Zastanów się nad wpływem naturalizmu na współczesną literaturę i sztukę. Określ, jakie aspekty podejścia naturalistycznego do opisywania rzeczywistości pozostają dziś aktualne.
RZfj5q8IXh9S3
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 1
Wyjaśnij, w jaki sposób współczesna sztuka może nawiązywać do założeń naturalizmu. W swojej odpowiedzi odwołaj się do Piramidy zwierząt - rzeźby Katarzyny Kozyry, która została wykonana z wypchanych ciał wybranych przez autorkę zwierząt.
R1YpH5nDIDMX0
Zdjęcie przedstawia salę w muzeum. Stoi w niej piramida ze zwierząt. Na dole jest koń, na nim stoi pies, na psie kot, na kocie kogut. Za instalacją stoi telewizor, w którym pokazany jest proces jej powstawania.
Katarzyna Kozyra, Piramida zwierząt, 1993
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1UzTGi23Hie0
(Uzupełnij).
Praca Katarzyny Kozyry miała na celu zwrócenie uwagi na problem wykorzystania zwierząt w celach konsumpcyjnych. Jednak fakt, że do wykonania swojej rzeźby autorka użyła ciał zwierząt, które uprzednio wybrała ze zwierząt przeznaczonych do uboju, jednak w chwili selekcji wciąż jeszcze żywych, budził wiele kontrowersji etycznych. Zastanów się, w jaki sposób praca ta odwołuje się do założeń naturalizmu.
Praca Katarzyny Kozyry operuje antyestetyzmem z elementami turpizmu. Autorka traktuje sztukę jako eksperyment - w sposób obiektywny i beznamiętny ukazuje cierpienie zwierząt, aby odkryć w ten sposób mechanizm społeczny i uwarunkowania środowiskowe. Życie ujęte tu zostało w sposób czysto biologiczny. Fakty przedstawione są w sposób dosłowny, fotograficzny.
Naturalizm w filmie
Warto zwrócić uwagę na naturalizm we współczesnym kinie. Stylistyka filmów wykorzystuje brzydotę, wulgarny język, łamanie tabu, pokazywanie przemocy fizycznej i słownej, a prezentowane na ekranie obrazy często są ponure i przytłaczające. Taki rodzaj kina wywołuje skrajne emocje, zmusza widza do zastanowienia się nad intencjami twórców oraz budzi refleksje na temat mrocznej strony natury człowieka. Twórcy wykorzystują dźwięk, określone ustawienie kamery, scenografię, aby spotęgować wrażenia odbiorcy. Warto jako przykład przywołać filmy Roberta Bressona (Ucieczka skazańca, Kieszonkowiec), Michaela Hanekego (Biała wstążka, Pianistka, Miłość), Davida Finchera (Podziemny krąg, Gra) czy Danny՚ego Boyle՚a (Trainspotting, Slumdog – milioner z ulicy). Naturalizm w polskim kinie widoczny jest m.in. w Placu Zbawiciela Krzysztofa Krauze, Komorniku Doroty Kędzierzawskiej, Mojej krwi Marcina Wrony, Domu złym czy w Pod Mocnym Aniołem Wojciecha Smarzowskiego.
O filmie Sławomira Fabickiego
Męska sprawa to film wielokrotnie nagradzany na festiwalach filmowych, m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Etiud Studenckich „MediaSchool”. Zdobył także Złotego Lwa na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Studenckich w Tai Pei, nominację do Europejskiej Nagrody Filmowej oraz Oscara dla najlepszego fabularnego filmu krótkometrażowego.
Dzieło uważane jest za przejmujące i wymowne, pozbawione ozdobników i nieepatujące przemocą, choć o tej przemocy opowiada. Jest przykładem filmu, w którym portret psychologiczny trzynastolatka osadzony jest w brutalnym naturalizmie. Etiuda została zrealizowana w ciągu 10 dni zdjęciowych, z wykorzystaniem konwencji filmu dokumentalnego. Posłużyły temu różne filmowe środki wyrazu.
