Grupa literacka: Nowa Fala lub Pokolenie ’68 

Pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku zaczęło się w Polsce odradzać zjawisko grup literackich, charakterystyczne dla literatury międzywojennej. To wtedy pojawiła się jedna z najbardziej oryginalnych formacji poetyckich, którą początkowo nazywano Nową Falą. Z czasem upowszechniło się jednak określenie Pokolenie ’68. Zbigniew Jarosiński pisze, że w nowofalowcach:

Nowa Fala to grupa poetycka działająca w Polsce pod koniec lat 60. i do połowy lat 70. XX wieku. W związku z faktem, że za przeżycie generacyjne tej formacji uznaje się Marzec 1968, czyli kryzys polityczny, który wiązał się z brutalnie tłumionymi protestami studentów, nazywa się ich niekiedy Pokoleniem'68. Do najważniejszych przedstawicieli pokolenia należeli: Stanisław Barańczak, Julian Kornhauser, Adam Zagajewski, Ryszard Krynicki i Ewa Lipska.

Poeci Nowej Fali

R9E6NP93TLBXE

Zdjęcie przedstawia kobietę i mężczyznę. Mężczyzna w średnim wieku. Jest szczupły. Ma gęste, siwiejące włosy. Ma zarost i wąsy. Nosi okulary. Ubrany jest w marynarkę, koszulę i dżinsowe spodnie. Tuż za mężczyzną idzie kobieta w średnim wieku. Ma włosy do ramion. Nosi okulary. Ma na sobie długą sukienkę z paskiem. Ubrana jest w płaszcz, który jest rozpięty. Za plecami pary widać głowy innych ludzi.

R1AR8XZ84V1R4

Zdjęcie przedstawia starszego mężczyznę. Jest niemal łysy. Ma gęste, siwe brwi i wydatny nos. Ma krótko ostrzyżoną brodę i wąsy. Ubrany jest w marynarkę i koszulę.

RXR1GLCDJPSTG

Zdjęcie przedstawia starszego mężczyznę. Jest niemal łysy, jedynie po bokach głowy widoczne są rzadkie włosy. Ma gęste, siwe brwi i wydatny nos. Na jego twarzy odznaczają się wyraźnie dwie bruzdy biegnące od nosa ku dołowi twarzy. Mężczyzna ma krótko ostrzyżoną brodę i wąsy. Ubrany jest w płaszcz. Mężczyzna wspiera głowę na lewej dłoni.

RTG64919Z52F9

Zdjęcie przedstawia starszego mężczyznę. Ma długie, zaczesane na prawą stronę włosy. Ma także długą, siwą brodę. Ubrany jest w pasiastą marynarkę i koszulę.

Język poetycki grupy Nowa Fala

Dla twórców nowofalowych poezja była dominującym rodzajem wypowiedzi. Postulowali podporządkowanie poetyki wytycznym realizmu oraz społecznej i artystycznej odwagi. Obiektem krytyki poetów należących do Pokolenia ’68 stała się obojętność wobec rzeczywistości, nieumiejętność jej przedstawiania. Artyści ci negowali estetyzmestetyzmestetyzm, stylizatorstwo, puste metafory. Głosili potrzebę powrotu do konkretu oraz przeświadczenie, że poezja jest działaniem o sensie moralnym oraz światopoglądowym, a jej podstawowy cel to krytyczna przebudowa świadomości.

Najważniejszym hasłem swojej twórczości poeci Nowej Fali uczynili sformułowanie ,,mówić wprost” z perspektywy politycznej, społecznej i obyczajowej rzeczywistości, w której toczyło się ich życie. Poeta został zobowiązany do przyjęcia postawy interwencyjnej. Stanisław Barańczak pisał:

Poezja Stanisława Barańczaka a program Nowej Fali

Twórczość Stanisława Barańczaka jest ściśle związana z estetycznymi założeniami i społecznymi aspiracjami pokolenia Nowej Fali. W ten sposób Barańczak rozwijał najlepsze wzory poezji lingwistycznejpoezja lingwistycznapoezji lingwistycznej, która w poetyckim użyciu języka codzienności docierała do prawd filozoficznych. U Barańczaka celem poetyckich użyć języka pozaliterackiego jest jednak ujawnienie prawdy o stanie polskiego społeczeństwa. Swoisty realizm metafizyczny Białoszewskiego ma w poezji Barańczaka najwyższej próby kontynuację w postaci poetyckiego realizmu społecznego.

RmqApwMODCpnf

Mural przedstawiający podobiznę postaci Stanisława Barańczaka. Na ścianie dużego budynku znajduje się mural prezentujący dojrzałego mężczyznę w koszuli, spodniach. Mężczyzna ma owalną twarz, zarost, nosi okulary. Puszcza lewą dłonią papierowy samolocik, zrobiony z zapisanej kartki.

Twórców Nowej Fali nie interesowały systemowe możliwości języka, ale realnie funkcjonujący w przestrzeni publicznej - gazetowy, telewizyjny, plakatowy czy przemówieniowy. Wykorzystywali typowe konstrukcje, posługiwali się kliszami językowymi, aby ukazywać jaskrawą rozbieżność między ich sensem skonwencjonalizowanym a tym, co naprawdę oznaczają. Wielokrotnie wykorzystywali w swoich utworach popularną w okresie PRL‑u zabawę polegającą na przypadkowym zestawianiu sformułowań zaczerpniętych z przemówień politycznych. Niezależnie od tego, w jaki sposób się je połączyło, sprawiały wrażenie autentycznych wystąpień. Wyraziste postawy ideowe i polityczne Nowej Fali sprawiły, że formacja stała się ważnym współtwórcą literatury niezależnej - po roku 1976 wielu należących do niej poetów znalazło się poza oficjalnym obiegiem, co wiązało się przede wszystkim z tym, że jedynym  uznawanym wówczas Polsce prądem w sztuce był socrealizmsocrealizmsocrealizm.