R1c7tSWunj9GV1
Ilustracja przedstawia dzieło Piero della Francesca: „Biczowanie”. Na obrazie widzimy trzy sceny: na pierwszym planie, z prawej strony obrazu – trzy stojące postaci, z których środkowa znajduje się na wprost, a dwie pozostałe w ujęciu z profilu; z lewej strony, w głębi: biczowanie Chrystusa – w tej scenie uczestniczą cztery postaci; nieco dalej – znajduje się siedzący mężczyzna, najprawdopodobniej Poncjusz Piłat. Doskonale oddana jest pozorna głębia perspektywy - oddają ją przede wszystkim kasetony namalowane na suficie świątyni oraz posadzka.

Pasja jako przemiana relacji muzyki i tekstu

Piero della Francesca, „Biczowanie”, 1460 r., Galleria Nazionale delle Marche, Urbino, Włochy, wikimedia.org, domena publiczna.
bg‑yellow

Klucz do rozwoju

Zwróć uwagę, jak zmienia się rola muzyki – od podporządkowanej tekstowi w średniowieczu do równorzędnej, a nawet dominującej w baroku i później. Spróbuj uchwycić, w jaki sposób środki muzyczne, takie jak chór, aria czy recytatyw, budują dramaturgię i emocje. Zastanów się też, dlaczego ta forma nadal inspiruje współczesnych twórców i odbiorców.

bg‑yellow

Ważne daty

  • VIII wiek - wprowadzenie intonowania recytatywów pasyjnych

  • IX wiek - pierwsze próby zapisu melodii pasyjnych

  • XV wiek - rozwój turbae i przejście od monofonii do polifonii

  • 1685–1750 - życie Johanna Sebastiana Bacha

  • 1724 - Pasja według św. Jana J.S. Bacha BWV 245

  • 1729 - Pasja według św. Mateusza J.S. Bacha BWV 244

  • 1933–2020 - życie Krzysztofa Pendereckiego

  • 1965–1966 - powstanie Pasji według św. Łukasza Pendereckiego

bg‑yellow

Cele

Nauczysz się

  • rozpoznać cechy pasji jako formy wokalno‑instrumentalnej

  • wyjaśnić ewolucję relacji między słowem a muzyką w pasji

  • wskazać znaczenie twórczości Bacha i Pendereckiego dla rozwoju tej formy

Intro
W samym sednie