Ćwiczenia

Tekst do zadań.

Stanisław Grochowiak Czyści
Wolę brzydotę
Jest bliżej krwiobiegu
Słów gdy prześwietlać
Je i udręczać
Ona ukleja najbogatsze formy
Ratuje kopciem
Ściany kostnicowe
W zziębłość posągów
Wkłada zapach mysi
Są bo na świecie ludzie tak wymyci
Że gdy przechodzą
Nawet pies nie warknie
Choć ani święci
Ani są też cisi
groch Źródło: Stanisław Grochowiak, Czyści, [w:] tegoż, Wiersze wybrane, Warszawa 1978, s. 75.

Ćwiczenie 1

Określ sytuację liryczną w wierszu.

RaLiwDpd0DVRY

Kto mówi? (Uzupełnij). Do kogo mówi? (Uzupełnij). Typ liryki (Uzupełnij). Temat (Uzupełnij).

Kto mówi? Zwróć uwagę na liczbę i osobę czasowników.

Do kogo mówi? Sprawdź, czy w wierszu znajdują się bezpośrednie zwroty do jakiegoś adresata.

Typ liryki: Czy podmiot liryczny ujawnia się w wierszu bezpośrednio?

Temat: Przypomnij sobie założenia poezji turpistycznej.

R1G93ZLRNAXG6

Ćwiczenie 2

Określ, jakimi środkami stylistycznymi są poniższe cytaty z wiersza Czyści. Połącz cytat z nazwą środka stylistycznego. przerzutnia Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów epitet Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów wyliczenie Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów neologizm Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów inwersja Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów elipsa Możliwe odpowiedzi: 1. Wolę brzydotę , 2. ani święci
Ani są też cisi , 3. Są bo na świecie, 4. zapach mysi , 5. zziębłość , 6. Jest bliżej krwiobiegu
Słów

Ćwiczenie 3

Określ funkcję wymienionych poniżej środków stylistycznych.

RBTbDKapVZ2X3

zapach mysi (Uzupełnij) Są bo na świecie (Uzupełnij) jest bliżej krwiobiegu / Słów gdy prześwietlać (Uzupełnij).

Przypomnij sobie funkcje środków stylistycznych, pamiętaj, że chodzi o wiersz współczesny.

Epitet „mysi” łagodzi wymowę wersu, wprowadza też zapis wrażeń węchowych, a więc oddziałuje na zmysły odbiorcy.
Inwersja myli odbiorcę, zmusza go do zatrzymania, ponownego zastanowienia, wprowadza niepokój (konstrukcja postrzegana jako błędna).
Przerzutnia wywołuje zaskoczenie pojawiającą się metaforą.

Ćwiczenie 4

Wiersz rozpoczyna niedopowiedzenie Wolę brzydotę... Spróbuj dokończyć tę frazę, zachowując wymowę wiersza.

R16NF6AN676Q6

Wolę brzydotę niż... (Uzupełnij).

Pomyśl o celach poezji wg Grochowiaka. Co manifestuje poprzez turpizm?

Przykładowa odpowiedź: Wolę brzydotę niż piękno. Wolę brzydotę niż nudę estetyzmu. Wolę brzydotę niż maskę, nieprawdę, udawanie.

R1O15VEBUT5U01

Ćwiczenie 5

Wiersz Stanisława Grochowiaka Czyści składa się z trzech strof. Do każdej ze strof przyporządkuj stwierdzenia, które oddają jej sens. Wolę brzydotę
Jest bliżej krwiobiegu
Słów gdy prześwietlać
Je i udręczać Możliwe odpowiedzi: 1. brzydota jest obecna również w języku, 2. wyznanie podmiotu lirycznego, 3. brzydota jest nośnikiem znaczeń i historii, 4. ludzie tylko z pozoru są czyści, 5. nie ma ludzi idealnych, 6. dzięki brzydocie zwykłe elementy świata otrzymują wyjątkowe znaczenie, 7. brzydota jest bliska człowiekowi, 8. brzydota formuje, tworzy świat Ona ukleja najbogatsze formy
Ratuje kopciem
Ściany kostnicowe
W zziębłość posągów
Wkłada zapach mysi Możliwe odpowiedzi: 1. brzydota jest obecna również w języku, 2. wyznanie podmiotu lirycznego, 3. brzydota jest nośnikiem znaczeń i historii, 4. ludzie tylko z pozoru są czyści, 5. nie ma ludzi idealnych, 6. dzięki brzydocie zwykłe elementy świata otrzymują wyjątkowe znaczenie, 7. brzydota jest bliska człowiekowi, 8. brzydota formuje, tworzy świat Są bo na świecie ludzie tak wymyci
Że gdy przechodzą
Nawet pies nie warknie
Choć ani święci
Ani są też cisi Możliwe odpowiedzi: 1. brzydota jest obecna również w języku, 2. wyznanie podmiotu lirycznego, 3. brzydota jest nośnikiem znaczeń i historii, 4. ludzie tylko z pozoru są czyści, 5. nie ma ludzi idealnych, 6. dzięki brzydocie zwykłe elementy świata otrzymują wyjątkowe znaczenie, 7. brzydota jest bliska człowiekowi, 8. brzydota formuje, tworzy świat

Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z ostatnią strofą wiersza Czyści Stanisława Grochowiaka i zastanów się nad obrazem ludzi w niej ukazanych. Wyjaśnij, do czego odnosi się podmiot liryczny, nazywając ludzi wymytymi?

RAtPZv7hWoK3F

Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.

Istotne jest metaforyczne znaczenie słowa wymyci.

Przykładowa odpowiedź: ludzie wymyci są pozbawieni indywidualnych właściwości, bezbarwni. Brak zapachu ludzi wymytych może też symbolizować brak człowieczeństwa.

Ćwiczenie 7

Postaw tezę interpretacyjną do wiersza Czyści i zbierz argumenty ją popierające.

RTkDez76tPPc3

Teza interpretacyjna (Uzupełnij). Argumenty popierające tezę (Uzupełnij).

Zastanów się nad wymową tytułu. Czy może być kluczem do interpretacji wiersza?

Przykładowe tezy interpretacyjne:

Celem poezji nie jest już ukazywanie piękna, ważniejsza jest prawda, nawet jeśli jest brzydka.
Brzydota jest bliżej prawdy, potrafi odsłonić nawet śmierć.
Brzydota jest bliżej prawdziwych przeżyć człowieka.

Film

Ćwiczenia

Tekst do zadań.