Joanna Aksman Wpływ, perswazja, propaganda, manipulacja – próba uporządkowania pojęć

Perswazja to tłumaczenie, namawianie, odradzanie, przekonywanie. (…) Jacek Warchala wyraźnie odróżnia perswazję od manipulacji. Uznaje perswazję za działanie komunikacyjne nastawione na koordynację i porozumienie, pozostawiające wolność wyboru.

CART3 Źródło: Joanna Aksman, Wpływ, perswazja, propaganda, manipulacja – próba uporządkowania pojęć, [w:] Manipulacja pedagogiczno-społeczne aspekty, Kraków 2010, s. 17.

Julia Paduszyńska Jak manipulują nami marketerzy? Najpopularniejsze techniki manipulacji w marketingu i reklamie

Zadaniem marketera jest nakłonić nas do kupna produktu lub usługi. W marketingu wszystkie chwyty są dozwolone – dlatego też, by móc wpływać na nasze decyzje zakupowe, marketerzy posługują się rozpowszechnionymi praktykami opartymi na manipulacji czy subtelnym przekazie podprogowym (przez niektórych bardziej dosadnie nazywanymi »praniem mózgu«). Jakie są techniki manipulacji najczęściej wykorzystywane w reklamie i marketingu? Oto 5 przykładów:

1. Promocje – to dobry temat do poruszenia akurat przed Black Friday. Wszyscy uwielbiamy obniżki, a wielu konsumentów podczas Black Week czy sezonowych wyprzedaży szaleje na zakupach do upadłego. To prawda, że czasami można trafić na naprawdę dobrą okazję, ale niekiedy rzekome promocje okazują się manipulacją. Niektórzy sprzedawcy ostro podnoszą ceny tuż przed wyprzedażami, by następnie z pompą ogłosić obniżki […].

2. Opinie ekspertów – na pewno kojarzysz ten rodzaj reklam w telewizji – ekspert o bardzo profesjonalnym wyglądzie opowiada o zaletach produktu. To częsta metoda służąca budowaniu zaufania […].

3. Recenzje w internecie – przypadek podobny do poprzedniego, ale dotyczy opinii »zwykłych ludzi«, przede wszystkim w internecie. Obecnie sprawdzanie informacji w internecie to nieodłączna część naszych przyzwyczajeń zakupowych – według danych Pew Research Center ponad 80% kupujących polega na opiniach w internecie przed dokonaniem zakupu […].

4. Emocje – firmy uwielbiają odwoływać się do pozytywnych emocji w celu budowania wizerunku marki. Dlatego wiele reklam jest czysto rozrywkowych i na pierwszy rzut oka nawet nie próbują niczego sprzedawać. Opowiadają ciekawą historyjkę, aż mamy ochotę oglądać je w kółko i pokazać znajomym – dlaczego nie? Przecież reklama jest tak wzruszająca, fajna albo śmieszna. […]

5. Lokowanie produktu – choć pewnie nikt nie chce przyznać, że jest podatny na tego rodzaju tanie sztuczki, lokowanie produktu w serialu lub filmie naprawdę działa – nawet jeśli czasami nie jesteśmy świadomi, że patrzymy na jakiś konkretny produkt lub nie jest on wyeksponowany i pojawia się gdzieś w rogu ekranu. […].

CART2 Źródło: Julia Paduszyńska, Jak manipulują nami marketerzy? Najpopularniejsze techniki manipulacji w marketingu i reklamie, 22.11.2018, dostępny w internecie: marketing-automation.pl [dostęp 2.01.2020].