Zastanów się, czy tytuł utworu należy rozumieć dosłownie czy przenośnie.

Tytuł wiersza oznacza odrodzenie Polski po wojnie. Jest to oksymoron, ponieważ wiosna, która symbolizuje nowe życie, odrodzenie, zestawiona jest z przymiotnikiem „czarna”, który kojarzy się z ciemnością, strachem, złem. Nadając swojemu wierszowi taki tytuł, Słonimski chciał podkreśli sceptyczny stosunek do szans na odrodzenie państwa.

Odpowiedzi poszukaj w strofie:
„Poezjo, tyżeś na kurhany
Kazała klękać, jątrząc ranę,
Wodząc przed oczy rozkochane
Delije, pasy i żupany”

Podmiot liryczny zarzuca poezji, że to właśnie ona podtrzymuje tradycje martyrologiczne, powołując się na czasy dawnej świetności państwa polskiego.

Skup się na refleksjach podmiotu lirycznego odnośnie rzeczywistości po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

W utworze Słonimskiego podmiot liryczny czuje się odrzucony. Wcześniej poeci angażowali się w odzyskanie niepodległości, a teraz czują, że ich rola się skończyła.

Zastanów się, jaki stosunek do historii został ukazany w tych fragmentach.

Możesz np. zinterpretować pod tym kątem wiersz Jana Lechonia Herostrates.

Zastanów się, co się dzieje, gdy słowa kojarzone z „narodową świętością” (jak krew, ofiara, honor, duch) trafiają na usta polityków lub urzędników. Rozważ, czy propaganda nie „zużywa” języka romantyków, czyniąc go bezużytecznym dla przyszłych pokoleń. Czy w wolnym państwie nadużywanie wielkich słów nie prowadzi paradoksalnie do zobojętnienia obywateli?  Weź pod uwagę fakt, że Tuwim był mistrzem demaskowania „patosu na pokaz”. Przeanalizuj, jaką rolę w twoim eseju może odegrać postać poety. Czy jego drwina z „napuszonych frazesów” to brak patriotyzmu, czy wręcz przeciwnie – troska o to, by język był prawdziwy i służył budowie nowoczesnego państwa, a nie tylko karmieniu się mitami?

Skorzystaj z lekcji o formie wypowiedzi, jaką jest esej. Materiał  dostępny w e‑podręczniku do klasy 4.