Ćwiczenia
Na podstawie powieści Mistrz i Małgorzata wynotuj pięć cech systemu totalitarnego.
Na podstawie powieści Mistrz i Małgorzata wynotuj pięć cech systemu totalitarnego.
Wymień i opisz trzy sceny/zdarzenia/wątki z powieści Mistrz i Małgorzata,
które obrazują istotę systemu totalitarnego.
Spośród określeń różnych postaw społecznych i sposobów zachowania wybierz te, których utrwalaniu sprzyja państwo totalitarne. Uzasadnij swój wybór. Skorzystaj z materiałów zamieszczonych w lekcji, a także z innych znanych ci tekstów kultury oraz wiedzy z lekcji historii.
Wskaż w powieści wątki autobiograficzne. Zinterpretuj ich znaczenie.
Podaj wątki autobiograficzne znajdujące się w powieści. Zinterpretuj ich znaczenie.
W poniższym fragmencie powieści Bułhakowa wskaż elementy groteskowej kreacji oraz użytych środków stylistycznych - zacytuj odpowiednie fragmenty.
Z poniższego fragmentu powieści Bułhakowa wypisz elementy groteskowej kreacji oraz użytych środków stylistycznych - zacytuj odpowiednie fragmenty.
Mistrz i MałgorzataWtem usłyszała za plecami ciężki szum i świst tnący powietrze jak lecąca kula. Do tych dziwnych dźwięków dołączył jeszcze przenikliwy dziewczęcy śmiech niosący się po całej okolicy. Małgorzata obejrzała się i dostrzegła pędzący za nią tajemniczy ciemny obiekt. Im bardziej się do niej zbliżał, tym stawał się wyraźniejszy, aż w końcu zaczął przypominać jeźdźca w galopie. Jeszcze chwila i okazało się, że to Natasza dopędziła swoją panią. Zupełnie naga, z kopą potarganych na wietrze włosów, siedziała okrakiem na tłustym wieprzu, który w przednich racicach ściskał aktówkę, a tylnymi zajadle młócił powietrze. Binokle zjechały mu z ryja i leciały teraz na łańcuszku obok swego właściciela, połyskując w świetle księżyca. Uparty kapelusz co rusz opadał wieprzowi na oczy. Małgorzata przyjrzała się uważnie i rozpoznała Nikołaja Iwanowicza. Wtedy zaniosła się szalonym śmiechem, który niósł się daleko ponad lasem wraz z chichotem Nataszy.
– Nataszka! – krzyknęła przeraźliwie Małgorzata. – Widzę, że też się natarłaś kremem!
– Kochana! – wrzasnęła Natasza, budząc cały sosnowy las. – Moja królowo francuska! Ja i jemu łysinę posmarowałam, niech ma!
– Księżniczko! – galopujący wieprz zawył płaczliwie do swej amazonki.Źródło: Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata, Kraków 2016, s. 275–276.
Przeczytaj poniższy fragment wiersza Zbigniewa Herberta Przesłanie Pana Cogito i wykonaj polecenia:
1. Wskaż w utworze zdania, które odnoszą się ustroju totalitarnego.
2. Określ, w jakim tonie utrzymany jest utwór Zbigniewa Herberta.
3. Odpowiedz na pytanie: Czy jest on podobny do sposobu ukazania totalitaryzmu w Mistrzu i Małgorzacie?
Zapoznaj się z poniższym fragmentem wiersza Zbigniewa Herberta Przesłanie Pana Cogito i wykonaj polecenia:
1. Zacytuj zdania z utworu, które odnoszą się ustroju totalitarnego.
2. Określ, w jakim tonie utrzymany jest utwór Zbigniewa Herberta.
3. Odpowiedz na pytanie: Czy jest on podobny do sposobu ukazania totalitaryzmu w Mistrzu i Małgorzacie?
Przesłania Pana Cogito[…] idź wyprostowany wśród tych co na kolanach
wśród odwróconych plecami i obalonych w prochocalałeś nie po to aby żyć
masz mało czasu trzeba dać świadectwobądź odważny gdy rozum zawodzi bądź odważny
w ostatecznym rachunku jedynie to się liczya Gniew twój bezsilny niech będzie jak morze
ilekroć usłyszysz głos poniżonych i bitychniech nie opuszcza ciebie twoja siostra Pogarda
dla szpiclów katów tchórzy – oni wygrają
pójdą na twój pogrzeb i z ulgą rzucą grudę
a kornik napisze twój uładzony życiorysŹródło: Przesłania Pana Cogito, [w:] Zbigniew Herbert, Pan Cogito, Wrocław 1994, s. 88–89.