Polecenie 2
Zapoznaj się z pierwszą częścią prezentacji multimedialnej oraz obejrzyj fragment filmu [2:18–9:40]. Następnie zinterpretuj wymowę filmu Męska sprawa. Zwróć uwagę na wyróżnione w prezentacji filmowe środki wyrazu.
Zapoznaj się z pierwszą częścią prezentacji multimedialnej oraz fragmentem filmu od minuty 2:18 do 9:40. Następnie zinterpretuj wymowę filmu Męska sprawa. Zwróć uwagę na wyróżnione w prezentacji filmowe środki wyrazu.
R3z50FjfKwBGb
(Uzupełnij).
RbkdZLTH6Ljo7
Prezentacja multimedialna.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o, licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 3
Przyjrzyj się poszczególnym kadrom w drugiej części prezentacji multimedialnej. Wskaż elementy naturalizmu, które zauważasz w filmie.
Zapoznaj się z opisami poszczególnych kadrów w drugiej części prezentacji multimedialnej. Wymień elementy naturalizmu, które znajdują się w filmie.
R157kjJPtFHOp
(Uzupełnij).
R19Tz4UoT9VaO
Prezentacja multimedialna.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o, licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 2
Ustal, jaką rzeczywistość pokazuje kamera w filmie Męska sprawa. Umieść na mapie myśli co najmniej 10 słów synonimicznych do wyrazu „brzydki”, budując pole semantyczne środowiska, w którym żyje Bartek.
Slajd 1 z 4
R1DSWwExJwjuj
Ilustracja
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki.
ROcArMApP1s3E
Ilustracja
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki.
RtuoiHuRQoH6p
Ilustracja
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki.
RnuLuZaqmO3q6
Ilustracja
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki.
RHLq0Jb64qRJm
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Brzydki
Elementy należące do kategorii BrzydkiKoniec elementów należących do kategorii Brzydki
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Brzydki
Elementy należące do kategorii BrzydkiKoniec elementów należących do kategorii Brzydki
Jaką funkcję pełni wszechobecna brzydota w filmie? Zaznacz właściwe odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. komiczną, 2. poznawczą, 3. dydaktyczną, 4. estetyczną, 5. ekspresywną, 6. stanowi tło wydarzeń, 7. eksponuje dramat Bartka
RNSrtbBWUJvKR
Ćwiczenie 4
Zdjęcia w filmie są czarno‑białe z dość charakterystycznym efektem „przybrudzenia”. Dlaczego reżyser zdecydował o takim rozwiązaniu? Zaznacz właściwe odpowiedzi. Możliwe odpowiedzi: 1. jest to nawiązanie do poetyki dokumentu, 2. to rozwiązanie artystyczne podkreśla tragizm głównego bohatera, 3. powodem jest sentyment reżysera do starego kina, 4. chodzi o uwypuklenie brzydoty miejsc i ludzi, 5. rozwiązanie to pozwala widzom skupić uwagę na wartkiej akcji
1
Ćwiczenie 5
W filmie Sławomira Fabickiego przemoc ma różny wymiar. Obejrzyj poniższe kadry, przypomnij sobie fabułę i określ, o jaką przemoc chodzi.
W filmie Sławomira Fabickiego przemoc ma różny wymiar. Zapoznaj się z opisami poniższych kadrów, przypomnij sobie fabułę i określ, o jaką przemoc chodzi.
R1SVSRFrY0Fcd
Zdjęcie przedstawia ojca głównego bohatera - dojrzałego mężczyznę w jasnej, rozpiętej koszuli. Ma krótkie, ciemne włosy i twarz z drugim podbródkiem.
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
RE7hU1EaQ2dOt
Zdjęcie przedstawia matkę głównego bohatera - kobietę w jasnym fartuchu, która siedzi przy stoliku i trzyma lalkę. Patrzy przed siebie, ma niedługie, ciemne włosy. Za nią jest okno z firanką.
