I_P_W01_M02 Systemy operacyjne
Rola serwerów jako sprzętu i usługi
Serwer to komputer lub program, którego zadaniem jest udostępnianie danych, zasobów albo usług innym urządzeniom w sieci. Urządzenia korzystające z serwera nazywa się klientami. Klientem może być komputer, smartfon, tablet lub inny serwer.
Serwer jako sprzęt
Serwer jako sprzęt to specjalnie przygotowany komputer, który zwykle pracuje przez całą dobę. Może wyglądać podobnie do zwykłego komputera, ale często ma wydajniejsze podzespoły, większą ilość pamięci RAM, pojemne dyski i niezawodne zasilanie.
Do najważniejszych zadań serwera należą:
przechowywanie plików, udostępnianie stron internetowych, obsługa poczty elektronicznej, przechowywanie baz danych, wykonywanie kopii zapasowych, zarządzanie użytkownikami i urządzeniami w sieci.
Serwery często znajdują się w specjalnych pomieszczeniach nazywanych serwerowniami. Panują tam odpowiednie warunki, między innymi niska temperatura, kontrola dostępu i zabezpieczenia przeciwpożarowe. Ważne jest również awaryjne zasilanie, które chroni serwer przed skutkami przerw w dostawie prądu.
Serwer jako usługa
Słowo „serwer” może także oznaczać usługę działającą na komputerze. Jeden fizyczny serwer może jednocześnie świadczyć wiele różnych usług.
Przykłady usług serwerowych:
serwer WWW udostępnia strony internetowe,
serwer pocztowy wysyła i odbiera wiadomości e‑mail,
serwer plików umożliwia przechowywanie i udostępnianie dokumentów,
serwer bazy danych przechowuje uporządkowane informacje,
serwer gier pozwala wielu graczom uczestniczyć w rozgrywce,
serwer DNS zamienia nazwy stron internetowych na adresy IP.
Jak działa komunikacja klient–serwer
W modelu klient–serwer urządzenie użytkownika wysyła żądanie, a serwer je odbiera, przetwarza i odsyła odpowiedź.
Przykład:
Użytkownik wpisuje adres strony w przeglądarce. Przeglądarka wysyła żądanie do serwera WWW. Serwer odnajduje potrzebne dane. Serwer przesyła stronę do użytkownika. Przeglądarka wyświetla jej zawartość. Serwery lokalne i chmurowe
Serwer lokalny znajduje się w budynku szkoły, firmy lub instytucji. Administrator ma nad nim bezpośrednią kontrolę, ale musi samodzielnie dbać o sprzęt, aktualizacje i bezpieczeństwo.
Serwer chmurowy jest udostępniany przez zewnętrzną firmę przez internet. Użytkownik nie musi kupować własnego sprzętu, ponieważ wynajmuje potrzebną moc obliczeniową, przestrzeń dyskową lub gotową usługę.
Znaczenie serwerów
Serwery są podstawą działania współczesnego internetu i wielu sieci komputerowych. Dzięki nim możliwe jest korzystanie ze stron internetowych, poczty, bankowości elektronicznej, dzienników szkolnych, platform edukacyjnych, gier sieciowych i przechowywania plików w chmurze.
W skrócie: serwer jako sprzęt zapewnia zasoby techniczne, natomiast serwer jako usługa wykonuje określone zadanie dla użytkowników i innych urządzeń.
Serwerowe systemy opracyjne
W przypadku serwerów oferujących usługi sieciowe (serwery WWW, serwery działające w korporacjach) dostępne są dwa rozwiązania:
systemy z rodziny Windows Server,
systemy oparte na jądrze Linux.
Systemy serwerowe to zupełnie inny rodzaj oprogramowania niż systemy skierowane do zwykłych użytkowników. W skład takiego oprogramowania wchodzi oczywiście sam system operacyjny, a także dodatkowe aplikacje pozwalające konfigurować usługi sieciowe, np. udostępniać strony WWW czy zarządzać użytkownikami w firmowej sieci komputerowej.
Jeśli chcemy wdrażać usługi sieciowe w firmie, potrzebujemy systemu serwerowego. Jaki wybrać?
Zależy to od budżetu, ponieważ systemy Windows Server są płatne. Dodatkowo trzeba wykupić licencję na każdy komputer, który będzie korzystał z tych usług (licencja CALCAL). Jeśli zatem dysponujemy skromnym budżetem albo też chcemy ze starego nieużywanego komputera stworzyć serwer plików dla domowej sieci komputerowej, możemy wykorzystać darmowe i w pełni funkcjonalne dystrybucje systemu Linux, np. Ubuntu Server czy Fedora Server.