Ćwiczenia

R1TfO7CFYZRva

Ćwiczenie 1

Czy spory między Antygoną i Ismeną mogą wynikać z konfliktu pokoleń? Możliwe odpowiedzi: 1. Nie, bo rozmawiają rówieśnice., 2. Tak, bo rozmawiają osoby o różnych charakterach., 3. Trudno to określić., 4. Nie, bo obie rozmówczynie należą do tej samej rodziny.

RSVYZD8d6H6Dw

Ćwiczenie 2

Zaznacz poprawne odpowiedzi. Antygona przeciwstawiła się rozkazowi Kreona, by nie grzebać zwłok Polinejkesa / Eteoklesa, którego uznał on za zdrajcę / bohatera. Ismena nie popiera zakazu wydanego / popiera zakaz wydany przez stryja / brata, ale uważa, że musi ulec / zbuntować się wobec władzy.

RgVbv0CZ1WZru

Ćwiczenie 3

Wskaż powody, które Ismena podaje, by wyjaśnić, dlaczego nie weźmie udziału w pochowaniu Polinejkesa. Możliwe odpowiedzi: 1. taki rozkaz wydał obecny władca, 2. kobiety podlegają rozkazom mężczyzn, 3. grozi za to śmierć, 4. nie jest rozsądne przeciwstawiać się większej sile, 5. Polinejkes był zdrajcą, 6. nie chciałby tego ich ojciec Edyp, 7. nie chcieliby tego bogowie

Ćwiczenie 4

Ismena, tłumacząc siostrze odmowę udziału w pochówku ich brata, mówi: Posłuszna będę władcom tego świata, Bo próżny opór urąga rozwadze. Wyjaśnij, czy taką postawę można nazwać spolegliwością.

Rvm4AJum4fVSV

(Uzupełnij).

Poszukaj w Słowniku języka polskiego, jakie znaczenia ma wyraz „spolegliwy”.

Postawa, jaką prezentuje Ismena, może być określana jako spolegliwa, bo jedno ze znaczeń tego słowa brzmi: „Taki, który łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym”.

Ćwiczenie 5

Na podstawie przywołanego fragmentu dialogu między Kreonem a synem wyjaśnij, jak władca Teb argumentuje swój brak pobłażliwości wobec Antygony oraz Ismeny.

RCyQpFyD3dZ13

(Uzupełnij).

Zwróć uwagę m.in. na fragment:

Sofokles Antygona
KREON
O! tak, mój synu, być zawsze powinno,
Zdanie ojcowskie ponad wszystkim ważyć.
Przecież dlatego błagają ojcowie,
Aby powolnych synów dom im chował,
Którzy by krzywdy od wrogów pomścili,
A równo z ojcem uczcili przyjaciół.
Kto by zaś płoǳił potomstwo nic warte,
Cóż by on chował, jak troski dla siebie,
A wobec wrogów wstyd i pośmiewisko?
Synu, nie folguj wiec żąǳy, nie porzuć
Dla marnej ǳiewki rozsądku, wieǳ dobrze,
Że nie ma barǳiej mroźnego uścisku,
Jak w złej kobiety ramionach; bo trudno
O większą klęskę, jako zły przyjaciel.
Przeto ze wstrętem ty porzuć tę ǳiewkę,
Aby w Hadesie innemu się dała.
Bo skorom poznał, że z całego miasta
Ona jedyna, oparła się prawu,
Nie myślę stanąć wszem wobec jak kłamca,
Ale ją stracę; roǳinnego Zeusa
Niechby błagała; jeśli wśród roǳiny Dom, Państwo
Nie bęǳie ładu, jak obcych poskromię?
Bo kto w swym domu potrafi się rząǳić,
Ten sterem państwa pokieruje dobrze;
Kto zaś zuchwale przeciw prawu ǳiała
I tym, co rząǳą, narzucać chce wolę,
Ten nie doczeka się mego uznania.
Wybrańcom ludu posłusznym być trzeba
W dobrych i słusznych, nawet w innych sprawach.
Takiego męża rządom bym zaufał,
Po takim służby wyglądał ochotnej,
Taki by w starciu oszczepów i w walce
Wytrwał na miejscu jak ǳielny towarzysz.
Nie ma zaś większej klęski od nierządu,
On gubi miasta, on domy rozburza,
On wśród szeregów roznieca ucieczkę.
Zaś pośród mężów powolnych rozkazom
Za życia puklerz stanie posłuszeństwo.
Tak więc wypada strzec prawa i właǳy
I nie ulegać niewiast samowoli.
Jeżeli upaść, to z ręki paść męskiej,
Bo hańba doznać od niewiasty klęski.
3 Źródło: Sofokles, Antygona, [w:] Ajschylos, Eurypides, Sofokles, Antologia tragedii greckiej, oprac. S. Stabryła, tłum. K. Morawski, Kraków 1989, s. 328–329.