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
RB9SsAztVB4bT
Zdjęcie przedstawia dyrektora szkoły głównego bohatera - dojrzałego mężczyznę w garniturze, który siedzi przy stoliku i trzyma kartkę. Ma wąsy, krótkie włosy i okulary w dużych oprawkach. Na stole jest telefon. Za mężczyzną jest firanka i lekko otwarte okno.
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
RRd0a3p46PwWp
Zdjęcie przedstawia trenera głównego bohatera - dojrzałego mężczyznę, który stoi przed dwoma chłopcami i mówi do nich. Ma krótkie, ciemne włosy z zakolami oraz sportową bluzę.
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
Rqq5xLW6brRRX
(Uzupełnij).
Zastanów się, czy w filmie pokazano tylko przemoc fizyczną.
Ojciec – bije Bartka, przemoc fizyczna, ale też psychiczna (Bartka paraliżuje strach przed ojcem). Matka – w zasadzie nie reaguje na przemoc wobec syna, jest bierna; brak pomocy własnemu dziecku można uznać również za formę przemocy. Dyrektor – nie stara się zrozumieć swoich wychowanków, jest słaby, nie zastanawia się, czy uczniowie mają odpowiednie warunki bytowe, śledzi uczniów i stara się ich przyłapać na czymś, co jest niedozwolone, a potem straszyć wyrzuceniem ze szkoły. Przemoc słowna (werbalna). Trener — stosuje przemoc słowną (wyzwiska i szantaże emocjonalne), a także fizyczną (np. rzuca w zawodników piłką). Zgadza się na stosowanie przemocy w drużynie; wie, że występuje ona między zawodnikami, i nie reaguje.
1
Ćwiczenie 6
Ostatnia scena filmu pokazuje Bartka zamkniętego w klatce z psem. Wyjaśnij, jak ją odczytujesz.
REsfpniFFDJf1
Zdjęcie przedstawia chłopca z przybrudzoną twarzą, przy którym znajduje się patrzący się przed siebie pies.
Kadr z filmu Męska sprawa, reż. S. Fabicki. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu)
R1QmTzGDTvzxe
(Uzupełnij).
Zwróć uwagę na podobieństwo życia chłopca i zwierzęcia.
Pies żyje w klatce, w schronisku – Bartek żyje w metaforycznej klatce swojego domu, z którego nie może uciec. Pies cierpi, choruje, nie chce jeść – Bartek cierpi, nie ma wsparcia w domu rodzinnym. Kundel żyje w schronisku, bo nikt go nie chce wziąć do domu i obdarzyć uczuciem – Bartek ma dom, ale nie czuje się kochany. Bukietowi grozi uśpienie, śmierć – Bartek „umiera” emocjonalnie. Pies jest zaszczuty, złamany psychicznie, jakby wiedział, że kierownik schroniska podjął decyzję o uśpieniu – Bartek jest zaszczutym człowiekiem, nieustannie prześladowanym przez dorosłych, nikt go nie wspiera.
1
Ćwiczenie 7
Zinterpretuj znaczenie tytułu filmu Męska sprawa.
R1QmTzGDTvzxe
(Uzupełnij).
Zastanów się, jak zachowują się mężczyźni – bohaterowie filmu. Jakie zachowania nie są zgodne ze stereotypowym postrzeganiem mężczyzn? Przypomnij sobie konkretne sceny.
Tytuł filmu można rozumieć dosłownie: dotyczy spraw i sytuacji, których głównymi bohaterami są mężczyźni i chłopcy. Ale można także poszukiwać w tytule drugiego dna: mężczyźni pokazani w filmie wcale nie zachowują się po męsku: wykorzystują swoją siłę, stosując przemoc wobec słabszych, sami ulegając silniejszemu przeciwnikowi.