćwiczenie 1

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.. W malarstwie realistycznym natchnienie twórcy odgrywało kluczową rolę. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Jednym z typowych tematów sztuki polskiego pozytywizmu była praca ludności chłopskiej. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Realizm zerwał z tradycyjnym, sielankowym przedstawianiem wsi. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz

Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z opisami zamieszczonych poniżej obrazów polskich malarzy. Zanotuj, jakie charakterystyczne cechy ich twórczości są na nich widoczne.

Obejrzyj zamieszczone poniżej obrazy polskich malarzy. Zanotuj, jakie charakterystyczne cechy ich twórczości są na nich widoczne.

RoSzYXRQj0ifI

Obraz przedstawia scenę rodzajową. Ukazana jest na nim młoda kobieta. Kobieta jest w rozpaczy. Jej mąż wyprowadzany jest w więzach podczas przymusowej branki do carskiego wojska. Kobieta pochyla się ku otwartym drzwiom, przez które został wyprowadzony mężczyzna. Ma uniesione ręce do góry. Za młodą kobietą stoi druga kobieta. Trzyma w ręku świecę. Ma uniesioną ku górze prawą rękę. — Artur Grottger, *Branka*
Źródło: Polona, domena publiczna.

RsBPsXGJhdNFr

Artur Grottger (Uzupełnij).

R1TY28JLXZOU8

Obraz przedstawia scenę rodzajową. W centrum obrazu umieszczone są postacie króla Zygmunta I Starego i klęczącego przed nim Albrechta Hohenzollerna. Zygmunt August jest małym dzieckiem. Jest podtrzymywany przez Piotra Opalińskiego, ochmistrza dworu. Na obrazie obecna jest grupa ludzi. Artysta sportretował 31 postaci ówczesnego życia politycznego. Oto najważniejsze z nich: 1. W infule biskupiej biskup krakowski Piotr Tomicki. 2. Trzymający miecz do góry mężczyzna to Hieronim Łaski, dyplomata. 3. Księżna Anna, władczyni Mazowsza. 4. Janusz – ostatni książę mazowiecki linii Piastów. 5. Jadwiga Jagiellonka, córka Zygmunta I Starego i jego pierwszej żony Barbary Zápolya. 6. Bona Sforza. 7. Piotr Kmita Sobieński marszałek wielki koronny i wojewoda krakowski z podniesioną prawą ręką. 8. Krzysztof Szydłowiecki kanclerz wielki koronny, doradca króla w sprawach polityki zagranicznej z królewskim jabłkiem w ręku. 9. Andrzej Tęczyński trzymający chorągiew, kasztelan krakowski. 10. Przecław Lanckoroński (na koniu), starosta chmielnicki. 11. Podkręcający wąsa starszy mężczyzna, Konstanty Iwanowicz Ostrogski, hetman wielki litewski. 12. Jan Amor Tarnowski (w hełmie), wojewoda krakowski, późniejszy hetman wielki koronny. 13. Biorący monety z tacy Andrzej Kościelecki, marszałek nadworny, podskarbi. 14. Mikołaj Firlej, kasztelan krakowski (między Krzysztofem Szydłowieckim i Andrzejem Tęczyńskim). 15. arcybiskup Jan Łaski (za Piotrem Tomickim). 16. Olbracht Gasztołd, kanclerz Wielkiego Księstwa Litewskiego, wojewoda wileński (za Janem Łaskim). Poniżej króla leży Stańczyk. W lewym dolnym rogu obrazu z dokumentem opatrzonym królewską pieczęcią stoi Bartolommeo Berrecci, twórca Zamku Królewskiego na Wawelu. — Jan Matejko, *Hołd pruski*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

R1JHkL39StCx6

Jan Matejko (Uzupełnij).

W swoich odpowiedziach pamiętaj o typowych dla malarzy motywach oraz postaciach pojawiających się na ich płótnach. Przypomnij sobie, o jakie aspekty malarstwa wykazywali szczególną dbałość. Jakie cele wyznaczali swojej sztuce? Czy upiększali przedstawianą rzeczywistość, czy starali się o jak najwierniejsze jej odtworzenie?