W twojej odpowiedzi powinny znaleźć się uwagi wskazujące na argumenty podane wprost przez Kreona (m.in. interes państwa, w którym prawo jest najważniejsze) oraz na cechy osobowościowe władcy Teb (pycha, przekonanie o swoich racjach i nierespektowanie zdania innych osób).

Ćwiczenie 6

Antygona i Hajmon, motywując swoje postępowanie, powołują się na więzy rodzinne. Napisz tekst liczący nie więcej niż 300 słów, w którym przedstawisz argumenty obojga bohaterów wynikające z uczuć wiążących członków rodziny.

R1Tsbt0jXWgYo

(Uzupełnij).

Zwróć uwagę zwłaszcza na wypowiedzi:
Antygony:

Ukochana siostro ma, Ismeno!;
[...] znów wrogowie godzą w naszych miłych;
[...] teraz wraz ukażesz, / Czyś godną rodu, czy wyrodną córą;
[...] ja zaś wnet podążę, / By kochanemu bratu grób usypać,

Hajmona:

Ja zaś, o ojcze, niczego nie pragnę, / Jak by się tobie dobrze powodziło. / Bo jestli większy skarb nad dobre imię / Ojca dla dzieci lub dzieci dla ojca?.

Antygona i Hajmon podejmują określone decyzje, motywując je miłością, która łączy osoby należące do tej samej rodziny, oraz szacunkiem należnym rodzicowi ze strony dziecka.

Ćwiczenie 7

W tekście liczącym ponad 300 słów uzasadnij twierdzenie: Postępowanie Antygony i Hajmona nie wynika wyłącznie z siły więzi rodzinnych.

RcPt8M0yXZBak

(Uzupełnij).

Zwróć uwagę zwłaszcza na następujące fragmenty:

ISMENA
Niczym dla ciebie więc zakaz Kreona?
ANTYGONA
Niczym, on nie ma nad moimi prawa.
[...]
Ty tu znieważaj święte prawa bogów.

oraz:

HAJMON
A więc cichaczem przyszło mi wysłuchać,
Jak miasto nad tą się żali dziewicą,
Że ze wszech niewiast najmniej ona winna,
Po najzacniejszym czynie marnie kończy.
Czyż bo ta, co w swym nie przeniosła sercu,
By brat jej leżał martwy bez pogrzebu,
Psom na pożarcie i ptactwu dzikiemu,
Raczej nagrody nie godna jest złotej?
Takie się głosy odzywają z cicha.
[...]
Bo widzę, że ty z drogi zbaczasz prawej.

Antygona i Hajmon powołują się nie tylko na więzy rodzinne, ale też na inne racje. Córka Edypa wskazuje na boskie prawa, które są ważniejsze niż postanowienia człowieka, natomiast syn Kreona reaguje m.in. na głosy mieszkańców Teb.

Polecenie 1

Napisz liczące co najmniej 300 słów wypracowanie na temat: Fatum czy cechy charakteru? Co miało wpływ na postępowanie bohaterów Antygony? W pracy zastosuj cytaty z utworu Sofoklesa.

R197CBPBMAJUS

Ilustracja interaktywna

Ćwiczenia