(wł. basso continuo – bas ciągły) w muzyce kameralnej XVII i XVIII w. była to partia klawesynu lub organów, notowana w postaci jednogłosowej melodii basu z systemem oznaczeń cyfrowych; ten sposób notacji dawał wykonawcy swobodę improwizacyjnego realizowania współbrzmień, ograniczoną jednak przez ustalone reguły i konieczność stosowania wyznaczonych cyfrowo następstw harmonicznych.

śpiewak lub instrumentalista wypełniający swoją sztuką odtwórczą cały program koncertu lub wykonujący utwór samodzielny przeznaczony dla jednego wykonawcy, ewentualnie z towarzyszeniem albo też wykonujący samodzielnie główną partię w zespole instrumentalnym lub wokalnym.

cykliczna forma muzyki instrumentalnej, składająca się najczęściej z 4 odrębnych, stanowiących zamkniętą całość części, zestawionych w odpowiedniej kolejności na zasadzie kontrastu agogicznego (kontrastu tempa), kontrastu wyrazowego i wspólnoty lub pokrewieństwa tonacji; także utwór muz. mający taką formę.

Włoskie określenie sonaty kameralnej, typ sonaty triowej, stworzonej do świeckich przedstawień.

4‑częściowa sonata barokowa, stworzona do wykonywania w kościele.

także principale, czyli główny; grupa instrumentów solowych spotykana w concerto grosso; często obsada triowa (dwa instrumenty solowe, np. flet oraz skrzypce z basso continuo, np. wiolonczelą).

też tutti (wszyscy), concerto (orkiestra) lub ripieni (pełny); to większa grupa instrumentów przeciwstawiana grupie solistów (concertino); zazwyczaj składała się z orkiestry smyczkowej i basso continuo.

1. cadenza; fragment utworu muzycznego ukazujący umiejętności wirtuozowskie solisty; podczas kadencji w koncercie pauzowała orkiestra; początkowo kadencje w koncertach były improwizowane (praktyka stosowana przez W.A. Mozarta), później dokładnie rozpisywane (np. u Beethovena); w klasycznym koncercie kadencja występowała zazwyczaj w pierwszej części przed kodą;
2. zwrot melodyczno‑harmoniczny stanowiący zakończenie utworu lub jego odcinka; składa się przynajmniej z dwóch akordów; przykłady: kadencja mała doskonała D‑T, kadencja mała plagalna S‑T.

(łac. _‑punctus contra punctum – nuta przeciw nucie) teoria równoczesnego prowadzenia samodzielnych linii melodycznych (głosów) w utworach polifonicznych (wielogłosowych); samodzielna melodia towarzysząca w innym głosie tematowi w utworze polifonicznym.

epizody solistyczne; występują między powrotami refrenu w ritornelu.

z włoskiego coda oznacza ogon; fragment zamykający utwór muzyczny o charakterze kadencyjnym.

technika kompozytorska, która ma swoje źródło w utworach kompozytorów szkoły weneckiej; związana z możliwością rozmieszczenia zespołów (najczęściej dwóch, trzech chórów a cappella lub z towarzyszeniem instrumentów) w różnych miejscach pomieszczenia; zespoły te dialogują między sobą.

z włoskiego ritornello to powrót; określenie dla formy muzycznej popularnej w koncertach barokowych, w której systematycznie powracała (zazwyczaj 4–6 razy) myśl muzyczna na zasadzie refrenu; grana przez tutti; ritornel występował na przemian z kupletami.

forma stanowiąca połączenie ronda (powracający refren) oraz formy sonatowej (kontrastujące tematy z konfliktem tonacyjnym, schemat formalny); model ronda sonatowego można przedstawić jako ABACABA (A - pierwszy temat, B - drugi temat, C – pełni rolę epizodu, fragmentu kontrastującego); porównując do formy sonatowej można wyróżnić w rondzie sonatowym: ekspozycję, przetworzenie, repryzę; zasady relacji tonacyjnych między tematami obowiązują jak w formie sonatowej; między tematami i poszczególnymi odcinkami formy mogą wystąpić fragmenty o charakterze łącznikowym.

miała swobodniejszą budowę niż sonata da chiesa; składała się zazwyczaj z 3 do 6 części o charakterze tanecznym.

początkowo przeznaczona do wykonywania w kościele; opierała się na układzie części: wolna‑szybka‑wolna‑szybka; wykorzystywano w niej technikę imitacyjną, fugowaną oraz stylizacje form tanecznych (np. sarabandy).

forma oparta na temacie muzycznym oraz jego przekształceniach (wariacjach); w poszczególnych wariacjach zmianom ulegać mogą wszelkie elementy muzyczne, np. tempo, harmonika itd.