Artur Grottger – tematyka powstańcza, tragedie anonimowych postaci ukazujące los całego społeczeństwa.
Jan Matejko – tematyka historyczna, budzenie uczuć patriotycznych.

R1cNNMHPCtsTW1

Ćwiczenie 3

Podaj przykłady co najmniej pięciu obrazów różnych polskich artystów pozytywistycznych, które zostały namalowane zgodnie z założeniami realizmu.

Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Ćwiczenie 3

Podaj przykłady co najmniej pięciu obrazów różnych polskich artystów pozytywistycznych, które zostały namalowane zgodnie z założeniami realizmu.

R1dKISsz0pT54

Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.

Przypomnij sobie, czym charakteryzował się realizm w malarstwie. Możesz poszukać informacji w dostępnych źródłach lub przypomnieć sobie informacje zawarte w lekcji.

Np.: Józef Chełmoński, Babie lato, Jan Matejko, Hołd pruski, Artur Grottger, Branka itd.

Ćwiczenie 4

Obraz Juliusza Kossaka Kmicic z Oleńką przedstawia scenę ze znanej powieści XIX‑wiecznej. Opisz scenę, do której się odnosi, i wymień głównych bohaterów biorących w niej udział.

Poniższy obraz Juliusza Kossaka przedstawia scenę ze znanej powieści XIX‑wiecznej. Wskaż tytuł tego dzieła, opisz scenę, do której się odnosi, i wymień głównych bohaterów biorących w niej udział.

RXWiLX3S2Moi0

Obraz przedstawia scenę kuligu. W zimowej, leśnej scenerii widać dwie pary sań. W pierwszych saniach, powożonych przez starszego mężczyznę jedzie dwójka ludzi. To młody mężczyzna i młoda kobieta. Przytulają się oni do siebie. W drugich saniach widać kilka osób. Wszyscy są rozbawieni. — Kmicic z Oleńką
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

R101F0BrCbHpq

(Uzupełnij).

Przypomnij sobie, w której słynnej powieści historycznej z okresu pozytywizmu pojawia się scena przejażdżki kuligiem. Jak nazywają się przytuleni do siebie główni bohaterowie? Zwróć uwagę na tytuł obrazu. Możesz poszukać informacji w dostępnych źródłach.

Sprawdź, czy udało ci się rozpoznać scenę kuligu z udziałem Andrzeja Kmicica i Aleksandry Billewiczówny z Potopu Henryka Sienkiewicza.

RnzbYUaYLVHzL1

Ćwiczenie 5

Na podstawie dostępnych ci materiałów stwórz notatkę charakteryzującą twórczość Stowarzyszenia Prerafaelitów.

Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Ćwiczenie 5

Wyjaśnij, czym charakteryzowało się malarstwo rodzajowe.

R1dKISsz0pT54

Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.

Zastanów się, na czym skupiali się artyści malujący sceny rodzajowe, jaka była tematyka dzieł.

Malarstwo rodzajowe charakteryzowało się przedstawieniem scen z życia codziennego - pracy, zabawy, odpoczynku czy obrzędów i obyczajów. Artyści malujący sceny rodzajowe odchodzili od idealizacji i skupiali się na realistycznym oddawaniu rzeczywistości, często uwieczniając anonimowe postacie w ich naturalnym otoczeniu.

Ćwiczenie 6

Na podstawie dostępnych ci materiałów opisz cechy malarstwa grupy francuskich malarzy, barbizończyków.

Poniższy obraz Milleta nosi tytuł Praczki. Zastanów się, jakie założenia malarstwa realistycznego można w nim zauważyć. Swoje spostrzeżenia zanotuj.

