Przyjrzyj się, które słowa powtarzają się w tekście wiersza kilkakrotnie oraz które występują raz, lecz są bardzo istotne dla treści utworu.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi pojawiły się poniższe słowa:

• kobieta, 

• lubić, blednąć, 

• mdleć/omdlewać, 

• lubieżny, 

• rozkosz, 

• żądza, pożądanie.

Zastanów się, czym charakteryzuje się osoba lubieżna, jak postrzega miłość, jak traktuje inne osoby, jakie są jej priorytety. Zwróć uwagę na postawy podmiotu oraz opisywanej przez niego kochanki w wierszu Lubię, kiedy kobieta...

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi pojawiły się informacje: brak wstydu i umiarkowania w sferze płciowej, skupienie na cielesności, uprzedmiotowienie miłości, zachłanne pragnienie doznania rozkoszy, śmiałość w mówieniu o namiętnościach seksualnych.

Zastanów się, czy Mów do mnie jeszcze… to wiersz równie lubieżny, jak Lubię, kiedy kobieta; jaką postawę prezentuje jego podmiot, jak traktuje kochankę, co jest dla niego źródłem rozkoszy.

Sprawdź, czy w twojej odpowiedzi zostały podkreślone różnice w postawie podmiotu wiersza – w „Mów do mnie jeszcze...” zostaje podkreślona wartość rozmowy dwojga kochanków, konwersacja jest dla nich źródłem rozkoszy, choć w opisanej sytuacji biorą udział także cielesne żądze.

Zwróć uwagę na tematykę utworu oraz zwrot do adresata. 

Wiersz reprezentuje lirykę miłosną. To erotyk. Podmiot liryczny wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Zwraca się wprost do ukochanej. Z tego wynika, że utwór reprezentuje także lirykę bezpośrednią i zwrotu do adresata. Ponadto mówi on wprost o swoich uczuciach, więc jest to również liryka wyznania w postaci monologu lirycznego.

Sytuacja liryczna to okoliczności warunkujące sposób mówienia podmiotu lirycznego.

Miłość została przedstawiona jako żądza doznania rozkoszy, ale też jako forma ucieczki od otaczającego świata, próba zapomnienia o bezsensie życia (dekadentyzm). Kobieta jest prawie nieobecna, choć słowa są kierowane do niej. Patrzy z „twarzą wylękłą”. Postawa mężczyzny ją przeraża, ponieważ wolałaby usłyszeć inne słowa od ukochanego. Podmiot liryczny po zbliżeniu czuje się zmęczony. Jego uwaga koncentruje się na własnych odczuciach. Kiedy przemija miłosne uniesienie, pozostaje żal, nienasycenie i codzienność. Wyzwoleniem od powracającego poczucia bezsensu jest śmierć, postrzegana jako błogosławieństwo.

Zwróć uwagę na zachowanie podmiotu lirycznego i określ, w której osobie się wypowiada.

Podmiot liryczny wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej,
co potwierdzają użyte formy czasownika: chcę, chylę, szukam. Jest to mężczyzna świadomy, że miłość przynosi chwilowe zapomnienie. Gdy przeminie miłosne uniesienie, pozostaje żal. Podmiot liryczny mówi swojej ukochanej, że czuje się strudzony po zbliżeniu. To dekadent.

Zastanów się, jaka relacja łączy mężczyznę i kobietę w tym wierszu.

Podmiot liryczny prezentuje miłość erotyczną, zmysłową, która realizuje się w akcie seksualnym.

Zwróć uwagę, w jaki sposób podmiot liryczny charakteryzuje miłość.

Miłość jest spełnieniem seksualnym, ale także chwilową ucieczką od poczucia beznadziei i bezsensu życia dekadenta.

Przypomnij sobie założenia filozofii Schopenhauera, zwłaszcza dotyczące woli.

Wiersz nawiązuje do filozofii Schopenhauera, który reprezentował pesymistyczny pogląd na świat. Według niego wola jest irracjonalna, dlatego nie może jej nic zaspokoić. Człowiek ciągle boryka się z niezaspokojeniem i niezadowoleniem. Według niego życie to pasmo rozczarowań i cierpienie.

Wszystkie odpowiedzi mogą być poprawne, w zależności od podanej argumentacji. Terminy „hedonizm” i „erotyzm” znajdziesz w słowniku pojęć.

Przykładowe odpowiedzi:

1.Dominuje hedonizm, ponieważ osobie mówiącej chodzi przede wszystkim o zaspokojenie erotycznych fantazji i doprowadzenie do zbliżenia z kobietą. Po akcie seksualnym jego myśli odpływają od przedmiotu pożądania.

2.Dominuje erotyzm, ponieważ język poetycki wiersza jest przepojony środkami poetyckimi kojarzącymi się z doznaniami zmysłowymi i miłosnym zbliżenie kochanków.

3.Dominuje dekadentyzm, ponieważ podmiot liryczny traktuje erotyzm jako ucieczkę od pesymizmu i chwilowe zatracenie się.

Zastanów się, co decyduje o przynależności do sztuki, a nie skandalu czy niemoralności.

Zarówno obrazy jak i wiersze poety uznawane są za sztukę, choć w swojej epoce budziły sporo kontrowersji. Dzieła artystów -  Podkowińskiego, Muncha, Tetmajera były przełomowe dla ludzi modernizmu. Utwory zmniejszały bariery obyczajowe i poruszały tematy tabu. Uznawane są współcześnie jednak zdecydowanie za dzieła sztuki, ponieważ dominują w nich walory estetyczne i piękno. Mają na celu pokazywać sferę ludzkich doznań związaną ze zmysłowością. Odkrywać tajemnice ludzkiego ciała i pragnień człowieka. Niosą za sobą treści metaforyczne i symboliczne.

Zastanów się, w jakich przypadkach przedstawianie nagości jest twoim zdaniem artystycznie doniosłe oraz czy istnieją w tym względzie granice, których twórca nie powinien przekraczać.

Sprawdź, czy twoja odpowiedź opisuje przypadki, w których nagość jest w dziele sztuki potrzebna, czy dowodzi, kiedy można ją uznać za środek artystyczny, a kiedy jest tylko bodźcem przykuwającym uwagę, zapewniającym rozgłos niezależny od rzeczywistych walorów dzieła.