Manifesty literackie nowej kultury

R1C2CPQ8LBGG6

Zdjęcie przedstawia twarz dojrzałego mężczyzny. Nos mężczyzny jest duży, oczy głęboko osadzone, czoło wysokie, twarz szczupła. Mężczyzna ma krótkie, proste włosy. Ubrany jest w garnitur, koszulę i krawat.

Młoda Polska to epoka, w której poezja stała się głównym medium wyrazu artystycznego i duchowego niepokoju przełomu wieków. Jej symboliczny początek wyznacza publikacja drugiej serii Poezji Kazimierza Przerwy‑Tetmajera z 1894 roku, uznawana za manifestmanifestymanifest poetycki (Kazimierza Przerwy‑Tetmajera Poezje, seria II). Wkrótce zaczęły powstawać także teksty publicystyczne, wyjaśniające stanowisko „młodych” i podejmujące walkę ze „starą” literaturą i światopoglądem. Pierwszym z nich były Forpoczty (1895) Marii Komornickiej, Cezarego Jellenty i Wacława Nałkowskiego. Społeczeństwo zostało w nim podzielone na „forpocztyforpocztaforpoczty ewolucji psychicznej” – jednostki nerwowe, nadwrażliwe, nieprzystosowane, oraz „troglodytów” – spokojnych, sytych, zadowolonych z siebie, ze zdolnościami do szybkiej adaptacji, bez żadnych ambitnych celów, które wykraczałyby poza codzienność.

R12VU311PHHNK

Rysunek przedstawia portret młodego mężczyzny. Jego twarz jest pociągła, szczupła, oczy głęboko osadzone, nos szeroki. Mężczyzna ma ciemne, krótkie włosy, brodę i wąsy.

Trzy lata później ukazał się cykl artykułów, którego tytuł spopularyzował nazwę epoki – Młoda Polska Artura Górskiego. Zawierał on postulat powrotu do tradycji romantycznych, zdecydowanie przeciwstawiał się pozytywistycznemu utylitaryzmowiutylitaryzmutylitaryzmowi i politycznej ugodowości.

Jednak najgłośniejszym i najbardziej kategorycznym manifestem, pełnym poetyckich przenośni i żarliwości, był Confiteor (1899) Stanisława Przybyszewskiego. Autor głosił hasło „sztuki dla sztuki”, odrzucając jej pozaartystyczne cele. Uważał, iż jakakolwiek służba – narodowi czy społeczeństwu – zaprzecza istocie sztuki, a artysta, uwolniony od wszelkich ograniczeń i społecznych zobowiązań, miał być postrzegany jako istota stojąca ponad pospolitym tłumem — jako kapłan sztuki.

Najpopularniejsze gatunki literackie:

Słownik