Rf1bfINVf5aVL

Obraz przedstawia scenę rodzajową. Nad rzeką zgromadzona jest grupa trzech kobiet. To praczki. Kobiety piorą ubrania. Płuczą je w rzece. Nieopodal nich jest prowizoryczny stojak, na którym wiszą ubrania. — Jean‑François Millet, *Praczki*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

RgejT9K2XgBGw

(Uzupełnij).

W swojej odpowiedzi zwróć uwagę, czy obraz odzwierciedla rzeczywistość, czy też ją upiększa. Gdzie ma miejsce przedstawiona sytuacja? Z jakiej warstwy społecznej pochodzą namalowane postaci? Powiąż czynności, które wykonują, z typowymi tematami malarstwa realistycznego. Zastanów się także, czy malarz użył na płótnie ekspresyjnych środków wyrazu, chcąc wzbudzić emocje u odbiorcy.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi zostały wymienione następujące cechy malarstwa realistycznego:

wierne odwzorowanie rzeczywistości,
postaci z niższych warstw społecznych,
tematyka wiejska,
czynności codzienne,
stonowane środki wyrazu.

Ćwiczenie 7

Napisz rozprawkę na 300 słów, w której porównasz sposób przedstawienia sakralnych budowli na zamieszczonych poniżej obrazach.

R1E0N10zILnjb

Obraz przedstawia kościół. Budynek przedstawiony jest bardzo realistycznie, z dbałością o szczegóły. Na przodzie budynku widać dwie strzeliste wierze. W tle widać nawy w kształcie krzyża. Przed kościołem widać wzgórze. Obok niego leżą skalne bloki służące do budowy. — Jean‑Baptiste‑Camille Corot, *Katedra w Chartres*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

RU8wWldkwvQ2D

Obraz przedstawia impresjonistyczną wizję katedry w Rouen. Ukazany jest front katedry. Na bokach widoczne są dwie duże, strzeliste wieże. — Claude Monet, *Katedra w Rouen*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

ROtTOpUBnISX7

(Uzupełnij).

Zadaj sobie pytanie: Czy budynki zostały przedstawione na obrazach w sposób realistyczny, obiektywny, z odzwierciedleniem szczegółów, czy może prezentują raczej subiektywne wrażenia autorów? Wypisz, jakie charakterystyczne cechy twórczości Józefa Chełmońskiego, Artura Grottgera i Jana Matejki są widoczne na poniższych obrazach.

Sprawdź, czy w odpowiedzi zwróciłeś uwagę na następujące różnice:

obraz Moneta ukazuje bardziej subiektywną wizję rzeczywistości, przefiltrowaną przez osobiste wrażenia zmysłowe;
plamy farby na obrazie Moneta są rozmyte, u Corota kontury budowli są zdecydowanie bardziej wyraziste;
Corot odzwierciedla rzeczywistość, ukazuje zwyczajny widok, Monet akcentuje wyjątkowość budowli.

Polecenie 1

Utworzone przez krytyków sztuki pojęcie „impresjonizm” początkowo było w zamierzeniu pogardliwe. Zastanów się, dlaczego tej nazwy nie uważano za pozytywną i jakie cechy twórczości impresjonistów XIX‑wieczni komentatorzy mogli oceniać ujemnie. Zanotuj swoje spostrzeżenia.

Utworzone przez krytyków sztuki pojęcie „impresjonizm” początkowo było w zamierzeniu pogardliwe. Przyjrzyj się obrazowi Claude'a Moneta i zastanów się, dlaczego tej nazwy nie uważano za pozytywną i jakie cechy twórczości impresjonistów XIX‑wieczni komentatorzy mogli oceniać ujemnie. Zanotuj swoje spostrzeżenia.

R1PQcLcg3vaGw

Obraz przedstawia fragment nadmorskiego brzegu. Widoczna jest piaszczysta plaża oraz wysoki klif na drugim planie. Morze jest spokojne, fale ledwo widoczne. — Claude Monet, *Plaża w Pourville*
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

R14R6MSMFMRH3

Ilustracja interaktywna

Ćwiczenia