Zadanie maturalne
Zadanie z Informatora o egzaminie maturalnym z języka polskiego. Część pisemna na poziomie podstawowym, od roku szkolnego 2024/2025. Sprawdź, czy umiesz je rozwiązać.
Zapoznaj się z poniższymi tekstami.
Tekst 1.
OświecenieOświecenie „odkryło człowieka”. Stanął on w centrum zainteresowania tzw. popularnej filozofii, nauki, sztuki i polityki. [...] Nadchodziło więc według opinii współczesnych królestwo Rozumu, zracjonalizowanego, bo opartego na doświadczeniu, „porządku fizycznomoralnego”, wszelkie zaś fakty z przeszłości uznane za pozytywne zaliczane były do jego prehistorii.
Źródło: Mieczysław Klimowicz, Oświecenie, Warszawa 1988.
Tekst 2.
Romantyczność«Tyżeś to w nocy? - To ty, Jasieńku!
Ach! i po śmierci kocha!
Tutaj, tutaj, pomaleńku,
Czasem usłyszy macocha!Niech sobie słyszy, już nie ma ciebie,
Już po twoim pogrzebie! Ty już umarłeś?
Ach! ja się boję! Czego się boję mego Jasieńka?
Ach, to on! lica twoje, oczki twoje!
Twoja biała sukienka!»
[...]Tak się dziewczyna z kochankiem pieści,
Bieży za nim, krzyczy, pada;
Na ten upadek, na głos boleści,
Skupia się ludzi gromada.
«Mówcie pacierze! - krzyczy prostota -
Tu jego dusza być musi.
Jasio być musi przy swej Karusi,
On ją kochał za żywota!»I ja to słyszę, i ja tak wierzę,
Płaczę i mówię pacierze.
«Słuchaj dzieweczko!» - krzyknie śród zgiełku
Starzec i na lud zawoła:
«Ufajcie memu oku i szkiełku,
Nic tu nie widzę dokoła.Duchy karczemnej tworem gawiedzi,
W głupstwa wywarzone kuźni.
Dziewczyna duby smalone bredzi,
A gmin rozumowi bluźni».
«Dziewczyna czuje - odpowiadam skromnie -
A gawiedź wierzy głęboko;
Czucie i wiara silniej mówi do mnie,
Niż mędrca szkiełko i oko».
[styczeń 1821]Źródło: Adam Mickiewicz, Romantyczność, [w:] tegoż, Wiersze, Warszawa 1957.
Indeks górny 11Czasem (z białorus.) - a nuż, może przypadkiem.
Indeks górny 22Duby smalone - głupstwa, brednie, rzeczy zmyślone.
1.1. (0‑1) Odwołując się do przytoczonych fragmentów tekstów oraz własnej wiedzy, wyjaśnij, jaka była różnica między światopoglądem oświecenia a światopoglądem romantyzmu.
1.2. (0‑1) Z fragmentu Romantyczności Adama Mickiewicza wypisz po jednym cytacie, który mógłby być dewizą:
Ludzi oświecenia:
Ludzi romantyzmu:
Indeks górny Źródło: CKE, Indeks górny koniecŹródło: CKE, Indeks górny Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego. Część pisemna na poziomie podstawowym, Indeks górny koniecInformator o egzaminie maturalnym z języka polskiego. Część pisemna na poziomie podstawowym,Indeks górny od roku szkolnego 2024/2025, zad. 22. Indeks górny koniecod roku szkolnego 2024/2025, zad. 22.