bg‑green

Środki wyrazu artystycznego

bg‑gray3

Kompozycja, przestrzeń, barwa, światło, bryła, faktura, linia

Kompozycja


  • Kompozycja to układ, rozmieszczenie elementów. Ich wielkość, kształt, ilość i rozmieszczenie i ich wzajemne relacje wpływają na ostateczny widok całości.

  • Kompozycja jest kategorią formy, co oznacza, że mówiąc o kształcie, wyglądzie, a więc formie dzieła plastycznego nie sposób pominąć jego

  • Kompozycja pełni nadrzędną rolę w formalnej analizie każdego dzieła - porządkuje je, pozwala dostrzec i ułatwić rozumienie różnorodnych działań twórczych.

  • Poszczególne elementy często tworzą schemat kompozycyjny, charakterystyczny dla danej dziedziny sztuki, kierunku, epoki, twórcy, a także w naturze (np.: krajobraz).

  • Jest wiele rodzajów kompozycji, np.: statyczna, wieloplanowa.

Ćwiczenie 1
R1R65X44412PV
June, z cyklu „Mini‑robotnicy”, 2019 r.
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
RH5V791MEFR2G
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.

Przestrzeń


  • Jednym ze sposobów pomocnych w orientacji w przestrzeni jest perspektywa.

  • W sztuce w celu oddania iluzji przestrzeni na płaszczyźnie stosuje się zasady konstrukcyjne perspektyw: zbieżnej, kulisowej i powietrznej.

  • Umiejętność aranżacji przestrzeni i orientacji w przestrzeni jest bardzo użyteczna, m.in.: w komunikacji, planowaniu wnętrz, postrzeganiu rzeczywistości, ocenie bezpieczeństwa.

Ćwiczenie 2
R86M4N3C1ALR8
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.
RVAQ2FJ7F8EUP
Źródło: ORE, licencja: CC BY 3.0.

Barwa


  • Barwa ma znaczenie nie tylko w sztuce i estetyce, ale związana jest z teoriami naukowymi, psychologią i filozofią.

  • Wszystkie barwy mają cechy, przy pomocy których możemy zdefiniować każdą barwę. Należą do nich: kolor, nasycenie, jasność.

  • W malarstwie artyści wykorzystują różne własności i zależności barw, np.: szeroką gamę barwną, dominantę kolorystyczną.

  • Istnieją różne sposoby uzyskiwania określonych kolorów, a znajomość współzależności kolorystycznych i ich efektów umożliwia tworzenie nieograniczonej ilości barw.

Ćwiczenie 3
core/E40AMCForceDirectedTree

Światło


  • Światło może być naturalne lub sztuczne.

  • Ilość światła i sposób oświetlenia (kąt padania światła, odległość od źródła światła, ilość światła) wpływa na to jak i ile możemy zobaczyć.

  • Światło w naturze (rozwój flory i fauny), nauce (np.: medycyna) i sztuce (np.: fotografia, Video Mapping) pełni ważną rolę.

  • Światło wpływa na nastrój i emocje: w życiu i w sztuce.

Ćwiczenie 4

Określ źródło światła w dziełach.

RkFJQOk6AqUbZ
Źródło światła w przykładzie numer 1: Tu uzupełnij Źródło światła w przykładzie numer 2: Tu uzupełnij
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1SNUAMQQ3JZE
Ćwiczenie 5
Źródło: ORE, domena publiczna.

Bryła


  • Bryła jest przestrzenna, ma trzy wymiary: wysokość, szerokość i długość.

  • O bryle możemy mówić w odniesieniu do rzeźby, architektury i dowolnym, ograniczonym obszarze przestrzennym wraz z powierzchnią, która go ogranicza. Bryłami są wszelkie formy przestrzenne i struktury.

  • W dziedzinach sztuki, takich jak np.: malarstwo, rysunek, grafika - bryła występuje w sposób umowny, poprzez stworzenie jej iluzji na płaszczyźnie za pomocą np.: odpowiedniej konstrukcji i modelunkiem światłocieniowym.

  • Każda forma przestrzenna ma określoną kompozycję (np.: jednoelementowa, asymetryczna), rodzaj bryły (np.: zwarta, ażurowa), formę (np.: organiczną, geometryczną).

  • Bryły można kształtować za pomocą różnych materiałów, np.: metalu, kamienia, tworzyw sztucznych, betonu.

3
Ćwiczenie 5

Opisz poniższą budowlę, określając kompozycje planu i bryły.

R1bjE2gOKHudz
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Faktura


  • Faktura to środek wyrazu artystycznego, który opisuje rodzaj powierzchni, zarówno w naturze, jak i w sztuce.

  • Faktura umożliwia oddanie iluzję powierzchni, zarówno w dziełach przestrzennych, jaki i dziełach na płaszczyźnie. 

  • Każdy obiekt ma swoją fakturę charakterystyczną dla materiału, z którego jest zrobiony.

  • Faktura wpływa na charakter obiektu i jego ekspresję.

  • Twórca może nadać swojemu dziełu dowolną fakturę posługując się różnymi środkami w zależności od dziedziny sztuki.

  • Jest wiele rodzajów powierzchni, np.: gładka, chropowata.

50
Ćwiczenie 6

Odpowiedz na pytanie. Czy fakturę impastową można uzyskać za pomocą farb akwarelowych? Swoją odpowiedź uzasadnij.

R3RY4utxSvilv
(Uzupełnij).
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Linia


  • Linia może określać kształt dowolnego obiektu.

  • Linia powstaje na granicy między formami, barwami, światłami i może być postrzegana wyłącznie jako granica między nimi lub istnieć fizycznie jako linia o określonej grubości, intensywności i długości.

  • Istnieje wiele rodzajów linii, np.: określająca kształt, linie konstrukcyjne.

  • Linie istnieją w różnych dziedzinach nauki (np.: fizyka, informatyka), sztuki (np.: rysunek, grafika, muzyka), naturze (np.: linia horyzontu, linia brzegowa).

  • Linie można tworzyć za pomocą narzędzi tradycyjnych, np.: ołówkiem, cienkopisem, węglem rysunkowym, jak również każdym narzędziem, które może pozostawić po sobie ślad, np.: aerografem, grzebieniem.

Rlx2VK9SIVxzs
Ćwiczenie 7
Określ, które wypowiedzi są prawdziwe. Możliwe odpowiedzi: 1. W pracy linia może być konturem, 2. Linia może oddzielać plamy kolorów, 3. Linia jest środkiem ekspresji, dynamizuje dzieło, 4. Linia może być statyczna, 5. Linia buduje w dziele je światłocień
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.